ఆపదుద్ధారక హనుమత్ స్తోత్రమ్
ଆପଦୁଦ୍ଧାରକ ହନୁମତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ఆపదుద్ధారక హనుమత్ స్తోత్రం — 'సకల ఆపదల నుండి ఉద్ధరించే హనుమంతుని స్తోత్రం' — విభీషణుడు రచించి శ్రీ సుదర్శన సంహితలో భద్రపరచబడిన ప్రసిద్ధ సంస్కృత ప్రార్థన. వినియోగం, సంజీవని పర్వతం ధరించిన హనుమంతుని వర్ణించే రెండు ధ్యాన శ్లోకాల తరువాత, ఇది ఆయనను ప్రతి బాధకు — ఆధి, వ్యాధి, మహామారి, గ్రహపీడ, శత్రువులు, ఆకస్మిక ఉత్పాతం — నాశకునిగా నమస్కరిస్తుంది. హనుమంతుని స్మరించేవారికి కారాగారం, ప్రయాణం, యుద్ధం, నీరు, అగ్ని, అడవిలో 'ఎక్కడా ఆపద ఉండదు', వారు విజయం, ధనం, కీర్తి పొందుతారని వాగ్దానం చేస్తుంది.
మూలం & కథ
Sri Sudarshana Samhita · Vibhishana (brother of Ravana, devotee of Rama) · Traditional (Puranic/Samhita literature)
ఈ స్తోత్రం విభీషణునికి ఆపాదించబడింది, శ్రీసుదర్శనసంహితలో భద్రపరచబడింది. రామాయణ యుద్ధములో హనుమంతుని అసంఖ్యాక ఉద్ధారములను — అన్నిటికీ మించి లక్ష్మణుని ప్రాణములను కాపాడుటకు సంజీవని పర్వతమును తేవడం — చూసిన విభీషణుడు, హనుమంతుని ఆపదకు పరమ హర్తగా ఈ స్తోత్రమును రచించాడు. ధ్యాన శ్లోకములు హనుమంతుని ఒక చేతిలో పర్వతము, మరో చేతిలో శత్రునాశక అస్త్రముతో చిత్రిస్తాయి, ఇది ఆయన ఆరోగ్యదాత, రక్షకుడు అనే రెండు పాత్రలను చూపుతుంది. చివరి శ్లోకములు ఫలశ్రుతిగా ఉండి భక్తుడు ఏ ఏ ఆపదల నుండి విముక్తుడవుతాడో పేర్కొంటాయి.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ స్తోత్రము వెనుక అత్యంత ప్రసిద్ధ కార్యము హనుమంతుడు సంపూర్ణ సంజీవని పర్వతమును ఆకాశమార్గమున ఎత్తుకొని వెళ్ళి ఇంద్రజిత్ శక్తి-అస్త్రముచే మరణాసన్నుడై గాయపడిన లక్ష్మణుని పునరుజ్జీవింపజేయుట. హనుమంతుడు ఈ విధముగా నిజముగా ప్రాణమును మృత్యుముఖము నుండి కాపాడాడు కావున, భక్తులు ఈ 'ఆపదుద్ధారక' స్తోత్రము తమను గాఢ సంకటముల నుండి బయటకు తీయునని నమ్ముతారు, దాని శ్లోకములు ఆయనను స్మరించేవారికి 'ఎక్కడా విపత్తు ఉండదు' అని వాగ్దానం చేస్తాయి.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ఓం అస్య శ్రీఆపదుద్ధారక హనుమత్స్తోత్రమహామన్త్రస్య, విభీషణ ఋషిః, హనుమాన్ దేవతా, సర్వాపదుద్ధారక శ్రీహనుమత్ప్రసాదేన మమ సర్వాపన్నివృత్త్యర్థే, సర్వకార్యానుకూల్యసిద్ధ్యర్థే జపే వినియోగః।
Om asya shree-aapaduddhaaraka-hanumat-stotra-mahaamantrasya, vibheeshana rishih, hanumaan devataa, sarvaapaduddhaaraka shree-hanumat-prasaadena mama sarvaapan-nivrittyarthe, sarvakaaryaanukoolya-siddhyarthe jape viniyogah.
అర్థం:ఓం. 'ఆపదుద్ధారక హనుమత్ స్తోత్రం' అనే ఈ మహామంత్రమునకు విభీషణుడు ఋషి, హనుమంతుడు దేవత; సకల ఆపదల నుండి ఉద్ధరించే శ్రీహనుమంతుని అనుగ్రహముతో నా సకల ఆపదల నివారణకు, సమస్త కార్యముల అనుకూల సిద్ధికి జపములో దీని వినియోగము.
వామే కరే వైరిభిదం వహన్తం శైలం పరే శృఙ్ఖలహారిటఙ్కమ్। దదానమచ్ఛచ్ఛవిమఞ్జనాభం భజే జ్వలత్కుణ్డలమాఞ్జనేయమ్॥౧॥
Vaame kare vairibhidam vahantam, Shailam pare shrinkhalahaaritankam, Dadaanam acchacchavim anjanaabham, Bhaje jvalat-kundalam aanjaneyam. (1)
అర్థం:ఎడమ చేతిలో శత్రువులను చీల్చే (అస్త్రమును), మరో చేతిలో పర్వతమును (సంజీవని) ధరించి, ఉజ్జ్వల శిలను మోస్తూ, నిర్మలమైన, అంజనమువంటి శ్యామ కాంతి గల — అట్టి ప్రజ్వలిత కుండలములు గల ఆంజనేయుని నేను భజిస్తాను.
సంవీతకౌపీనముదఞ్చితాగుం సముజ్జ్వలన్మౌఞ్జిమథోపవీతమ్। సకుణ్డలం లమ్బిశిఖాసమేతం తమాఞ్జనేయం శరణం ప్రపద్యే॥౨॥
Samveeta-kaupeenam udanchitaagum, Samujjvalan-maunjim athopaveetam, Sakundalam lambi-shikhaa-sametam, Tam aanjaneyam sharanam prapadye. (2)
అర్థం:కౌపీనము ధరించి, ఊర్ధ్వ అంగములు గల, దేదీప్యమాన మౌంజి (మేఖల) మరియు యజ్ఞోపవీతముతో కూడిన, కుండలధారి, పొడవైన శిఖ గల ఆ ఆంజనేయుని నేను శరణు వేడుతాను.
ఆపన్నాఖిలలోకార్తిహారిణే శ్రీహనూమతే। అకస్మాదాగతోత్పాతనాశనాయ నమో నమః॥౩॥
Aapannaakhila-lokaarti-haarine shree-hanoomate, Akasmaad-aagatotpaata-naashanaaya namo namah. (3)
అర్థం:సకల ఆపదగ్రస్త లోకముల పీడను హరించే శ్రీహనుమంతునికి, ఆకస్మికముగా వచ్చిన ఉత్పాతములను నశింపజేసేవానికి మాటిమాటికీ నమస్కారము.
సీతావియుక్తశ్రీరామశోకదుఃఖభయాపహ। తాపత్రితయసంహారిన్నాఞ్జనేయ నమోఽస్తు తే॥౪॥
Seetaaviyukta-shreeraama-shoka-duhkha-bhayaapaha, Taapatritaya-samhaarinn-aanjaneya namo'stu te. (4)
అర్థం:సీత ఎడబాటులో శ్రీరాముని శోకము, దుఃఖము, భయమును హరించే, మూడు తాపములను సంహరించే ఓ ఆంజనేయా! నీకు నమస్కారము.
ఆధివ్యాధిమహామారీగ్రహపీడాపహారిణే। ప్రాణాపహర్త్రే దైత్యానాం రామప్రాణాత్మనే నమః॥౫॥
Aadhi-vyaadhi-mahaamaaree-grahapeedaa-pahaarine, Praanaapahartre daityaanaam raamapraanaatmane namah. (5)
అర్థం:ఆధి, వ్యాధి, మహామారి, గ్రహపీడను అపహరించే, దైత్యుల ప్రాణములను హరించే, రాముని ప్రాణస్వరూపునికి నమస్కారము.
సంసారసాగరావర్తకర్తవ్యభ్రాన్తచేతసామ్। శరణాగతమర్త్యానాం శరణ్యాయ నమోఽస్తు తే॥౬॥
Samsaarasaagaraavarta-kartavya-bhraantachetasaam, Sharanaagata-martyaanaam sharanyaaya namo'stu te. (6)
అర్థం:సంసార-సాగర సుడిగుండములో కర్తవ్యముచే భ్రాంతచిత్తులైన, శరణాగత మనుష్యుల శరణ్యుడవైన నీకు నమస్కారము.
వజ్రదేహాయ కాలాగ్నిరుద్రాయామితతేజసే। బ్రహ్మాస్త్రస్తమ్భనాయాస్మై నమః శ్రీరుద్రమూర్తయే॥౭॥
Vajradehaaya kaalaagni-rudraayaamitatejase, Brahmaastra-stambhanaayaasmai namah shree-rudramoortaye. (7)
అర్థం:వజ్రదేహుడవైన, కాలాగ్నిరుద్ర స్వరూపుడవైన, అమిత తేజస్సు గల, బ్రహ్మాస్త్రమును స్తంభింపజేసే — ఈ రుద్రమూర్తికి నమస్కారము.
రామేష్టం కరుణాపూర్ణం హనూమన్తం భయాపహమ్। శత్రునాశకరం భీమం సర్వాభీష్టప్రదాయకమ్॥౮॥
Raameshtam karunaapoornam hanoomantam bhayaapaham, Shatru-naashakaram bheemam sarvaabheeshta-pradaayakam. (8)
అర్థం:రామునికి ప్రియమైన, కరుణాపూర్ణుడైన, భయమును హరించే, శత్రునాశకుడైన, భీముడైన (భయంకరుడైన), సకల అభీష్టములను ప్రసాదించే హనుమంతునికి —
కారాగృహే ప్రయాణే వా సఙ్గ్రామే శత్రుసఙ్కటే। జలే స్థలే తథాఽఽకాశే వాహనేషు చతుష్పథే॥౯॥
Kaaraagrihe prayaane vaa sangraame shatrusankate, Jale sthale tathaa''kaashe vaahaneshu chatushpathe. (9)
అర్థం:కారాగారములో, ప్రయాణములో, యుద్ధములో, శత్రు-సంకటములో, నీటిలో, నేలపై, ఆకాశములో, వాహనములలో, నాలుగు దారుల కూడలిలో —
గజసింహమహావ్యాఘ్రచోరభీషణకాననే। యే స్మరన్తి హనూమన్తం తేషాం నాస్తి విపత్ క్వచిత్॥౧౦॥
Gaja-simha-mahaavyaaghra-chora-bheeshana-kaanane, Ye smaranti hanoomantam teshaam naasti vipat kvachit. (10)
అర్థం:ఏనుగు, సింహము, మహావ్యాఘ్రము, దొంగలతో భయంకరమైన అడవిలో — హనుమంతుని స్మరించేవారికి ఎక్కడా విపత్తు ఉండదు.
సర్వవానరముఖ్యానాం ప్రాణభూతాత్మనే నమః। శరణ్యాయ వరేణ్యాయ వాయుపుత్రాయ తే నమః॥౧౧॥
Sarva-vaanara-mukhyaanaam praanabhootaatmane namah, Sharanyaaya varenyaaya vaayuputraaya te namah. (11)
అర్థం:సకల వానరశ్రేష్ఠుల ప్రాణస్వరూపునికి నమస్కారము; శరణ్యుడవు, వరేణ్యుడవు అయిన వాయుపుత్రా నీకు నమస్కారము.
ప్రదోషే వా ప్రభాతే వా యే స్మరన్త్యఞ్జనాసుతమ్। అర్థసిద్ధిం జయం కీర్తిం ప్రాప్నువన్తి న సంశయః॥౧౨॥
Pradoshe vaa prabhaate vaa ye smaranty-anjanaasutam, Arthasiddhim jayam keertim praapnuvanti na samshayah. (12)
అర్థం:సాయంకాలమైనా ప్రాతఃకాలమైనా అంజనాపుత్రుని స్మరించేవారు అర్థసిద్ధి, విజయము, కీర్తి పొందుతారు — ఇందులో సందేహము లేదు.
జప్త్వా స్తోత్రమిదం మన్త్రం ప్రతివారం పఠేన్నరః। రాజస్థానే సభాస్థానే ప్రాప్తే వాదే లభేజ్జయమ్॥౧౩॥
Japtvaa stotram idam mantram prativaaram pathennarah, Raajasthaane sabhaasthaane praapte vaade labhejjayam. (13)
అర్థం:ఈ స్తోత్ర-మంత్రమును జపించి ప్రతిసారి దీనిని పఠించే మనుష్యుడు రాజసభలో, సభాస్థానములో లేదా వాదము ఎదురైనప్పుడు విజయము పొందుతాడు.
విభీషణకృతం స్తోత్రం యః పఠేత్ ప్రయతో నరః। సర్వాపద్భ్యో విముచ్యేత నాత్ర కార్యా విచారణా॥౧౪॥
Vibheeshanakritam stotram yah pathet prayato narah, Sarvaapadbhyo vimuchyeta naatra kaaryaa vichaaranaa. (14)
అర్థం:విభీషణుడు రచించిన ఈ స్తోత్రమును సంయమముగల మనుష్యుడు పఠిస్తే సకల ఆపదల నుండి విముక్తుడవుతాడు — ఇందులో ఆలోచించవలసిన అవసరము లేదు.
మర్కటేశ మహోత్సాహ సర్వశోకనివారక। శత్రూన్ సంహర మాం రక్ష శ్రియం దాపయ భో హరే॥౧౫॥
Markateesha mahotsaaha sarvashoka-nivaaraka, Shatroon samhara maam raksha shriyam daapaya bho hare. (15)
అర్థం:ఓ మహా ఉత్సాహముగల వానరేశా! ఓ సకల శోకమును నివారించేవాడా! నా శత్రువులను సంహరించు, నన్ను రక్షించు, నాకు శ్రీని (సమృద్ధిని) ప్రసాదించు, ఓ హరీ (హనుమంతా)!
॥ ఇతి శ్రీసుదర్శనసంహితాయాం విభీషణకృతం సర్వాపదుద్ధారకం శ్రీహనుమత్స్తోత్రం సమ్పూర్ణమ్ ॥
Iti shree-sudarshana-samhitaayaam vibheeshanakritam sarvaapaduddhaarakam shree-hanumat-stotram sampoornam.
అర్థం:ఈ విధముగా శ్రీసుదర్శనసంహితలో విభీషణకృత సర్వాపదుద్ధారక శ్రీహనుమత్ స్తోత్రము సంపూర్ణమైనది.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ଆପଦୁଦ୍ଧାରକ ହନୁମତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ పారాయణ ప్రయోజనాలు
ప్రతి విధమైన ఆకస్మిక విపత్తు, సంకటము (ఆపద్) నుండి ఉద్ధరణకు ప్రత్యేకముగా జపిస్తారు
హనుమంతుని స్మరించేవారికి 'ఎక్కడా విపత్తు ఉండదు' అని శ్లోకములు వాగ్దానం చేస్తాయి — కారాగారం, ప్రయాణం, యుద్ధం, నీరు, అగ్ని లేదా అడవిలో
ఆధి (మానసిక బాధ), వ్యాధి (రోగం), మహామారి, గ్రహపీడ (అశుభ గ్రహముల పీడ) ను తొలగిస్తుంది
రాజసభ, సభ, వాద-వివాదములలో విజయము (వాదే లభేజ్జయమ్) ప్రసాదిస్తుంది — న్యాయ, ముఖ్య వ్యవహారముల ముందు జపిస్తారు
ప్రాతః, సాయం హనుమంతుని స్మరించేవారికి ధనము (అర్థసిద్ధి), విజయము, కీర్తి ప్రసాదిస్తుంది
హనుమంతుడు 'బ్రహ్మాస్త్ర-స్తంభన' అని కీర్తించబడతాడు కావున అత్యంత ప్రబల అస్త్రములను, సంకటములను సైతము నిష్ఫలము చేయునని నమ్ముతారు
ఏదైనా ఆకస్మిక సంకటములో లేదా ఆపత్కాలములో హనుమంతుని ధైర్యమును, నిశ్చింత రక్షణను ప్రసాదిస్తుంది
ଆପଦୁଦ୍ଧାରକ ହନୁମତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ పారాయణ విధి
వినియోగము (విభీషణుని ఋషిగా, హనుమంతుని దేవతగా పేర్కొనే దేదీక్షణము) పఠనముతో ఆరంభించండి. తరువాత రెండు ధ్యాన శ్లోకములపై ధ్యానించి, సంజీవని పర్వతమును మోస్తూ, ప్రజ్వలిత కుండలములతో దేదీప్యమానమైన హనుమంతుని దర్శించండి. శ్లోకము సూచించినట్లు ఆదర్శముగా ప్రాతః లేదా సాయం సంపూర్ణ స్తోత్రమును భక్తితో పఠించండి. ఏదైనా కష్ట పరిస్థితి — వ్యాజ్యం, ఇంటర్వ్యూ, ప్రయాణం లేదా ఏదైనా సంకటం — ఎదుర్కొనే ముందు దీనిని ప్రత్యేకముగా పఠిస్తారు, ఎందుకంటే ఇది ప్రత్యేకముగా సకల ఆపదల నుండి ఉద్ధరణ, వాదములో విజయం వాగ్దానం చేస్తుంది. ఆపత్కాలములో, ఈ స్తోత్రము ద్వారా హనుమంతుని స్మరించుట మాత్రమే సంకటమును తొలగించునని చెప్పబడుతుంది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ଆପଦୁଦ୍ଧାରକ ହନୁମତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి