హిరణ్యగర్భ సూక్తమ్

అర్థం:ఆరంభంలో హిరణ్యగర్భుడు (స్వర్ణమయ గర్భం) ఆవిర్భవించెను; జన్మించి అతడే సమస్త భూతాలకు ఏకైక ప్రభువు అయ్యెను. అతడు ఈ భూమిని, ద్యులోకాన్ని ధరించెను — ఏ దేవునికి హవిస్సుతో మనం ఉపాసన చేయుదము?

అర్థం:ఆత్మను, బలమును ఇచ్చువాడు, ఎవని ఆజ్ఞను సమస్త విశ్వము, దేవతలు కూడ పాటించుదురో, ఎవని ఛాయ అమృతమో, ఎవని ఛాయ మృత్యువో — ఏ దేవునికి మనం ఉపాసన చేయుదము?

అర్థం:తన మహిమతో ప్రాణధారులు మరియు రెప్పపాటు గల (సమస్త జీవ) జగత్తుకు ఏకైక రాజైనవాడు, దాని ద్విపద మరియు చతుష్పద ప్రాణులకు ప్రభువైనవాడు — ఏ దేవునికి మనం ఉపాసన చేయుదము?

అర్థం:ఎవని మహిమను ఈ హిమాలయ పర్వతాలు ప్రకటించునో, ఎవని సముద్రము నదులతో సహా చెప్పబడునో, ఎవని ఈ దిక్కులు అతని భుజముల వంటివో — ఏ దేవునికి మనం ఉపాసన చేయుదము?

అర్థం:ఎవనిచేత ఉగ్ర ద్యులోకము, పృథివి దృఢమైనవో, ఎవనిచేత స్వర్లోకము, నాకము (ఆకాశం) స్థిరమైనవో, ఎవడు అంతరిక్షంలో రజస్సు విధాతయో — ఏ దేవునికి మనం ఉపాసన చేయుదము?

అర్థం:ఎవని సహాయంతో ధరింపబడిన ద్యావాపృథివులు, మనస్సులో కంపించుచు ఎవని వైపు చూచుచుండెనో, ఎక్కడ ఉదయించిన సూర్యుడు ప్రకాశించునో — ఏ దేవునికి మనం ఉపాసన చేయుదము?

అర్థం:మహా జలములు వచ్చినప్పుడు, విశ్వ గర్భాన్ని ధరించుచు, అగ్నిని జనింపజేయుచు, అప్పుడు దేవతల ఏక ప్రాణము (అసువు) ఆవిర్భవించెను — ఏ దేవునికి మనం ఉపాసన చేయుదము?

అర్థం:తన మహిమతో సామర్థ్యమును ధరించి యజ్ఞమును జనింపజేయుచున్న ఆ జలములను చూచినవాడు, దేవతలలో కూడ ఏకైక అధిదేవుడైనవాడు — ఏ దేవునికి మనం ఉపాసన చేయుదము?

అర్థం:అతడు మనకు హాని చేయకుండుగాక — ఎవడు పృథివికి జనకుడో, ఎవడు సత్యధర్ముడై ద్యులోకాన్ని రచించెనో, ఎవడు మహా ప్రకాశించు జలములను ఉత్పన్నం చేసెనో — ఏ దేవునికి మనం ఉపాసన చేయుదము?

అర్థం:ఓ ప్రజాపతీ! నీవు తప్ప మరెవరూ ఈ సమస్త ఉత్పన్న పదార్థాలను వ్యాపించలేకపోయిరి. ఏ కామనతో మేము నీకు ఆహుతి ఇచ్చుదుమో, అది మాకు లభించుగాక; మేము ధన-సంపదల ప్రభువులమగుదుము.