గణపతి అథర్వశీర్ష

అర్థం:శాంతి పాఠం: ఓం. ఓ దేవతలారా! మేము చెవులతో శుభమైనది వినెదము గాక, నేత్రాలతో శుభమైనది చూచెదము గాక, ఓ పూజ్యులారా. స్థిరమైన అంగాలతో, దేహాలతో స్తుతి చేస్తూ, దేవతలు ప్రసాదించిన పూర్ణ ఆయుష్షును అనుభవించెదము గాక. వృద్ధకీర్తి ఇంద్రుడు మాకు క్షేమం ప్రసాదించుగాక; సర్వజ్ఞుడైన పూషుడు మాపై దయ చూపుగాక; వేగవంతుడైన తార్క్ష్యుడు (గరుడుడు) మమ్ము రక్షించుగాక; బృహస్పతి మాకు క్షేమం ఇచ్చుగాక. ఓం శాంతి శాంతి శాంతి.

అర్థం:ఉపనిషత్: ఓం, గణపతీ, నీకు నమస్కారం. నీవే ప్రత్యక్ష తత్త్వము. నీవే ఏకైక సృష్టికర్తవు; నీవే ఏకైక పోషకుడవు; నీవే ఏకైక సంహారకుడవు. నీవే ఈ సర్వము — నీవే బ్రహ్మము. నీవే సాక్షాత్తుగా నిత్యమైన ఆత్మవు.

అర్థం:స్వరూప తత్త్వం: నేను ఋతమును (దివ్య ధర్మాన్ని) పలుకుతున్నాను; సత్యమును పలుకుతున్నాను. నన్ను రక్షించు; వక్తను రక్షించు; శ్రోతను రక్షించు; దాతను రక్షించు; ధాతను రక్షించు; పఠించే శిష్యుని రక్షించు. వెనుక నుండి, ముందు నుండి, ఉత్తరం నుండి, దక్షిణం నుండి, పైనుండి, క్రింది నుండి నన్ను రక్షించు. అన్ని వైపుల నుండి, ప్రతిచోటా నన్ను రక్షించు, రక్షించు.

అర్థం:నీవు వాఙ్మయుడవు, చిన్మయుడవు. నీవు ఆనందమయుడవు, బ్రహ్మమయుడవు. నీవు సచ్చిదానంద అద్వితీయుడవు. నీవు ప్రత్యక్ష బ్రహ్మము. నీవు జ్ఞానమయుడవు, విజ్ఞానమయుడవు.

అర్థం:ఈ సమస్త జగత్తు నీ నుండి జన్మిస్తుంది; ఈ సమస్త జగత్తు నీలో నిలిచి ఉంటుంది; ఈ సమస్త జగత్తు నీలోనే లయమవుతుంది; ఈ సమస్త జగత్తు నీలోకే తిరిగివస్తుంది. నీవు భూమి, జలం, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం — పంచభూతాలు. నీవు వాక్కు యొక్క నాలుగు పదాలు (పరా, పశ్యంతి, మధ్యమా, వైఖరి).

అర్థం:నీవు త్రిగుణాతీతుడవు; మూడు అవస్థలకు (జాగ్రత్, స్వప్న, సుషుప్తి) అతీతుడవు; మూడు దేహాలకు అతీతుడవు; మూడు కాలాలకు (భూత, వర్తమాన, భవిష్యత్) అతీతుడవు. నీవు మూలాధార చక్రంలో నిత్యం స్థితుడవు. నీవు మూడు శక్తుల (ఇచ్ఛా, జ్ఞాన, క్రియా) స్వరూపుడవు. యోగులు నిత్యం నిన్ను ధ్యానిస్తారు. నీవే బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర, ఇంద్ర, అగ్ని, వాయు, సూర్య, చంద్రుడవు; నీవే బ్రహ్మము, మూడు లోకాలు (భూః, భువః, స్వః), ఓంకారము.

అర్థం:గణేశ మంత్రం: మొదట 'గ' అక్షరాన్ని ('గణ' లోని మొదటిది) ఉచ్చరించి, తరువాత మొదటి అచ్చు 'అ' ను చేర్చి; పైన అనుస్వారాన్ని (నాసిక 'మ్') అర్ధచంద్రుడితో అలంకరించి, ఓంకారం (తార) తో కిరీటం పెట్టు. ఇదే నీ మంత్ర స్వరూపం: 'గ' మొదటి భాగం, 'అ' మధ్య భాగం, అనుస్వారం చివరి భాగం, బిందువు ఉత్తర రూపం, నాదం సంధానం. ఇదే గణేశ విద్య. ఋషి గణకుడు, ఛందస్సు నిచృద్గాయత్రి, దేవత గణపతి: ఓం గం గణపతయే నమః.

అర్థం:గణేశ గాయత్రి: ఏకదంతుని తెలుసుకొందము గాక; వక్రతుండుని ధ్యానించెదము గాక. ఆ దంతి (గణేశుడు) మమ్ము ప్రేరేపించుగాక.

అర్థం:గణేశ రూపం: ఏకదంతుడు, చతుర్భుజుడు, పాశాంకుశధారి, చేతులలో దంతం, వరదముద్ర ధరించినవాడు, మూషికధ్వజుడు; ఎరుపు వర్ణం, లంబోదరుడు, చేటవంటి చెవులు, ఎర్రని వస్త్రధారి, ఎర్రని గంధం పూసిన దేహం, ఎర్రని పుష్పాలతో పూజితుడు; భక్తులపై దయగలవాడు, జగత్కారణుడు, అచ్యుతుడు, సృష్ట్యాదిలో ఆవిర్భవించినవాడు, ప్రకృతి-పురుషులకు అతీతుడు — ఇలా నిత్యం ధ్యానించేవాడు యోగులలో శ్రేష్ఠుడు.

అర్థం:అష్ట నామాలు: వ్రాతపతికి నమస్కారం; గణపతికి నమస్కారం; ప్రమథపతికి నమస్కారం. లంబోదరునికి, ఏకదంతునికి; విఘ్ననాశకునికి, శివసుతునికి; శ్రీవరదమూర్తికి మరల మరల నమస్కారం.

అర్థం:ఫలశ్రుతి: ఈ అథర్వశీర్షాన్ని అధ్యయనం చేసేవాడు బ్రహ్మరూపం పొందటానికి అర్హుడవుతాడు. అతడు అన్ని వైపుల సుఖంతో వర్ధిల్లుతాడు; ఏ విఘ్నమూ అతనిని బాధించదు; అతడు పంచమహాపాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు. సాయంత్రం పఠించేవాడు పగటి పాపాన్ని నశింపజేస్తాడు; ప్రాతఃకాలం పఠించేవాడు రాత్రి పాపాన్ని నశింపజేస్తాడు; ఉదయం, సాయంత్రం పఠిస్తే పాపరహితుడవుతాడు. ఎక్కడైనా పఠిస్తే విఘ్నరహితుడవుతాడు, ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షాలను పొందుతాడు.

అర్థం:ఈ అథర్వశీర్షాన్ని అయోగ్యుడైన శిష్యునికి ఇవ్వకూడదు; మోహవశాత్తు ఇచ్చేవాడు పాపి అవుతాడు. వేయి ఆవృత్తుల ద్వారా మనసులో ఏ కోరిక ఉంటే అది సిద్ధిస్తుంది. దీనితో గణపతికి అభిషేకం చేసేవాడు వాగ్మి అవుతాడు; చతుర్థి నాడు ఉపవాసంతో జపించేవాడు విద్యావంతుడు, యశస్వి అవుతాడు — అని అథర్వణ వాక్యం. ఇది తెలిసినవాడు బ్రహ్మాది దేవతలకు సైతం మరుగైన సత్యాన్ని ఎరుగుతాడు, ఎన్నడూ భయపడడు.

అర్థం:దూర్వాంకురాలతో పూజించేవాడు కుబేరునితో సమానుడవుతాడు; పేలాలతో పూజించేవాడు యశస్వి, మేధావి అవుతాడు; వేయి మోదకాలతో పూజించేవాడు కోరిన ఫలాన్ని పొందుతాడు; నెయ్యి, సమిధలతో పూజించేవాడు సర్వము పొందుతాడు — సర్వము పొందుతాడు. ఎనిమిది మంది బ్రాహ్మణులకు దీనిని చక్కగా నేర్పించేవాడు సూర్యుని వలె తేజస్వి అవుతాడు. సూర్యగ్రహణ సమయంలో, మహానది ఒడ్డున, లేదా గణేశ ప్రతిమ ముందు జపిస్తే సిద్ధమంత్రుడవుతాడు; అతడు మహావిఘ్నం, మహాదోషం, మహాపాపాల నుండి విముక్తుడై సర్వజ్ఞుడవుతాడు — సర్వజ్ఞుడవుతాడు. ఇలా తెలిసినవాడు — ఇదే ఉపనిషత్.

అర్థం:సమాపన శాంతి పాఠం: ఓం. ఆయన మన ఇరువురిని (గురు-శిష్యులను) రక్షించుగాక; మన ఇరువురిని పోషించుగాక; మనమిద్దరం కలిసి సామర్థ్యంతో పనిచేయుదము గాక; మన అధ్యయనం తేజోవంతంగా, ఫలప్రదంగా ఉండుగాక; మనమెన్నడూ ద్వేషించకుందము గాక. ఓం, శుభమైనది వినెదము గాక. ఓం శాంతి శాంతి శాంతి. ఇట్లు శ్రీగణపత్యథర్వశీర్షం సమాప్తం.