કૌપીનપઞ્ચકમ્
कौपीनपञ्चकम् in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
ઉત્પત્તિ અને કથા
Prakarana (independent didactic hymn) ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical (traditionally 8th century CE)
The Kaupina Panchakam, also known as Yati Panchakam, is one of Adi Shankaracharya's short devotional-philosophical hymns extolling the path of renunciation (sannyasa). In just five verses it paints the portrait of the ideal monk who possesses nothing but a kaupina (loincloth), yet is the most fortunate of all beings because he ever abides in the bliss of Brahman. The hymn became a beloved expression of the Advaitic ideal of vairagya (dispassion) and inner fulfillment, recited especially within the Dashanami monastic order founded by Shankara.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
It is traditionally held that one who contemplates these verses with sincerity loses the fever of craving for wealth and possessions, discovering instead an unshakable contentment; the 'poverty' of the kaupina-clad sage is celebrated as the greatest fortune, for he has gained the imperishable wealth of the Self that no king can claim.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
વેદાન્તવાક્યેષુ સદા રમન્તો ભિક્ષાન્નમાત્રેણ ચ તુષ્ટિમન્તઃ। વિશોકમન્તઃકરણે ચરન્તઃ કૌપીનવન્તઃ ખલુ ભાગ્યવન્તઃ॥૧॥
vedānta-vākyeṣu sadā ramanto bhikṣānna-mātreṇa ca tuṣṭimantaḥ | viśokam antaḥkaraṇe carantaḥ kaupīnavantaḥ khalu bhāgyavantaḥ ||1||
અર્થ:वेदान्त के महावाक्यों में सदा रमने वाला, भिक्षा में मिले अन्न मात्र से ही संतुष्ट, शोकरहित अन्तःकरण से विचरण करने वाला — कौपीनधारी (केवल लंगोटी वाला) संन्यासी वास्तव में भाग्यशाली है।
મૂલં તરોઃ કેવલમાશ્રયન્તઃ પાણિદ્વયં ભોક્તુમમન્ત્રયન્તઃ। કન્થામિવ શ્રીમપિ કુત્સયન્તઃ કૌપીનવન્તઃ ખલુ ભાગ્યવન્તઃ॥૨॥
mūlaṃ taroḥ kevalam āśrayantaḥ pāṇidvayaṃ bhoktum amantrayantaḥ | kanthām iva śrīm api kutsayantaḥ kaupīnavantaḥ khalu bhāgyavantaḥ ||2||
અર્થ:केवल वृक्ष के मूल का आश्रय लेने वाला, अपने दोनों हाथों को ही भोजन-पात्र बनाने वाला, लक्ष्मी (धन) को भी फटे चीथड़े के समान तुच्छ समझने वाला — कौपीनधारी संन्यासी वास्तव में भाग्यशाली है।
સ્વાનન્દભાવે પરિતુષ્ટિમન્તઃ સુશાન્તસર્વેન્દ્રિયવૃત્તિમન્તઃ। અહર્નિશં બ્રહ્મસુખે રમન્તઃ કૌપીનવન્તઃ ખલુ ભાગ્યવન્તઃ॥૩॥
svānanda-bhāve parituṣṭimantaḥ suśānta-sarvendriya-vṛttimantaḥ | aharniśaṃ brahmasukhe ramantaḥ kaupīnavantaḥ khalu bhāgyavantaḥ ||3||
અર્થ:अपने आत्मानन्द में पूर्ण संतुष्ट, जिसकी समस्त इन्द्रिय-वृत्तियाँ भली-भाँति शान्त हैं, दिन-रात ब्रह्मसुख में रमने वाला — कौपीनधारी संन्यासी वास्तव में भाग्यशाली है।
દેહાદિભાવં પરિવર્તયન્તઃ સ્વાત્માનમાત્મન્યવલોકયન્તઃ। નાન્તં ન મધ્યં ન બહિઃ સ્મરન્તઃ કૌપીનવન્તઃ ખલુ ભાગ્યવન્તઃ॥૪॥
dehādi-bhāvaṃ parivartayantaḥ svātmānam ātmany avalokayantaḥ | nāntaṃ na madhyaṃ na bahiḥ smarantaḥ kaupīnavantaḥ khalu bhāgyavantaḥ ||4||
અર્થ:देहादि के भाव (तादात्म्य) से ऊपर उठा हुआ, अपने आत्मा को आत्मा में ही देखने वाला, आदि-मध्य-बाह्य का स्मरण न करने वाला — कौपीनधारी संन्यासी वास्तव में भाग्यशाली है।
બ્રહ્માક્ષરં પાવનમુચ્ચરન્તો બ્રહ્માહમસ્મીતિ વિભાવયન્તઃ। ભિક્ષાશિનો દિક્ષુ પરિભ્રમન્તઃ કૌપીનવન્તઃ ખલુ ભાગ્યવન્તઃ॥૫॥
brahmākṣaraṃ pāvanam uccaranto brahmāham asmīti vibhāvayantaḥ | bhikṣāśino dikṣu paribhramantaḥ kaupīnavantaḥ khalu bhāgyavantaḥ ||5||
અર્થ:पावन अक्षरब्रह्म (ॐ) का उच्चारण करते हुए, 'मैं ब्रह्म हूँ' इस भावना में स्थित, भिक्षा पर जीवन यापन करते हुए सभी दिशाओं में स्वच्छन्द विचरण करने वाला — कौपीनधारी संन्यासी वास्तव में भाग्यशाली है।
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
कौपीनपञ्चकम् પાઠના લાભ
Inspires the spirit of vairagya (dispassion) and contentment, loosening attachment to wealth and possessions
Strengthens the conviction 'Aham Brahmasmi' (I am Brahman), the heart of Advaita Vedanta
Calms the mind by directing it to the bliss of the Self rather than outward objects
A cherished daily recitation for sannyasis, brahmacharis and serious seekers of Self-knowledge
Cultivates inner peace (vishoka) and freedom from grief and anxiety
Encourages simple, sattvic living and reverence for the renunciate ideal
कौपीनपञ्चकम् જપ વિધિ
Sit in a clean, quiet place facing east or north. Recite all five verses slowly, dwelling on the meaning of each line and the recurring refrain 'kaupinavantah khalu bhagyavantah'. Reflect on the truth 'Aham Brahmasmi' as you chant. It is ideally recited as part of daily Vedantic study or contemplation; a count of five (one per verse) or in multiples is customary.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ कौपीनपञ्चकम् શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ