ਨਾਰਾਯਣ ਸੂਕ੍ਤਮ੍
नारायण सूक्तम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Taittiriya Aranyaka (Yajurveda) · Vedic Rishis · 1200-800 BCE
The Narayana Suktam is found in the Taittiriya Aranyaka of the Krishna Yajurveda. It is one of the Pancha Suktams (Five Hymns) chanted daily in Vaishnava tradition. The hymn systematically establishes that Narayana is the ultimate reality — he is the light, the soul, the truth, the meditator, and the meditation itself. Nothing exists apart from Narayana.
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
The Narayana Suktam's climactic declaration — 'Antarbahishcha Tatsarvam Vyapya Narayanah Sthitah' (Narayana pervades everything, inside and outside) — is considered one of the most powerful mantric statements in the Vedas. In the Srirangam temple (one of the largest functioning Hindu temples), this suktam has been chanted daily for over 1000 years without a single day's break. The temple's unbroken prosperity across millennia is attributed to this continuous recitation.
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ੴ ਸਹ ਨਾਵਵਤੁ। ਸਹ ਨੌ ਭੁਨਕ੍ਤੁ। ਸਹ ਵੀਰ੍ਯਂ ਕਰਵਾਵਹੈ। ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਵਧੀਤਮਸ੍ਤੁ ਮਾ ਵਿਦ੍ਵਿषਾਵਹੈ॥ ੴ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ॥
Om saha navavatu, saha nau bhunaktu, saha viryam karavavahai; Tejasvinavadhitamastu ma vidvishavahai. Om shantih shantih shantih.
ਅਰਥ:सहस्र शीश वाले, सर्वद्रष्टा, विश्व का कल्याण करने वाले दिव्य नारायण; यह विश्व ही अक्षर एवं परम पद नारायण है।
ੴ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਂ ਦੇਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਕ੍षਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ਼ਮ੍ਭੁਵਮ੍। ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਮਕ੍षਰਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍॥
Om sahasrashirsham devam vishvaksham vishvashambhuvam; Vishvam Narayanam devamaksharam paramam padam.
ਅਰਥ:विश्व से परे, नित्य; विश्व ही नारायण, हरि है; यह सब कुछ नारायण ही है।
ਵਿਸ਼੍ਵਤਃ ਪਰਮਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਹਰਿਮ੍। ਵਿਸ਼੍ਵਮੇਵੇਦਂ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮੁਪਜੀਵਤਿ॥
Vishvatah paramannityam vishvam Narayanam Harim; Vishvamevedam purushastadvishvamupajivati.
ਅਰਥ:विश्व के स्वामी, समस्त आत्माओं के ईश्वर, शाश्वत, कल्याणमय (शिव), अच्युत — वही नारायण है।
ਪਤਿਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯਾਤ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸ਼ਿਵਮਚ੍ਯੁਤਮ੍। ਨਾਰਾਯਣਂ ਮਹਾਜ੍ਞੇਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਾਯਣਮ੍॥
Patim vishvasyatmeshvaram shashvatam shivamachyutam; Narayanam mahajneyam vishvatmanam parayanam.
ਅਰਥ:परम ज्योति नारायण है, परम आत्मा नारायण है, परम ब्रह्म नारायण है।
ਨਾਰਾਯਣਪਰੋ ਜ੍ਯੋਤਿਰਾਤ੍ਮਾ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ। ਨਾਰਾਯਣਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ॥
Narayanaparo jyotiratma Narayanah parah; Narayanaparam brahma tattvam Narayanah parah.
ਅਰਥ:परम ध्याता नारायण है, परम ध्यान नारायण है; जगत् में जो कुछ भी है, सब नारायण ही है।
ਨਾਰਾਯਣਪਰੋ ਧ੍ਯਾਤਾ ਧ੍ਯਾਨਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ। ਯਚ੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇऽਪਿ ਵਾ॥
Narayanaparo dhyata dhyanam Narayanah parah; Yachcha kinchijjagatsarvam drishyate shruyate'pi va.
ਅਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਅਨਨ੍ਤਮਵ੍ਯਯਂ ਕਵਿਂ ਸਮੁਦ੍ਰੇऽਨ੍ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ਼ਮ੍ਭੁਵਮ੍॥
Antarbahishcha tatsarvam vyapya Narayanah sthitah; Anantamavyayam kavim samudre'ntam vishvashambhuvam.
ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਹृਦਯਂ ਚਾਪ੍ਯਧੋਮੁਖਮ੍। ਅਧੋ ਨਿष੍ਟ੍ਯਾ ਵਿਤਸ੍ਤ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਨਾਭ੍ਯਾਮੁਪਰਿ ਤਿष੍ਠਤਿ॥
Padmakoshapratikasham hridayam chapyadhomukham; Adho nishtya vitastyante nabhyamupari tishthati.
ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਾਕੁਲਂ ਭਾਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯਾਯਤਨਂ ਮਹਤ੍। ਸਨ੍ਤਤਂ ਸਿਰਾਭਿਸ੍ਤੁ ਲਮ੍ਬਤ੍ਯਾਕੋਸ਼ਸਨ੍ਨਿਭਮ੍॥
Jvalamalakulam bhati vishvasyayatanam mahat; Santatam sirabhistu lambatyakoshasannibham.
ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਸੁषਿਰਂ ਸੂਕ੍ष੍ਮਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਨਗ੍ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਰ੍ਚਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ॥
Tasyante sushiram sukshmam tasminsarvam pratishthitam; Tasya madhye mahanagnirvishvarchirvishvatomukhah.
ਸੋऽਗ੍ਰਭੁਗ੍ਵਿਭਜਨ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਨਾਹਾਰਮਜਰਃ ਕਵਿਃ। ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧਃਸ਼ਾਯੀ ਰਸ਼੍ਮਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤਤਾਃ॥
So'grabhugvibhajantishthannaharamajarah kavih; Tiryagurdhvamadhahshayi rashmayastasya santatah.
ਸਨ੍ਤਾਪਯਤਿ ਸ੍ਵਂ ਦੇਹਮਾਪਾਦਤਲਮਸ੍ਤਕਃ। ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਵਹ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾ ਅਣੀਯੋਰ੍ਧ੍ਵਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ॥
Santapayati svam dehamapadatalamastakah; Tasya madhye vahnishikha aniyordhva vyavasthita.
ਨੀਲਤੋਯਦਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾਦ੍ਵਿਦ੍ਯੁਲ੍ਲੇਖੇਵ ਭਾਸ੍ਵਰਾ। ਨੀਵਾਰਸ਼ੂਕਵਤ੍ਤਨ੍ਵੀ ਪੀਤਾ ਭਾਸ੍ਵਤ੍ਯਣੂਪਮਾ॥
Nilatoyadamadhyasthadvidyullekheva bhasvara; Nivarashukavattanvi pita bhasvatyanupama.
ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਿਖਾਯਾ ਮਧ੍ਯੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ। ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ ਸ਼ਿਵਃ ਸ ਹਰਿਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੋऽਕ੍षਰਃ ਪਰਮਃ ਸ੍ਵਰਾਟ੍॥
Tasyah shikhaya madhye paramatma vyavasthitah; Sa brahma sa shivah sa harih sendrah so'ksharah paramah svarat.
ऋਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪੁਰੁषਂ ਕृष੍ਣਪਿਙ੍ਗਲਮ੍। ਊਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍षਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਯ ਵੈ ਨਮੋ ਨਮਃ॥
Ritam satyam param brahma purusham krishnapingalam; Urdhvaretam virupaksham vishvarupaya vai namo namah.
ੴ ਨਾਰਾਯਣਾਯ ਵਿਦ੍ਮਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਧੀਮਹਿ। ਤਨ੍ਨੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍॥ ੴ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ॥
Om Narayanaya vidmahe Vasudevaya dhimahi; Tanno Vishnuh prachodayat. Om shantih shantih shantih.
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
नारायण सूक्तम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
One of the most important Vedic hymns establishing Vishnu/Narayana as supreme
Chanted during Vishnu abhishekam in all major temples
'Narayanah Parah' repeated 6 times — creates powerful affirmation
Reveals that Narayana pervades everything — inside and outside
Grants deep peace and connection to the ultimate reality
Essential for Vaishnava (Vishnu devotee) daily practice
नारायण सूक्तम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
This suktam is traditionally chanted during Vishnu abhishekam (ritual bathing). Sit quietly and chant with the understanding that Narayana pervades everything. The repetition of 'Narayanah Parah' in verse 4 is particularly powerful — it affirms that the light, the soul, the truth, and reality itself IS Narayana.
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ नारायण सूक्तम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ