ਸ਼੍ਰੀ ਗਂਗਾ ਆਰਤੀ
Ganga Aarti in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਗੰਗਾ ਆਰਤੀ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਹਿੰਦੀ ਆਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ 'ਓਮ ਜੈ ਗੰਗੇ ਮਾਤਾ' ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਹਰਿਦੁਆਰ, ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਘਾਟਾਂ ਉੱਤੇ ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਘੰਟੀ ਨਾਲ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਗਾਇਨ ਪਾਪਨਾਸ਼, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Hindi devotional aarti · Traditional · Devotional era
ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉੱਤਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਦੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਉਧਾਰ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਮਹਾਨ ਘਾਟਾਂ ਉੱਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਅਤੇ ਘੰਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ 'ਹਰ ਹਰ ਗੰਗੇ' ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਨਾਲ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਨ, ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਹਰਿਦੁਆਰ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਦੀਵੇ ਉਠਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਆਰਤੀ 'ਹਰ ਹਰ ਗੰਗੇ' ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਨਾਲ ਉੱਠਦੀ ਹੈ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨਮਾਮਿ ਗਂਗੇ ਤਵ ਪਾਦਪਂਕਜਮ੍ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ ਵਨ੍ਦਿਤ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਮ੍ । ਭਕ੍ਤਿਂ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਚ ਦਦਾਸਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਾਵਾਨੁਸਾਰੇਣ ਸਦਾ ਨਰਾਣਾਮ੍ ॥
Namami gamge tava padapamkajam surasuraih vandita divyarupam Bhaktim muktim cha dadasi nityam bhavanusarena sada naranam
ਅਰਥ:ਹੇ ਗੰਗੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਨੂੰ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਵੰਦਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ੴ ਜਯ ਗਂਗੇ ਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਜਯ ਗਂਗੇ ਮਾਤਾ । ਜੋ ਨਰ ਤੁਮਕੋ ਧ੍ਯਾਤਾ ਮਨਵਾਂਛਿਤ ਫਲ ਪਾਤਾ ॥
Om jaya gamge mata shri jaya gamge mata Jo nara tumako dhyata manavamchhita phala pata
ਅਰਥ:ਓਮ, ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਦੀ ਜੈ, ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਦੀ ਜੈ! ਜੋ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦਾ ਮਨਚਾਹਿਆ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰ-ਸੀ ਜੋਤ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਜਲ ਨਿਰ੍ਮਲ ਆਤਾ । ਸ਼ਰਣ ਪਡ़ੇਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੋ ਨਰ ਤਰ ਜਾਤਾ ॥
Chandra-si jota tumhari jala nirmala ata Sharana pada़em jo teri so nara tara jata
ਅਰਥ:ਤੁਹਾਡੀ ਜੋਤ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਜਲ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਰ ਉਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰ ਸਗਰ ਕੇ ਤਾਰੇ ਸਬ ਜਗ ਕੋ ਜ੍ਞਾਤਾ । ਕ੍ਰਿਪਾ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਟਿ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਸੁਖਦਾਤਾ ॥
Putra sagara ke tare saba jaga ko jnata Kripa drishti tumhari tribhuvana sukhadata
ਅਰਥ:ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਜਗਤ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਏਕ ਹੀ ਬਾਰ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਣਾਗਤਿ ਆਤਾ । ਯਮ ਕੀ ਤ੍ਰਾਸ ਮਿਟਾਕਰ ਪਰਮਗਤਿ ਪਾਤਾ ॥
Eka hi bara jo teri sharanagati ata Yama ki trasa mitakara paramagati pata
ਅਰਥ:ਜੋ ਵੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ — ਉਸ ਦਾ ਯਮ (ਮੌਤ) ਦਾ ਡਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪਰਮਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਰਤੀ ਮਾਤ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਜੋ ਜਨ ਨਿਤ੍ਯ ਗਾਤਾ । ਦਾਸ ਵਹੀ ਸਹਜ ਮੇਂ ਮੁਕ੍ਤਿ ਕੋ ਪਾਤਾ ॥
Arati mata tumhari jo jana nitya gata Dasa vahi sahaja mem mukti ko pata
ਅਰਥ:ਜੋ ਵੀ ਜਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਆਰਤੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਾਤਾ — ਉਹ ਸੇਵਕ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Ganga Aarti ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟਾਂ ਉੱਤੇ — ਹਰਿਦੁਆਰ, ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਵਾਰਾਣਸੀ, ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ — ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪਾਵਨ ਕਿਰਪਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਉਤਾਰਦੀ ਹੈ।
ਦਿਵੰਗਤ ਪੁਰਖਿਆਂ (ਪਿਤਰ) ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੰਗਾ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਨਦੀ ਹੈ।
ਗੰਗਾ ਦਸਹਿਰਾ, ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਨਿਮਾ, ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਨਦੀ-ਕੰਢੇ ਦੀ ਗੰਗਾ ਆਰਤੀ ਵੇਲੇ ਖਾਸ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ।
Ganga Aarti ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਦੀਵਾ (ਘਿਓ ਜਾਂ ਕਪੂਰ ਦਾ) ਜਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਗਾਉਂਦੇ ਆਰਤੀ ਕਰੋ, ਆਦਰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੰਟੀ ਨਾਲ। ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਰਪਣ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਆਰਤੀ ਦੀ ਅਸੀਸ ਲੈ ਕੇ (ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਜੋਤ ਉੱਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਕੇ) ਸਮਾਪਤ ਕਰੋ। ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਗਾਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Ganga Aarti ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ