શ્રી સૂર્ય દેવ આરતી
श्री सूर्य देव आरती in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
શ્રી સૂર્ય દેવ આરતી ('ૐ જય સૂર્ય ભગવાન') સૂર્યદેવની પ્રસિદ્ધ હિન્દી આરતી છે, જે દીપ અને ઘંટ સાથે પૂજાના અંતે ગવાય છે. સૂર્ય જ સમસ્ત નેત્રોને દૃશ્ય દેવ છે — જીવન, પ્રકાશ અને આરોગ્યનું મૂળ. આ આરતી આરોગ્ય, તેજ, નેત્ર-જ્યોતિ, સફળતા અને આત્મવિશ્વાસ માટે, ખાસ કરીને સૂર્યોદય અને રવિવારે સૂર્યને અર્ઘ્ય આપ્યા પછી ગવાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Hindi devotional aarti · Traditional · Devotional era
સૂર્ય, સૂર્યદેવ, સમસ્ત નેત્રોને દૃશ્ય એકમાત્ર દેવ છે — જીવન, પ્રકાશ અને આરોગ્યનું મૂળ, સારથિ અરુણ દ્વારા હાંકાતા સાત અશ્વોના રથ પર બિરાજમાન. વૈદિક ગાયત્રીથી લઈને અગસ્ત્ય દ્વારા રામને શીખવેલા આદિત્ય હૃદય સુધી, યુગો-યુગોથી સૂર્યની ઉપાસના સવારે થતી આવી છે; આ આરતી ઉદિત સૂર્યને અર્ઘ્ય આપ્યા પછી ગવાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
આદિત્ય હૃદયના પાઠથી જ, સૂર્યના આશીર્વાદ પર, રામને રાવણને હરાવવાનું બળ મળ્યું. ભક્તો ઉદિત સૂર્યને જળ (અર્ઘ્ય) અર્પણ કરે છે, તેમની આરતી ગાય છે, અને પોતાના જીવનમાં આરોગ્ય, તેજ, નેત્ર-જ્યોતિ અને આત્મવિશ્વાસનો સંચાર થતો અનુભવે છે.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ૐ જય સૂર્ય ભગવાન, જય હો દિનકર ભગવાન । જગત્ કે નેત્ર સ્વરૂપા તુમ હો ત્રિગુણ સ્વરૂપા, ધરત સબ હી તવ ધ્યાન ॥
Om jaya surya bhagavana, jaya ho dinakara bhagavana Jagat ke netra svarupa tuma ho triguna svarupa, dharata saba hi tava dhyana
અર્થ:ૐ જય સૂર્ય ભગવાન, જય દિનકર ભગવાન! આપ જ જગતના નેત્ર છો, ત્રિગુણ સ્વરૂપ; આપ પર જ સૌ ધ્યાન લગાવે છે.
સારથી અરુણ હૈં પ્રભુ તુમ શ્વેત કમલધારી । તુમ ચાર ભુજાધારી ॥
Sarathi aruna haim prabhu tuma shveta kamaladhari Tuma chara bhujadhari
અર્થ:આપના સારથિ અરુણ છે, હે પ્રભુ; શ્વેત કમળ ધારણ કરી, હે ચતુર્ભુજ.
અશ્વ હૈં સાત તુમ્હારે કોટિ કિરણ પસારે । તુમ હો દેવ મહાન ॥
Ashva haim sata tumhare koti kirana pasare Tuma ho deva mahana
અર્થ:સાત છે આપના અશ્વ, કરોડો કિરણો વેરતા; આપ જ મહાન દેવ છો.
ઊષાકાલ મેં જબ તુમ ઉદયાચલ આતે । સબ તબ દર્શન પાતે ॥
Ushakala mem jaba tuma udayachala ate Saba taba darshana pate
અર્થ:પ્રાતઃકાળે જ્યારે આપ પૂર્વ પર્વત પર ઉદય પામો છો, ત્યારે સૌ આપનાં દર્શન પામે છે.
ફૈલાતે ઉજિયારા જાગતા તબ જગ સારા । કરે સબ તવ ગુણગાન ॥
Phailate ujiyara jagata taba jaga sara Kare saba tava gunagana
અર્થ:આપ પ્રકાશ ફેલાવો છો અને સમગ્ર જગત જાગી ઊઠે છે; ત્યારે સૌ આપનું ગુણગાન કરે છે.
સન્ધ્યા મેં ભુવનેશ્વર અસ્તાચલ જાતે । ગોધન તબ ઘર આતે ॥
Sandhya mem bhuvaneshvara astachala jate Godhana taba ghara ate
અર્થ:સાંજે, હે પ્રાણિનાથ, આપ પશ્ચિમ પર્વત પાછળ અસ્ત થાઓ છો; ત્યારે ગાયો ઘરે પાછી ફરે છે.
ગોધૂલિ બેલા મેં હર ઘર હર આંગન મેં । હો તવ મહિમા ગાન ॥
Godhuli bela mem hara ghara hara angana mem Ho tava mahima gana
અર્થ:સંધ્યા વેળાએ, દરેક ઘરમાં ને દરેક આંગણે, આપની મહિમા ગવાય છે.
દેવ દનુજ નર નારી ઋષિ મુનિવર ભજતે । આદિત્ય હૃદય જપતે ॥
Deva danuja nara nari rishi munivara bhajate Aditya hridaya japate
અર્થ:દેવ, દાનવ, નર ને નારી, ઋષિ ને મહર્ષિ આપની આરાધના કરે અને આદિત્ય હૃદયનો પાઠ કરે છે.
સ્તોત્ર યે મંગલકારી ઇસકી હૈ રચના ન્યારી । દે નવ જીવનદાન ॥
Stotra ye mamgalakari isaki hai rachana nyari De nava jivanadana
અર્થ:આ મંગલમય સ્તોત્ર, અદ્ભુત રચનાનું, નવજીવન બક્ષે છે.
તુમ હો ત્રિકાલ રચયિતા તુમ જગ કે આધાર । મહિમા તવ અપરમ્પાર ॥
Tuma ho trikala rachayita tuma jaga ke adhara Mahima tava aparampara
અર્થ:આપ જ ત્રિકાળના કર્તા છો, જગતના આધાર; અપાર છે આપની મહિમા.
પ્રાણોં કા સિંચન કરકે ભક્તોં કો અપને દેતે । બલ બુદ્ધિ ઔર જ્ઞાન ॥
Pranom ka simchana karake bhaktom ko apane dete Bala buddhi aura jnana
અર્થ:સૌના પ્રાણનું પોષણ કરતા, આપ આપના ભક્તોને બળ, બુદ્ધિ ને જ્ઞાન બક્ષો છો.
ભૂચર જલચર ખેચર સબ કે હો પ્રાણ તુમ્હીં । સબ જીવોં કે પ્રાણ તુમ્હીં ॥
Bhuchara jalachara khechara saba ke ho prana tumhim Saba jivom ke prana tumhim
અર્થ:પૃથ્વી, જળ ને આકાશના જીવ — આપ સૌના પ્રાણ છો; આપ જ દરેક પ્રાણીનું જીવન છો.
વેદ પુરાણ બખાને ધર્મ સભી તુમ્હેં માને । તુમ હી સર્વશક્તિમાન ॥
Veda purana bakhane dharma sabhi tumhem mane Tuma hi sarvashaktimana
અર્થ:વેદ ને પુરાણ આપની સ્તુતિ કરે છે, સૌ મત આપને માને છે; આપ જ સર્વશક્તિમાન છો.
ઋતુએં તુમ્હારી દાસી તુમ શાશ્વત અવિનાશી । શુભકારી અંશુમાન ॥
Rituem tumhari dasi tuma shashvata avinashi Shubhakari amshumana
અર્થ:ઋતુઓ આપની દાસીઓ છે; આપ શાશ્વત ને અવિનાશી છો — મંગલમય અંશુમાન (કિરણવાળા).
श्री सूर्य देव आरती પાઠના લાભ
સૂર્યદેવ — પ્રત્યક્ષ દેવ, જીવન, પ્રકાશ, આરોગ્ય, તેજનું મૂળ — પર ગવાય છે.
આરોગ્ય, ઊર્જા, નેત્ર-જ્યોતિ, બળ, સફળતા અને આત્મવિશ્વાસ માટે તથા કુંડળીમાં દુર્બળ સૂર્યને બળ આપવા માટે ગવાય છે.
સૂર્યોદય, રવિવાર, મકર સંક્રાંતિ, રથ સપ્તમી અને છઠ પૂજામાં સૌથી પ્રભાવશાળી, આદર્શ રીતે સૂર્યને અર્ઘ્ય (જળ) આપ્યા પછી.
श्री सूर्य देव आरती જપ વિધિ
દીપ (ઘી કે કપૂર) પ્રગટાવી તેને હાથમાં લઈ, દેવ સમક્ષ ફેરવતાં ગાઓ, આદર્શ રીતે ઘંટ સાથે. પુષ્પ અને પ્રસાદ અર્પણ કરો, અને આરતીનો આશીર્વાદ લઈ (હાથ જ્યોતિ પર અને પછી નેત્રો પર લઈ જઈ) સમાપ્ત કરો. ભક્તિ અને સ્થિર હૃદયથી ગાઓ.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ श्री सूर्य देव आरती શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ