కాశీ పఞ్చకమ్
काशी पञ्चकम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
కాశీ పంచకం ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన కాశీ (వారాణసి)పై ఐదు శ్లోకాల స్తోత్రం. ఇది ఆ పవిత్ర నగరమును కేవలం ఒక ప్రదేశంగా కాక చైతన్యపు అంతరాసనంగా వెల్లడిస్తుంది — మనస్సు యొక్క ఉపశమనమే కాశీ, జ్ఞాన ప్రకాశమే దాని నిత్య గంగ. భక్తితో నిత్య పఠనమునకు అనుకూలం.
మూలం & కథ
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
కాశీ పంచకం సంప్రదాయికంగా ఆది శంకరాచార్యులకు ఆపాదించబడింది. ఆది శంకరాచార్యుల కాశీ (వారాణసి)పై ఈ ఐదు శ్లోకాలు ఆ పవిత్ర నగరమును కేవలం ఒక ప్రదేశంగా కాక చైతన్యపు అంతరాసనంగా వెల్లడిస్తాయి: మనస్సు యొక్క ఉపశమనమే కాశీ, జ్ఞాన ప్రకాశమే దాని నిత్య గంగ.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
నిజాయితీతో, భక్తిపూర్ణ హృదయంతో కాశీ పంచకమును పఠించుట అనగా దివ్య కృపకు చేరువ కావడమేనని చెప్పబడుతుంది, ఆ కృప ప్రేమతో పిలిచేవారిని ఎన్నడూ విడనాడదు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
మనోనివృత్తిః పరమోపశాన్తిః సా తీర్థవర్యా మణికర్ణికా చ । జ్ఞానప్రవాహా విమలాదిగఙ్గా సా కాశికాహం నిజబోధరూపా ॥ ౧॥ యస్యామిదం కల్పితమిన్ద్రజాలం చరాచరం భాతి మనోవిలాసమ్ । సచ్చిత్సుఖైకా పరమాత్మరూపా సా కాశికాహం నిజబోధరూపా ॥ ౨॥ ఇన్ద్రవజ్రా ఛన్ద - కోశేషు పఞ్చస్వధిరాజమానా బుద్ధిర్భవానీ ప్రతిదేహగేహమ్ । సాక్షీ శివః సర్వగతోఽన్తరాత్మా సా కాశికాహం నిజబోధరూపా ॥ ౩॥ అనుష్టుప్ ఛన్ద - కాశ్యాం హి కాశ్యతే కాశీ కాశీ సర్వప్రకాశికా । సా కాశీ విదితా యేన తేన ప్రాప్తా హి కాశికా ॥ ౪॥ స్రగ్ధరా ఛన్ద - కాశీక్షేత్రం శరీరం త్రిభువన-జననీ వ్యాపినీ జ్ఞానగఙ్గా । భక్తిః శ్రద్ధా గయేయం నిజగురు-చరణధ్యానయోగః ప్రయాగః । విశ్వేశోఽయం తురీయః సకలజన-మనఃసాక్షిభూతోఽన్తరాత్మా దేహే సర్వం మదీయే యది వసతి పునస్తీర్థమన్యత్కిమస్తి ॥ ౫॥ ఇతి శ్రీమద్ శఙ్కరాచార్యవిరచితం కాశీపఞ్చకం సమాప్తమ్ ।
manonivṛttiḥ paramopaśāntiḥ sā tīrthavaryā maṇikarṇikā ca | jñānapravāhā vimalādigaṅgā sā kāśikāhaṃ nijabodharūpā || 1|| yasyāmidaṃ kalpitamindrajālaṃ carācaraṃ bhāti manovilāsam | saccitsukhaikā paramātmarūpā sā kāśikāhaṃ nijabodharūpā || 2|| indravajrā chanda - kośeṣu pañcasvadhirājamānā buddhirbhavānī pratidehageham | sākṣī śivaḥ sarvagato'ntarātmā sā kāśikāhaṃ nijabodharūpā || 3|| anuṣṭup chanda - kāśyāṃ hi kāśyate kāśī kāśī sarvaprakāśikā | sā kāśī viditā yena tena prāptā hi kāśikā || 4|| sragdharā chanda - kāśīkṣetraṃ śarīraṃ tribhuvana-jananī vyāpinī jñānagaṅgā | bhaktiḥ śraddhā gayeyaṃ nijaguru-caraṇadhyānayogaḥ prayāgaḥ | viśveśo'yaṃ turīyaḥ sakalajana-manaḥsākṣibhūto'ntarātmā dehe sarvaṃ madīye yadi vasati punastīrthamanyatkimasti || 5|| iti śrīmad śaṅkarācāryaviracitaṃ kāśīpañcakaṃ samāptam |
అర్థం:ఆది శంకరాచార్యుల కాశీ (వారాణసి) పై ఐదు శ్లోకాలు — పవిత్ర నగరాన్ని కేవలం ఒక స్థలంగా కాక చైతన్యం యొక్క అంతరంగ ఆసనంగా వెల్లడిస్తాయి: మనస్సు యొక్క శమనమే కాశీ, మరియు జ్ఞాన ప్రకాశమే దాని నిత్య గంగ.
काशी पञ्चकम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
కాశీ పంచకం పఠించుట వలన దేవత యొక్క కృప, ఆశీర్వాదము మరియు రక్షణ లభిస్తుందని నమ్మబడుతుంది.
భక్తిని వృద్ధి చేస్తుంది, మనస్సును శాంతింపజేస్తుంది మరియు భగవంతుని స్మరణలో హృదయమును స్థిరపరుస్తుంది.
సోమవారాలలో, అలాగే మహాశివరాత్రి మరియు శ్రావణ మాసంలో అత్యంత శుభప్రదం.
ఒక అమూల్యమైన సంస్కృత స్తోత్రం, శ్రద్ధతో నిత్య పఠనమునకు అనుకూలం.
काशी पञ्चकम् పారాయణ విధి
స్నానం చేసి తూర్పు లేదా ఉత్తరం వైపు ముఖం పెట్టి దేవత విగ్రహం ముందు కూర్చోండి. దీపం వెలిగించి కాశీ పంచకమును నెమ్మదిగా భక్తితో పఠించండి. దీనిని నిత్యం పఠించవచ్చు, లేదా ముఖ్యంగా సోమవారాలలో మరియు మహాశివరాత్రి, శ్రావణ మాసంలో.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి काशी पञ्चकम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి