ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗାଷ୍ଟକମ୍
पाण्डुरङ्गाष्टकम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗାଷ୍ଟକମ୍ ପନ୍ଢରପୁରର ଭଗବାନ ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗ (ବିଠ୍ଠଲ) ଙ୍କ ସ୍ତୁତି, ଯିଏ ଇଟା ଉପରେ କଟିରେ ହାତ ରଖି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତୀକ୍ଷାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବିଷ୍ଣୁ/କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରୂପ। ଏହା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ବାରକରୀ ସନ୍ତମାନଙ୍କ ହୃଦୟ-ଗୀତ। ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହାର ପାଠ କଲେ ଭଗବାନଙ୍କ କୃପା ଓ ଭକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Traditional · Traditional · Classical
ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗାଷ୍ଟକମ୍ ଏକ ପ୍ରିୟ ପାରମ୍ପରିକ ସ୍ତୋତ୍ର। ଏହା ପନ୍ଢରପୁରର ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗ (ବିଠ୍ଠଲ) ଙ୍କ ସ୍ତୁତି — ବିଷ୍ଣୁ/କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସେହି ରୂପ ଯିଏ ଇଟା ଉପରେ କଟିରେ ହାତ ରଖି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତୀକ୍ଷାରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ବାରକରୀ ସନ୍ତମାନଙ୍କ ହୃଦୟ-ଗୀତ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ ସତ୍ୟ ଓ ଭକ୍ତିମୟ ହୃଦୟରେ ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗାଷ୍ଟକମ୍ ର ପାଠ କରିବା ଅର୍ଥ ସେହି ଭଗବାନଙ୍କ କୃପା ନିକଟକୁ ଯିବା, ଯିଏ ପ୍ରେମ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଡାକୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ଶ୍ରୀ । ଶ୍ରୀଶଙ୍କର । ଶ୍ରୀକାନ୍ତଂ କମଲାଵରଂ ଵରରୁଚିଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ରମାଵଲ୍ଲଭଂ ମୋକ୍ତାରଂ କଲିପଙ୍କମଗ୍ନ ଜନତାଵୃନ୍ଦସ୍ଯ ଭକ୍ତପ୍ରିଯମ୍ । ଗୋଗୋପୀଗଣ ଵେଷ୍ଟିତଂ ମଧୁରଯା ଵାଣ୍ଯା ସ୍ତୁତଂ ସଜ୍ଜନୈଃ ତଂ ଭୀମାତଟଵାସିନଂ ପ୍ରଭୁଵରଂ ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗଂ ଭଜେ ॥ ୧॥ ପୃଥ୍ଵୀଵାର୍ଯନଲାନିଲାମ୍ବରମଯଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଧୃତଂ ଲୀଲଯା ଯେନ ସ୍ଵାତ୍ପରମାର୍ଥତୋ ହ୍ଯନପରଂ ନାନାକୃତି ଭ୍ରାମକମ୍ । ହେତୁସ୍ତଦ୍ ଵ୍ଯଵହାର ଜାତସୁଲଭଂ ଭୂଯାଦଵସ୍ଥାକ୍ରମାତ୍ ଭୀମାତଟଵାସିନଂ ପ୍ରଭୁଵରଂ ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗଂ ଭଜେ ॥ ୨॥ ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସୁରକିନ୍ନରାସୁରଗଣାଃ ଗାଯନ୍ତି ଯଂ ସୁସ୍ଵରୈଃ ଵେଦର୍ଚା କିଲ ନେତି ନେତି ଵଚନୈଃ ସ୍ତୋତୁଂ ଗତା କିଙ୍କରୀ । ଯଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁନ୍ନ ଶଶାକ ଯତ୍ନବହୁଲୈରୁଗ୍ରୈସ୍ତପୋଭିର୍ମୁନିଃ ତଂ ଭୀମାତଟଵାସିନଂ ପ୍ରଭୁଵରଂ ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗଂ ଭଜେ ॥ ୩॥ ନୈଵାନ୍ଯଦ୍ଭଜନୀଯମସ୍ତ୍ଯତିଵିଶାଲେଽସ୍ମିନ୍ ମହୀମଣ୍ଡଲେ ପୁଣ୍ଯୈସ୍ତୀର୍ଥଜଲୈରପାଵିତଜନାଃ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ଯଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍ । ଯଦ୍ଯଦ୍କାଙ୍କ୍ଷତି ସାତ୍ଵିକୋଽନ୍ଯଗତିକଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଯତ୍କୀର୍ତନାତ ତଂ ଭୀମାତଟଵାସିନଂ ପ୍ରଭୁଵରଂ ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗଂ ଭଜେ ॥ ୪॥ ଯନ୍ନାମସ୍ମରଣାତ୍ପୁନନ୍ତି ସୁଜନାଃ ସଦ୍ବୁଦ୍ଧିଭିଃସାଧକାନ୍ ସାମାନ୍ଯୋଽପି ନରୋ ଯଦୀଯ ଭଜନାତ୍ମୁକ୍ତୀଂ ଗତୋ ଦୁର୍ଲଭାନ୍ । ଅସ୍ଵସ୍ଥଂ ଵିକଲଂ ମନଶ୍ଵ ଭଜତେ ଶାନ୍ତିଂ ପଦସ୍ପର୍ଶନାତ୍ ତଂ ଭୀମାତଟଵାସିନଂ ପ୍ରଭୁଵରଂ ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗଂ ଭଜେ ॥ ୫॥ କସ୍ମୈ କୁତ୍ର କଥଂ କିଯଦ୍ ଵିତରଣଂ କାର୍ଯଂ ଚ କସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣେ ସୂକ୍ଷ୍ମସ୍ଥୂଲତମଂ କୃତାକୃତମହୋ ଜାନାତି ଯଃ ସର୍ଵଦା । ତୁଲ୍ଯା ଯେନ ନ ଶକ୍ତିରସ୍ତି ପରମାକସ୍ଯାଽପି ଵିଶ୍ଵାଖିଲେ ତଂ ଭୀମାତଟଵାସିନଂ ପ୍ରଭୁଵରଂ ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗଂ ଭଜେ ॥ ୬॥ ଭୂମୌ ପାଵନପାଵନୌଚ ଚରଣୌ ସ୍ତୋ ଯସ୍ଯ କଲ୍ପଦ୍ରୁମୌ ଧୀର୍ମେଧା ସଦ୍ସଦ୍ଵିଵେକ କରଣୀ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରସନ୍ନା ଯତଃ । ସର୍ଵଂ ସାର୍ଥକତାଂ ପ୍ରଯାତି ଜନନଂ ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାତ୍ଧ୍ରୁଵଂ ତଂ ଭୀମାତଟଵାସିନଂ ପ୍ରଭୁଵରଂ ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗଂ ଭଜେ ॥ ୭॥ ଜ୍ଞାନେଶାଦିଭିରର୍ଚିତଂ ପଦଯୁଗଂ ସଦ୍ଭିଃ ସଦୈଵାନ୍ଵିତୈଃ ଧ୍ଯେଯଂ ନାସ୍ତି ଵିନା ଯଦୀଯଵଦନାଲ୍ଲୋକେ ପରଂ ସୁନ୍ଦରାତ୍ । ଯଦ୍ପାଦାମ୍ବୁଜମାକ୍ଷିକଂ ପରିମଲଂ ଚାସ୍ଵାଦ୍ଯତେ ଭାଵୁକୈଃ ତଂ ଭୀମାତଟଵାସିନଂ ପ୍ରଭୁଵରଂ ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗଂ ଭଜେ ॥ ୮॥ ପୂତା ଵିଶାଲଜନତା କୃପଯା ଚ ଯେନ ଭୀମାତଟେ ଵିହରତା କମଲେକ୍ଷଣେନ । ସଂସାରତପ୍ତଶରଣାଗତ ଵତ୍ସଲେନ ତଂ ଵିଠ୍ଠଲଂ ସୁଜନଵନ୍ଦ୍ଯତମଂ ନମାମି ॥ ୯॥ ମିତ୍ରପ୍ରୀତିଵଶାଦେତଦ୍ ଵରଦାନନ୍ଦଭାରତୀ । କୃତଵାନ୍ ଵିଠ୍ଠଲସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚିତ୍ତଵୃତ୍ତିପ୍ରସାଦକମ୍ ॥ ଇତି ସ୍ଵାମୀ ଵରଦାନନ୍ଦଭାରତୀଵିରଚିତଂ ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗସ୍ତୋତ୍ରଂ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ।
oṃ śrī | śrīśaṅkara | śrīkāntaṃ kamalāvaraṃ vararuciṃ śreṣṭhaṃ ramāvallabhaṃ moktāraṃ kalipaṅkamagna janatāvṛndasya bhaktapriyam | gogopīgaṇa veṣṭitaṃ madhurayā vāṇyā stutaṃ sajjanaiḥ taṃ bhīmātaṭavāsinaṃ prabhuvaraṃ śrīpāṇḍuraṅgaṃ bhaje || 1|| pṛthvīvāryanalānilāmbaramayaṃ viśvaṃ dhṛtaṃ līlayā yena svātparamārthato hyanaparaṃ nānākṛti bhrāmakam | hetustad vyavahāra jātasulabhaṃ bhūyādavasthākramāt bhīmātaṭavāsinaṃ prabhuvaraṃ śrīpāṇḍuraṅgaṃ bhaje || 2|| gandharvāḥ surakinnarāsuragaṇāḥ gāyanti yaṃ susvaraiḥ vedarcā kila neti neti vacanaiḥ stotuṃ gatā kiṅkarī | yaṃ draṣṭunna śaśāka yatnabahulairugraistapobhirmuniḥ taṃ bhīmātaṭavāsinaṃ prabhuvaraṃ śrīpāṇḍuraṅgaṃ bhaje || 3|| naivānyadbhajanīyamastyativiśāle'smin mahīmaṇḍale puṇyaistīrthajalairapāvitajanāḥ śuddhyanti yaddarśanāt | yadyadkāṅkṣati sātviko'nyagatikaḥ prāpnoti yatkīrtanāta taṃ bhīmātaṭavāsinaṃ prabhuvaraṃ śrīpāṇḍuraṅgaṃ bhaje || 4|| yannāmasmaraṇātpunanti sujanāḥ sadbuddhibhiḥsādhakān sāmānyo'pi naro yadīya bhajanātmuktīṃ gato durlabhān | asvasthaṃ vikalaṃ manaśva bhajate śāntiṃ padasparśanāt taṃ bhīmātaṭavāsinaṃ prabhuvaraṃ śrīpāṇḍuraṅgaṃ bhaje || 5|| kasmai kutra kathaṃ kiyad vitaraṇaṃ kāryaṃ ca kasminkṣaṇe sūkṣmasthūlatamaṃ kṛtākṛtamaho jānāti yaḥ sarvadā | tulyā yena na śaktirasti paramākasyā'pi viśvākhile taṃ bhīmātaṭavāsinaṃ prabhuvaraṃ śrīpāṇḍuraṅgaṃ bhaje || 6|| bhūmau pāvanapāvanauca caraṇau sto yasya kalpadrumau dhīrmedhā sadsadviveka karaṇī prajñā prasannā yataḥ | sarvaṃ sārthakatāṃ prayāti jananaṃ yasya prasādātdhruvaṃ taṃ bhīmātaṭavāsinaṃ prabhuvaraṃ śrīpāṇḍuraṅgaṃ bhaje || 7|| jñāneśādibhirarcitaṃ padayugaṃ sadbhiḥ sadaivānvitaiḥ dhyeyaṃ nāsti vinā yadīyavadanālloke paraṃ sundarāt | yadpādāmbujamākṣikaṃ parimalaṃ cāsvādyate bhāvukaiḥ taṃ bhīmātaṭavāsinaṃ prabhuvaraṃ śrīpāṇḍuraṅgaṃ bhaje || 8|| pūtā viśālajanatā kṛpayā ca yena bhīmātaṭe viharatā kamalekṣaṇena | saṃsārataptaśaraṇāgata vatsalena taṃ viṭhṭhalaṃ sujanavandyatamaṃ namāmi || 9|| mitraprītivaśādetad varadānandabhāratī | kṛtavān viṭhṭhalastotraṃ cittavṛttiprasādakam || iti svāmī varadānandabhāratīviracitaṃ śrīpāṇḍuraṅgastotraṃ sampūrṇam |
ଅର୍ଥ:ପନ୍ଢରପୁରର ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗ (ବିଠ୍ଠଲ) ଙ୍କ ସ୍ତୁତି — ବିଷ୍ଣୁ/କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସେହି ରୂପ ଯିଏ ଇଟା ଉପରେ କଟିରେ ହାତ ରଖି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତୀକ୍ଷାରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ବାରକରୀ ସନ୍ତମାନଙ୍କ ହୃଦୟ-ଗୀତ।
पाण्डुरङ्गाष्टकम् ପାଠର ଲାଭ
ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗାଷ୍ଟକମ୍ ର ପାଠ କଲେ ଭଗବାନଙ୍କ କୃପା, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
ଏହା ଭକ୍ତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରେ ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ହୃଦୟକୁ ସ୍ଥିର କରେ।
ଗୁରୁବାର ଓ ଏକାଦଶୀରେ, ତଥା ଏକାଦଶୀ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ପର୍ବ ସମୟରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ଶୁଭ।
ଏହା ଏକ ଛୋଟ, ମଧୁର ସ୍ତୋତ୍ର ଯାହାକୁ ଯେକେହି ଶିଖି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରତିଦିନ ପାଠ କରିପାରିବେ।
पाण्डुरङ्गाष्टकम् ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ କରି ଭଗବାନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁଖ କରି ବସନ୍ତୁ। ଦୀପ ଜାଳି ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗାଷ୍ଟକମ୍ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ପାଠ କରାଯାଇପାରେ, କିମ୍ବା ବିଶେଷ ଭାବେ ଏକାଦଶୀ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ପର୍ବ ସମୟରେ। କୃପା ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହିତ ସମାପ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ पाण्डुरङ्गाष्टकम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ