శ్రీమద్భగవద్గీతా 16.21 — త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారమ్
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୬.୨୧ — ତ୍ରିବିଧଂ ନରକସ୍ୟେଦଂ ଦ୍ୱାରମ୍ in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
శ్రీకృష్ణుడు గీతలోని అత్యంత తీక్ష్ణమైన హెచ్చరికలలో ఒకటి ఇస్తాడు: కామం, క్రోధం మరియు లోభం — ఇవి నరకపు మూడు ద్వారాలు, ఆత్మను నాశనం చేసేవి. ఇవి మనిషి శ్రేయస్సును నాశనం చేసి ఆధ్యాత్మిక మార్గాన్ని అడ్డుకుంటాయి కనుక, ఈ మూడింటినీ త్యజించమని ఆయన ఆజ్ఞాపిస్తాడు. ఈ శ్లోకం మనస్సు యొక్క అత్యంత ప్రమాదకర శత్రువుల నుండి రక్షణకు శక్తివంతమైన ఉపదేశం.
మూలం & కథ
Bhagavad Gita Chapter 16, Verse 21 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
పదహారవ అధ్యాయంలో దివ్య, ఆసుర ప్రకృతుల వైరుధ్యాన్ని ప్రस्तుతించిన తరువాత, శ్రీకృష్ణుడు ఆసుర మార్గాన్ని దాని మూడు అత్యంత ప్రాణాంతక మూలాలలోకి — కామం, క్రోధం, లోభం — కుదిస్తాడు, ఇవి వినాశపు ద్వారాలని హెచ్చరిస్తాడు. వాంఛ ఎలా క్రోధాన్ని, పతనాన్ని కలిగిస్తుందో చెప్పే మునుపటి భాగాన్ని (౨.౬౨–౬౩) ప్రతిధ్వనిస్తూ, ఈ శ్లోకం గీతలో అత్యధికంగా ఉదహరించబడే నైతిక ఉపదేశాలలో ఒకటి. ఇది ప్రతి సాధకునికి ఒక కాలాతీత హెచ్చరికగా నిలుస్తుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ హెచ్చరికను పాటించి కామం, క్రోధం, లోభాన్ని త్యజించిన సాధకులు మనస్సును అకస్మాత్తుగా తేలికగా, మార్గాన్ని స్పష్టంగా పొందారని గురువులు చెబుతారు; ఈ లోపలి శత్రువులు హృదయంపై ఆధిపత్యం చెలాయించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడల్లా ఈ శ్లోకాన్ని కవచంగా స్మరిస్తారు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారం నాశనమాత్మనః।కామః క్రోధస్తథా లోభస్తస్మాదేతత్త్రయం త్యజేత్॥
tri-vidhaṁ narakasyedaṁ dvāraṁ nāśhanam ātmanaḥ kāmaḥ krodhas tathā lobhas tasmād etat trayaṁ tyajet
అర్థం:కామం, క్రోధం మరియు లోభం — ఇవి ఆత్మనాశానికి మూడు రకాల ద్వారాలు, కనుక ఈ మూడింటినీ త్యజించాలి.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୬.୨୧ — ତ୍ରିବିଧଂ ନରକସ୍ୟେଦଂ ଦ୍ୱାରମ୍ పారాయణ ప్రయోజనాలు
కామం, క్రోధం, లోభాన్ని నరకపు మూడు ద్వారాలుగా గుర్తిస్తుంది
ఆత్మను నాశనం చేసే (ఆత్మ-నాశనం) లోపలి శత్రువుల పట్ల హెచ్చరిస్తుంది
కామ, క్రోధ, లోభాల త్యాగాన్ని ప్రేరేపిస్తుంది
పతనం, బంధనాల ప్రధాన కారణాల నుండి సాధకుని రక్షిస్తుంది
వినాశకర ప్రేరణలపై ఆత్మ-నియంత్రణ, వివేకాన్ని బలపరుస్తుంది
మనస్సు రక్షణకు, ఆధ్యాత్మిక ప్రగతికి ఒక ముఖ్యమైన ఉపదేశం
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୬.୨୧ — ତ୍ରିବିଧଂ ନରକସ୍ୟେଦଂ ଦ୍ୱାରମ୍ పారాయణ విధి
కామం, క్రోధం, లోభం 'నరకపు ద్వారాలు, ఆత్మకు వినాశకరమైనవి' అని మిమ్మల్ని దృఢంగా గుర్తుచేసుకోవడానికి ఈ శ్లోకాన్ని పఠించండి. ఈ మూడింటిలో ఏదైనా కదిలినప్పుడు, ఆగి 'తస్మాదేతత్త్రయం త్యజేత్' — కనుక ఈ మూడింటినీ త్యజించు — అని స్మరించండి. ఈ జపాన్ని సంకల్పాన్ని బలపరచడానికి, మనస్సును ఈ శత్రువుల నుండి దూరంగా స్థిరత్వం, సద్గుణం వైపు మళ్ళించడానికి ఉపయోగించండి.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୬.୨୧ — ତ୍ରିବିଧଂ ନରକସ୍ୟେଦଂ ଦ୍ୱାରମ୍ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి