కృష్ణాష్టకమ్
कृष्णाष्टकम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
కృష్ణాష్టకం శ్రీకృష్ణుని స్తుతిలో ఎనిమిది శ్లోకాల ప్రియమైన స్తోత్రం, 'వసుదేవసుతం దేవం'తో ప్రారంభమవుతుంది. ప్రతి శ్లోకం కృష్ణుని సౌందర్యపు ఒక పక్షాన్ని వర్ణించి 'కృష్ణం వందే జగద్గురుమ్' అనే ధ్రువపదంతో ముగుస్తుంది. దీని చివరి శ్లోకం ఉదయం పఠిస్తే కోటి జన్మల పాపాలు నశిస్తాయని వరమిస్తుంది.
మూలం & కథ
A traditional hymn to Sri Krishna · Traditional
'వసుదేవసుతం దేవం'తో ప్రారంభమయ్యే కృష్ణాష్టకం శ్రీకృష్ణుని సమస్త స్తోత్రాలలో అత్యధికంగా పఠించబడేదానిలో ఒకటి. ఎనిమిది సరళ, మధుర శ్లోకాలలో ఇది కృష్ణుని ఒక్కో లక్షణాన్ని స్తుతిస్తుంది — ఆయన శరీరపు నీలమేఘ వర్ణం, ఆయన కమల నేత్రాలు, పూర్ణచంద్ర ముఖం, ఆయన శిరస్సుపై నెమలి ఈక, పీతాంబరం, వనమాల, ఆయన చేతులలో శంఖం, చక్రం — ప్రతి శ్లోకం ఆయనను 'జగద్గురువు', సమస్త ప్రపంచపు గురువుగా నమస్కరిస్తుంది. దీని ముగింపు శ్లోకం ఉదయం పఠిస్తే లెక్కలేని జన్మల పాపాలు కరిగిపోతాయని వరమిస్తుంది. సంప్రదాయిక మూలం కలిగి, భారతదేశమంతటా ప్రియమైన ఇది ప్రత్యేకంగా కృష్ణ జన్మాష్టమి నాడు గానం చేయబడుతుంది.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
వసుదేవసుతం దేవం కంసచాణూరమర్దనమ్ । దేవకీపరమానన్దం కృష్ణం వన్దే జగద్గురుమ్ ॥ ౧॥
vasudevasutaṃ devaṃ kaṃsacāṇūramardanam | devakīparamānandaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 1||
అర్థం:వసుదేవుని కుమారుడు, దివ్యస్వరూపుడు, కంసుని మరియు (మల్లయోధుడు) చాణూరుని మర్దించినవాడు, దేవకీ మాత పరమానందము — శ్రీకృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తాను, ఆయన జగద్గురువు.
అతసీపుష్పసఙ్కాశమ్ హారనూపురశోభితమ్ । రత్నకఙ్కణకేయూరం కృష్ణం వన్దే జగద్గురుమ్ ॥ ౨॥
atasīpuṣpasaṅkāśam hāranūpuraśobhitam | ratnakaṅkaṇakeyūraṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 2||
అర్థం:నీలి అతసీ (అవిసె) పుష్పము వంటి కాంతి కలవాడు, హారములు మరియు అందెలతో అలంకరించబడినవాడు, రత్నఖచిత కంకణములు మరియు కేయూరములు ధరించినవాడు — శ్రీకృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తాను, ఆయన జగద్గురువు.
కుటిలాలకసంయుక్తం పూర్ణచన్ద్రనిభాననమ్ । విలసత్కుణ్డలధరం కృష్ణం వన్దే జగద్గురుమ్ ॥ ౩॥
kuṭilālakasaṃyuktaṃ pūrṇacandranibhānanam | vilasatkuṇḍaladharaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 3||
అర్థం:ఉంగరాల జుట్టు కలవాడు, పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖము కలవాడు, మెరిసే కుండలములు ధరించినవాడు — శ్రీకృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తాను, ఆయన జగద్గురువు.
మన్దారగన్ధసంయుక్తం చారుహాసం చతుర్భుజమ్ । బర్హిపిచ్ఛావచూడాఙ్గం కృష్ణం వన్దే జగద్గురుమ్ ॥ ౪॥
mandāragandhasaṃyuktaṃ cāruhāsaṃ caturbhujam | barhipicchāvacūḍāṅgaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 4||
అర్థం:మందార పుష్ప సుగంధముతో కూడినవాడు, మనోహర మందహాసము కలవాడు, చతుర్భుజుడు, తల పైన నెమలి పింఛముతో అలంకరించబడినవాడు — శ్రీకృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తాను, ఆయన జగద్గురువు.
ఉత్ఫుల్లపద్మపత్రాక్షం నీలజీమూతసన్నిభమ్ । యాదవానాం శిరోరత్నం కృష్ణం వన్దే జగద్గురుమ్ ॥ ౫॥
utphullapadmapatrākṣaṃ nīlajīmūtasannibham | yādavānāṃ śiroratnaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 5||
అర్థం:వికసించిన పద్మ రేకుల వంటి కన్నులు కలవాడు, నీలి వర్షపు మేఘము వంటి వర్ణము కలవాడు, యాదవుల శిరోరత్నము — శ్రీకృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తాను, ఆయన జగద్గురువు.
రుక్మిణీకేళిసంయుక్తం పీతామ్బరసుశోభితమ్ । అవాప్తతులసీగన్ధం కృష్ణం వన్దే జగద్గురుమ్ ॥ ౬॥
rukmiṇīkeḷisaṃyuktaṃ pītāmbarasuśobhitam | avāptatulasīgandhaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 6||
అర్థం:రుక్మిణితో సరససల్లాపములో నిమగ్నుడు, పీతాంబరముతో అందముగా అలంకరించబడినవాడు, తులసీ సుగంధము కలవాడు — శ్రీకృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తాను, ఆయన జగద్గురువు.
గోపికానాం కుచద్వన్ద్వ కుఙ్కుమాఙ్కితవక్షసమ్ । శ్రీ నికేతం మహేష్వాసం కృష్ణం వన్దే జగద్గురుమ్ ॥ ౭॥
gopikānāṃ kucadvandva kuṅkumāṅkitavakṣasam | śrī niketaṃ maheṣvāsaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 7||
అర్థం:గోపికల ఆలింగనము వలన కుంకుమ చిహ్నములతో కూడిన వక్షస్థలము కలవాడు, శ్రీ (లక్ష్మి) నివాసము, మహా ధనుర్ధరుడు — శ్రీకృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తాను, ఆయన జగద్గురువు.
శ్రీవత్సాఙ్కం మహోరస్కం వనమాలావిరాజితమ్ । శఙ్ఖచక్రధరం దేవం కృష్ణం వన్దే జగద్గురుమ్ ॥ ౮॥
śrīvatsāṅkaṃ mahoraskaṃ vanamālāvirājitam | śaṅkhacakradharaṃ devaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 8||
అర్థం:విశాల వక్షస్థలముపై శ్రీవత్స చిహ్నము కలవాడు, వనమాలతో ప్రకాశించువాడు, శంఖ చక్రములను ధరించిన దివ్యస్వరూపుడు — శ్రీకృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తాను, ఆయన జగద్గురువు.
కృష్ణాష్టకమిదం పుణ్యం ప్రాతరుత్థాయ యః పఠేత్ । కోటిజన్మకృతం పాపం స్మరణేన వినశ్యతి ॥
kṛṣṇāṣṭakamidaṃ puṇyaṃ prātarutthāya yaḥ paṭhet | koṭijanmakṛtaṃ pāpaṃ smaraṇena vinaśyati ||
అర్థం:ఎవరైతే ప్రాతఃకాలమున లేచి ఈ పవిత్ర కృష్ణాష్టకమును పఠిస్తారో, ఈ స్మరణ మాత్రమున కోటి జన్మలలో చేసిన పాపములు నశించును.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
कृष्णाष्टकम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
శ్రీకృష్ణుని స్తుతిలో ఎనిమిది శ్లోకాల ప్రియమైన స్తోత్రం, 'వసుదేవసుతం దేవం'తో ప్రారంభమవుతుంది, ప్రపంచమంతటా పఠించబడుతుంది
ప్రతి శ్లోకం కృష్ణుని సౌందర్యం, మహిమల ఒక్కో పక్షాన్ని స్తుతించి 'కృష్ణం వందే జగద్గురుమ్' — 'జగద్గురువైన కృష్ణునికి నేను నమస్కరిస్తాను' — అనే ధ్రువపదంతో ముగుస్తుంది
దీని ముగింపు శ్లోకం ఉదయం పఠిస్తే కోటి జన్మల (కోటి జన్మ) పాపాలు నశిస్తాయని వరమిస్తుంది
ప్రత్యేకంగా కృష్ణ జన్మాష్టమి, బుధవారం, ఏకాదశి నాడు, ఒక సరళ నిత్య ప్రాతఃకాల ప్రార్థనగా పఠించబడుతుంది
దాని సరళ, మధుర ఛందస్సు కారణంగా పిల్లలకు నేర్పించే మొదటి సంస్కృత స్తోత్రాలలో ఒకటి
భక్తి, పవిత్రత, రక్షణ, శ్రీకృష్ణుని అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదిస్తుంది
कृष्णाष्टकम् పారాయణ విధి
ముగింపు శ్లోకం నిర్దేశించినట్లు, దీనిని ప్రాతఃకాలం లేచి, స్నానం తర్వాత, శ్రీకృష్ణుని ప్రతిమ ముందు పఠించండి. అన్ని ఎనిమిది శ్లోకాలను 'కృష్ణం వందే జగద్గురుమ్' అనే ధ్రువపదంతో చదవండి, తర్వాత ముగింపు ఫలశ్రుతి. దాని చిన్న, సమ ఛందస్సు దీనిని కంఠస్థం చేయడం, ప్రతిరోజూ గానం చేయడం సులభం చేస్తుంది, ఇది జన్మాష్టమి పూజకు ప్రియమైనది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి कृष्णाष्टकम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి