హనుమాన ఆరతీ
हनुमान आरती in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
హనుమాన్ ఆరతి ('ఆరతీ కీజై హనుమాన్ లలా కీ') శ్రీ హనుమంతుని స్తుతిలో పాడే భక్తి గీతం, ఇది రామాయణ ఘట్టాలను — లంకా దహనం, సంజీవని, అహిరావణ వధ — వర్ణిస్తుంది. ఈ ఆరతి రక్షణ, బలం, నిర్భయత్వాన్ని అనుగ్రహిస్తుంది. దీన్ని పాడేవారు వైకుంఠ పరమ పదాన్ని పొందుతారని నమ్ముతారు.
మూలం & కథ
Hindu devotional folk tradition · Unknown (folk composition) · Medieval period
హనుమాన్ ఆరతి శతాబ్దాలుగా హిందూ ఇళ్లలో, దేవాలయాలలో పాడుతున్న ప్రియమైన జానపద గీతం. ఇది రామాయణంలోని ముఖ్య ఘట్టాలను వర్ణిస్తుంది — హనుమంతుని లంకా దహనం, సంజీవని మూలికను తేవడం, పాతాళంలో అహిరావణ వధ — తద్వారా ఇది ప్రార్థన మరియు కథన సంప్రదాయం రెండూ అవుతుంది. దీని చివరి చరణం, పాడేవారికి వైకుంఠాన్ని వాగ్దానం చేస్తూ, దీన్ని ఉత్తర భారతదేశంలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన ఆరతులలో ఒకటిగా చేసింది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఆరతి హనుమంతుడు పాతాళ లోకంలోకి దిగి రాక్షసుడు అహిరావణ నుండి రామ లక్ష్మణులను రక్షించిన ఘట్టాన్ని ప్రస్తావిస్తుంది. మృత్యు లోకంలో ఉన్నప్పటికీ హనుమంతుని భక్తి ఎంత ప్రబలమైనదంటే అతను అహిరావణను చీల్చి, రామ లక్ష్మణులను సజీవ లోకానికి తిరిగి తీసుకువచ్చాడు — ఈ అద్భుతం స్వచ్ఛమైన భక్తి ముందు ఏ శక్తీ, చివరికి మృత్యువు కూడా నిలవలేదని చూపిస్తుంది.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ఆరతీ కీజై హనుమాన లలా కీ। దుష్ట దలన రఘునాథ కలా కీ॥
Aarti Keejai Hanuman Lala Ki Dusht Dalan Raghunath Kala Ki
అర్థం:ప్రియమైన హనుమంతుని ఆరతిని చేయండి, ఆయన దుష్టులను సంహరించడంలో శ్రీరఘునాథుని కళ (శక్తి).
జాకే బల సే గిరివర కాంపే। రోగ దోష జాకే నికట న ఝాంకే॥
Jake Bal Se Girivar Kampe Rog Dosh Jake Nikat Na Jhanke
అర్థం:ఎవరి బలంతో పెద్ద పర్వతాలు వణుకుతాయో. రోగాలు, దోషాలు ఆయన దగ్గరకు తొంగి చూడటానికి కూడా రావు.
అంజని పుత్ర మహా బలదాఈ। సంతన కే ప్రభు సదా సహాఈ॥
Anjani Putra Maha Baldaai Santan Ke Prabhu Sada Sahaai
అర్థం:అంజనీ పుత్రుడు, మహా బలప్రదాత. సాధువులకు, భక్తులకు ఎల్లప్పుడూ సహాయకుడు.
దే బీరా రఘునాథ పఠాఏ। లంకా జారి సియా సుధి లాఏ॥
De Bira Raghunath Pathaaye Lanka Jaari Siya Sudhi Laaye
అర్థం:వీరుడైన హనుమంతుడు, రఘునాథునిచే పంపబడి, లంకను దహించి సీత వార్తను తీసుకువచ్చాడు.
లంకా సో కోట సముద్ర సీ ఖాఈ। జాత పవనసుత బార న లాఈ॥
Lanka So Kot Samudra Si Khaai Jaat Pavansut Baar Na Laai
అర్థం:లంక కోట, సముద్రం వంటి అగడ్త — పవనసుతుడు క్షణంలో దాటేశాడు.
లంకా జారి అసుర సంహారే। సియారామజీ కే కాజ సంవారే॥
Lanka Jaari Asur Sanhaare SiyaRamji Ke Kaaj Sanvaare
అర్థం:లంకను దహించి రాక్షసులను సంహరించాడు. సీతారాముల పనులన్నీ తీర్చాడు.
లక్ష్మణ మూర్ఛిత పడ़ే సకారే। ఆణి సంజీవన ప్రాణ ఉబారే॥
Lakshman Murchhit Pade Sakaare Aani Sanjeevan Praan Ubaare
అర్థం:లక్ష్మణుడు తెల్లవారుజామున మూర్ఛిల్లి పడి ఉండగా, సంజీవనిని తెచ్చి అతని ప్రాణాలను కాపాడాడు.
పైఠీ పాతాల తోరి జమ కారే। అహిరావణ కీ భుజా ఉఖారే॥
Paithi Paataal Tori Jam Kaare Ahiravan Ki Bhuja Ukhaare
అర్థం:పాతాళంలో ప్రవేశించి మృత్యువు బంధనాలను తెంచాడు. అహిరావణుని భుజాలను పెకిలించాడు.
బాఏం భుజా అసుర దల మారే। దాహినే భుజా సంతజన తారే॥
Baayein Bhuja Asur Dal Maare Daahinein Bhuja Santjan Taare
అర్థం:ఎడమ చేతితో రాక్షస సమూహాలను సంహరిస్తాడు. కుడి చేతితో సాధువులను ఉద్ధరిస్తాడు.
సుర నర ముని జన ఆరతీ ఉతారేం। జయ జయ జయ హనుమాన ఉచారేం॥
Sur Nar Muni Jan Aarti Utaarein Jai Jai Jai Hanuman Uchaarein
అర్థం:దేవతలు, మానవులు, మునులు ఆయన ఆరతిని ఉతారుస్తారు. అందరూ జయ జయ జయ హనుమాన్ అని ఉచ్చరిస్తారు.
కంచన థార కపూర లౌ ఛాఈ। ఆరతీ కరత అంజనా మాఈ॥
Kanchan Thaar Kapur Lau Chhaai Aarti Karat Anjana Maai
అర్థం:బంగారు పళ్ళెంలో కర్పూరపు జ్యోతి వెలుగుతోంది. తల్లి అంజన ఆరతి చేస్తోంది.
జో హనుమానజీ కీ ఆరతీ గావే। బసి బైకుంఠ పరమ పద పావే॥
Jo Hanumanji Ki Aarti Gaave Basi Baikunth Param Pad Paave
అర్థం:హనుమంతుని ఈ ఆరతిని ఎవరు పాడతారో, వారు వైకుంఠంలో నివసించి పరమ పదాన్ని పొందుతారు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
हनुमान आरती పారాయణ ప్రయోజనాలు
ఈ ఆరతి పాడటం వల్ల హనుమంతుని రక్షణ, బలం అనే ఆశీర్వాదం లభిస్తుంది.
ఇంటి నుండి భయం, ఆందోళన, ప్రతికూల శక్తులను తొలగిస్తుంది.
సంప్రదాయంగా మంగళవారం, శనివారం సాయంత్రాలలో పాడతారు.
చివరి చరణం దీన్ని పాడేవారికి వైకుంఠంలో (స్వర్గం) నివాసాన్ని వాగ్దానం చేస్తుంది.
చరణాలలో వర్ణించినట్లుగా రోగాలను, దుష్ట ప్రభావాలను నశింపజేస్తుంది.
ఇంట్లో పవిత్రమైన, భక్తిపూర్వక వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తుంది.
हनुमान आरती పారాయణ విధి
బంగారు లేదా స్టీలు పళ్ళెంలో దీపం (నూనె దీపం) లేదా కర్పూరం వెలిగించండి. హనుమంతుని విగ్రహం లేదా చిత్రం ముందు నిలబడి లేదా కూర్చుని ఆరతి పాడండి. వెలుగుతున్న పళ్ళాన్ని దేవుని ముందు సవ్యదిశలో మెల్లగా తిప్పుతూ ఆరతి పాడండి. మరో చేత్తో గంట మోగించండి. చివరిలో అక్కడున్న అందరితో ఆరతి జ్యోతిని పంచుకోండి — ప్రతి ఒక్కరూ జ్యోతిపై చేతులు ఆడించి నుదుటికి తాకించుకుంటారు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి हनुमान आरतीను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి