মযূরেশ স্তোত্রম্
मयूरेश स्तोत्रम् in Bengali · বাংলা
আপনার ভাষা/লিপিতে পড়ুন
উৎপত্তি ও কাহিনি
Ganesha Purana / Mudgala Purana tradition (Mayureshwar Morgaon Mahatmya) · Traditional; spoken by Lord Brahma (Brahma uvacha) · Puranic
Ganesha incarnated as Mayureshwara, riding a peacock, to destroy the demon Sindhu, and made Morgaon his abode — the kshetra that became the foremost of the eight Ashtavinayaka shrines. In this hymn the creator Brahma himself praises that Mayuresha, sweeping from His playful cosmic sports to His nature as the supreme consciousness-bliss and Lord of countless universes. Pleased, Mayuresha pronounces the fruits of the stotra, declaring it a destroyer of sin and a giver of freedom, health and liberation.
✦ শাস্ত্রে যেমন বলা হয়েছে
Mayuresha himself promises in the closing verses that this hymn frees even those locked in prison within seven days of devoted recitation and cures afflictions of mind and body — a phala echoed in the tradition of Morgaon, where countless pilgrims credit Moreshwar with release from bondage and relief from suffering.
অর্থসহ সম্পূর্ণ পাঠ
যেকোনো পঙ্ক্তি বা ▶ বোতাম ছুঁয়ে শুনুন
ব্রহ্মোবাচ । পুরাণপুরুষং দেবং নানাক্রীডাকরং মুদা । মাযাবিনং দুর্বিভাব্যং মযূরেশং নমাম্যহম্ ॥১॥
brahmovācha । purāṇa-puruṣaṁ devaṁ nānā-krīḍā-karaṁ mudā । māyāvinaṁ durvibhāvyaṁ mayūreśaṁ namāmy aham ॥1॥
অর্থ:ब्रह्मा बोले:
পরাত্পরং চিদানন্দং নির্বিকারং হৃদি স্থিতম্ । গুণাতীতং গুণমযং মযূরেশং নমাম্যহম্ ॥২॥
parāt-paraṁ chid-ānandaṁ nirvikāraṁ hṛdi sthitam । guṇātītaṁ guṇa-mayaṁ mayūreśaṁ namāmy aham ॥2॥
অর্থ:पुराणपुरुष, देव, आनन्दपूर्वक नाना क्रीड़ाएँ करने वाले, मायावी, जिन्हें समझ पाना कठिन है — उन मयूरेश को मैं प्रणाम करता हूँ।
সৃজন্তং পালযন্তং চ সংহরন্তং নিজেচ্ছযা । সর্ববিঘ্নহরং দেবং মযূরেশং নমাম্যহম্ ॥৩॥
sṛjantaṁ pālayantaṁ cha saṁharantaṁ nijechchhayā । sarva-vighna-haraṁ devaṁ mayūreśaṁ namāmy aham ॥3॥
অর্থ:परात्पर, चिदानन्दस्वरूप, निर्विकार, हृदय में स्थित, गुणातीत होकर भी गुणमय — उन मयूरेश को मैं प्रणाम करता हूँ।
নানাদৈত্যনিহন্তারং নানারূপাণি বিভ্রতম্ । নানাযুধধরং ভক্ত্যা মযূরেশং নমাম্যহম্ ॥৪॥
nānā-daitya-nihantāraṁ nānā-rūpāṇi bibhratam । nānāyudha-dharaṁ bhaktyā mayūreśaṁ namāmy aham ॥4॥
অর্থ:जो अपनी इच्छा से सृष्टि, पालन और संहार करते हैं, समस्त विघ्नों को हरने वाले देव — उन मयूरेश को मैं प्रणाम करता हूँ।
ইন্দ্রাদিদেববৃন্দৈশ্চ অভিষ্টুতমহর্নিশম্ । সদসদ্ব্যক্তমব্যক্তং মযূরেশং নমাম্যহম্ ॥৫॥
indrādi-deva-vṛndaiś cha abhiṣṭutam ahar-niśam । sad-asad-vyaktam avyaktaṁ mayūreśaṁ namāmy aham ॥5॥
অর্থ:नाना दैत्यों के संहारक, नाना रूप धारण करने वाले, नाना आयुध धारण करने वाले — भक्तिपूर्वक उन मयूरेश को मैं प्रणाम करता हूँ।
সর্বশক্তিমযং দেবং সর্বরূপধরং বিভুম্ । সর্ববিদ্যাপ্রবক্তারং মযূরেশং নমাম্যহম্ ॥৬॥
sarva-śakti-mayaṁ devaṁ sarva-rūpa-dharaṁ vibhum । sarva-vidyā-pravaktāraṁ mayūreśaṁ namāmy aham ॥6॥
অর্থ:इन्द्रादि देवगणों से दिन-रात स्तुत, सत्-असत् रूप में व्यक्त एवं अव्यक्त — उन मयूरेश को मैं प्रणाम करता हूँ।
পার্বতীনন্দনং শম্ভোরানন্দপরিবর্ধনম্ । ভক্তানন্দকরং নিত্যং মযূরেশং নমাম্যহম্ ॥৭॥
pārvatī-nandanaṁ śambhor ānanda-parivardhanam । bhaktānanda-karaṁ nityaṁ mayūreśaṁ namāmy aham ॥7॥
অর্থ:सर्वशक्तिमय देव, सर्वरूपधारी विभु, समस्त विद्याओं के प्रवक्ता — उन मयूरेश को मैं प्रणाम करता हूँ।
মুনিধ্যেযং মুনিনুতং মুনিকামপ্রপূরকম্ । সমষ্টিব্যষ্টিরূপং ত্বাং মযূরেশং নমাম্যহম্ ॥৮॥
muni-dhyeyaṁ muni-nutaṁ muni-kāma-prapūrakam । samaṣṭi-vyaṣṭi-rūpaṁ tvāṁ mayūreśaṁ namāmy aham ॥8॥
অর্থ:पार्वती के नन्दन, शम्भु के आनन्द को बढ़ाने वाले, भक्तों को नित्य आनन्द देने वाले — उन मयूरेश को मैं प्रणाम करता हूँ।
সর্বাজ্ঞাননিহন্তারং সর্বজ্ঞানকরং শুচিম্ । সত্যজ্ঞানমযং সত্যং মযূরেশং নমাম্যহম্ ॥৯॥
sarvājñāna-nihantāraṁ sarva-jñāna-karaṁ śuchim । satya-jñāna-mayaṁ satyaṁ mayūreśaṁ namāmy aham ॥9॥
অর্থ:मुनियों द्वारा ध्येय, मुनियों से स्तुत, मुनियों की कामनाओं को पूर्ण करने वाले, समष्टि एवं व्यष्टि रूप — उन मयूरेश को मैं प्रणाम करता हूँ।
অনেককোটিব্রহ্মাণ্ডনাযকং জগদীশ্বরম্ । অনন্তবিভবং বিষ্ণুং মযূরেশং নমাম্যহম্ ॥১০॥
aneka-koṭi-brahmāṇḍa-nāyakaṁ jagad-īśvaram । ananta-vibhavaṁ viṣṇuṁ mayūreśaṁ namāmy aham ॥10॥
অর্থ:समस्त अज्ञान के नाशक, समस्त ज्ञान के दाता, पवित्र, सत्यज्ञानमय एवं सत्यस्वरूप — उन मयूरेश को मैं प्रणाम करता हूँ।
মযূরেশ উবাচ । ইদং ব্রহ্মকরং স্তোত্রং সর্বপাপপ্রণাশনম্ । কারাগৃহগতানাং চ মোচনং দিনসপ্তকাত্ ॥১১॥
mayūreśa uvācha । idaṁ brahma-karaṁ stotraṁ sarva-pāpa-praṇāśanam । kārā-gṛha-gatānāṁ cha mochanaṁ dina-saptakāt ॥11॥
অর্থ:अनेक कोटि ब्रह्माण्डों के नायक, जगदीश्वर, अनन्त विभव वाले, विष्णुस्वरूप — उन मयूरेश को मैं प्रणाम करता हूँ।
আধিব্যাধিহরং চৈব ভুক্তিমুক্তিপ্রদং শুভম্ ॥১২॥
ādhi-vyādhi-haraṁ chaiva bhukti-mukti-pradaṁ śubham ॥12॥
অর্থ:मयूरेश बोले: ब्रह्मा द्वारा रचित यह स्तोत्र समस्त पापों का नाश करता है और कारागार में पड़े हुओं को सात दिन में मुक्त कर देता है। यह आधि-व्याधि को हरने वाला तथा भुक्ति-मुक्ति प्रदान करने वाला शुभ स्तोत्र है।
শব্দে-শব্দে অর্থ
উচ্চারণ শুনতে যেকোনো শব্দে ক্লিক করুন
मयूरेश स्तोत्रम् পাঠের উপকারিতা
Invokes Ganesha as Mayuresha / Mayureshwara, the presiding deity of Morgaon — first and foremost of the eight Ashtavinayaka shrines
Its phalashruti promises destruction of all sins and the freeing of even imprisoned persons within seven days
Said to remove adhi and vyadhi — mental and bodily afflictions
Bestows both bhukti (worldly enjoyment) and mukti (liberation)
Removes obstacles of every kind, as Ganesha is praised here as 'sarva-vighna-hara'
Cultivates devotion through Brahma's vision of Ganesha as the supreme, all-pervading Reality
Excellent for recitation during pilgrimage to the Ashtavinayaka temples
मयूरेश स्तोत्रम् পাঠের নিয়ম
Sit facing an image of Mayuresha Ganesha, light a lamp and offer durva grass, red flowers and modaka. Recite the ten verses with devotion, bowing inwardly at each refrain 'mayuresham namamy aham', then conclude with the two phalashruti verses spoken by Mayuresha himself. It is especially recited as part of Ashtavinayaka worship; those praying for release from confinement or relief from illness traditionally recite it daily for seven days.
প্রায়শ জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
এগুলিও পড়ুন
ॐ
সম্পূর্ণ मयूरेश स्तोत्रम् শ্লোকে-শ্লোকে অর্থসহ পড়ুন, অথবা আরও পবিত্র পাঠ দেখুন