કલ્યાણ મન્દિર સ્તોત્ર
Kalyana Mandira Stotra in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
કલ્યાણ મંદિર સ્તોત્ર તેવીસમા તીર્થંકર પાર્શ્વનાથની સ્તુતિમાં રચાયેલ પ્રસિદ્ધ જૈન સ્તોત્ર છે, જેના રચયિતા આચાર્ય સિદ્ધસેન દિવાકર (કુમુદચંદ્ર) મનાય છે. ભક્તામર સ્તોત્ર સમાન જ આના ચુંમાળીસ શ્લોક ભગવાનના અતુલનીય ગુણો અને કમઠના દુર્ભાવ પર તેમની વિજયનું વર્ણન કરે છે. આ સ્તોત્રનો પાઠ ભક્તિ અને રક્ષા-કલ્યાણની દૃષ્ટિએ અત્યંત પૂજ્ય મનાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Kalyana Mandira Stotra (Jain devotional literature) · Acharya Siddhasena Divakara (Kumudachandra) · c. 5th–7th century CE
કલ્યાણ મંદિર સ્તોત્રની રચના આચાર્ય સિદ્ધસેન દિવાકરે પાર્શ્વનાથની આરાધનામાં કરી. પરંપરા કહે છે કે સિદ્ધસેને જિનની સર્વોચ્ચતા દર્શાવવા આ સ્તોત્ર એક શિવલિંગ સમક્ષ વાંચ્યું; જેમ-જેમ શ્લોક પ્રગટ થતા ગયા, કહેવાય છે કે તે મંદિર ખૂલી ગયું અને તેમાં પાર્શ્વનાથની પ્રતિમા પ્રગટ થઈ, જે સ્તોત્રની શક્તિનું પ્રમાણ છે. ભક્તામરના દૈવી સમકક્ષ રૂપે રચાયેલ, તે શ્વેતાંબર અને દિગંબર બંને પરંપરાઓમાં પ્રિય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
પરંપરા માને છે કે આચાર્ય સિદ્ધસેન દિવાકરે કલ્યાણ મંદિર સ્તોત્ર એક શિવલિંગ સમક્ષ વાંચ્યું, અને તેમની ભક્તિની શક્તિથી તે મંદિર ફાટી ગયું અને તેમાં પાર્શ્વનાથની સ્વયં પ્રગટ પ્રતિમા દેખાઈ, જે તીર્થંકરની મહિમાની ઘોષણા કરે છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
કલ્યાણ-મન્દિર-મુદાર-મવદ્ય-ભેદિ ભીતાભય-પ્રદ-મનિન્દિત-મઙ્ઘ્રિ-પદ્મમ્। સંસાર-સાગર-નિમજ્જદ-શેષ-જન્તુ- પોતાયમાન-મભિનમ્ય જિનેશ્વરસ્ય॥
Kalyāṇa-mandira-mudāra-mavadya-bhedi bhītābhaya-prada-maninditamaṅghri-padmam। Saṁsāra-sāgara-nimajjada-śeṣa-jantu- potāyamānamabhinamya jineśvarasya॥
અર્થ:જે જિનેશ્વરના ચરણ-કમળ કલ્યાણના મંદિર છે, ઉદાર છે, સમસ્ત પાપોનું ભેદન કરે છે, ભયભીતોને અભય આપે છે, અનિંદિત છે, અને સંસાર-સાગરમાં ડૂબતા સમસ્ત પ્રાણીઓ માટે નૌકા સમાન છે — એ ચરણોને પ્રણામ કરીને:
યસ્ય સ્વયં સુર-ગુરુર્ગરિમામ્બુ-રાશેઃ સ્તોત્રં સુવિસ્તૃત-મતિર્ન વિભુર્વિધાતુમ્। તીર્થેશ્વરસ્ય કમઠ-સ્મય-ધૂમ-કેતો- સ્તસ્યાહમેષ કિલ સંસ્તવનં કરિષ્યે॥
Yasya svayaṁ sura-gururgarimāmbu-rāśeḥ stotraṁ suvistṛta-matirna vibhurvidhātum। Tīrtheśvarasya kamaṭha-smaya-dhūma-keto- stasyāhameṣa kila saṁstavanaṁ kariṣye॥
અર્થ:જે મહિમાના સાગર છે, જેમની સ્તુતિ વિસ્તૃત બુદ્ધિવાળા દેવગુરુ બૃહસ્પતિ પણ કરવામાં સમર્થ નથી, જે કમઠના અહંકાર માટે ધૂમકેતુ સમાન છે — એ તીર્થેશ્વરની સ્તુતિ હું કરીશ.
સામાન્યતોઽપિ તવ વર્ણયિતું સ્વરૂપ- મસ્માદૃશઃ કથમધીશ! ભવન્ત્યધીશાઃ। ધૃષ્ટોઽપિ કૌશિક-શિશુર્યદિ વા દિવાન્ધો રૂપં પ્રરૂપયતિ કિં કિલ ધર્મ-રશ્મેઃ॥
Sāmānyato'pi tava varṇayituṁ svarūpa- masmādṛśaḥ kathamadhīśa! bhavantyadhīśāḥ। Dhṛṣṭo'pi kauśika-śiśuryadi vā divāndho rūpaṁ prarūpayati kiṁ kila dharma-raśmeḥ॥
અર્થ:હે અધીશ! જ્યારે મોટા-મોટા અધીશ પણ અસમર્થ છે, ત્યારે મારા જેવા આપના સ્વરૂપનું સામાન્ય રૂપે પણ વર્ણન કેવી રીતે કરી શકે? શું દિવસે અંધ ધૃષ્ટ ઘુવડનું બચ્ચું સૂર્યના રૂપનું વર્ણન કરી શકે?
મોહક્ષયાદનુભવન્નપિ નાથ! મર્ત્યો નૂનં ગુણાન્ ગણયિતું ન તવ ક્ષમેત। કલ્પાન્ત-વાન્ત-પયસઃ પ્રકટોઽપિ યસ્મા- ન્મીયેત કેન જલધેર્નનુ રત્ન-રાશિઃ॥
Mohakṣayādanubhavannapi nātha! martyo nūnaṁ guṇān gaṇayituṁ na tava kṣameta। Kalpānta-vānta-payasaḥ prakaṭo'pi yasmā- nmīyeta kena jaladhernanu ratna-rāśiḥ॥
અર્થ:હે નાથ! મોહના ક્ષયથી આપનો અનુભવ કરતા છતાં મનુષ્ય નિશ્ચય જ આપના ગુણોને ગણવામાં સમર્થ નથી. પ્રલયકાળના જળથી પ્રગટ થવા છતાં સમુદ્રની રત્ન-રાશિને કોણ ગણી શકે?
ૐ હ્રીં શ્રીં પાર્શ્વનાથાય નમઃ॥
Oṁ hrīṁ śrīṁ pārśvanāthāya namaḥ॥
અર્થ:ૐ હ્રીં શ્રીં પાર્શ્વનાથને નમસ્કાર છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
Kalyana Mandira Stotra પાઠના લાભ
તેવીસમા તીર્થંકર પાર્શ્વનાથની કૃપા અને રક્ષાનું આવાહન કરે છે
પાઠથી કલ્યાણ (મંગલ) ની પ્રાપ્તિ અને પાપોનો નાશ મનાય છે
વ્યાકુળ કે ભયભીત મનને નિર્ભયતા અને સ્થિરતા આપે છે
જિન પ્રત્યે વિનમ્રતા અને ગહન ભક્તિનો વિકાસ કરે છે
પરંપરાગત રીતે અડચણો, સંકટો અને કષ્ટોને દૂર કરનાર કહેવાય છે
એક કાવ્યમય ધ્યાન જે કોઈ પ્રબુદ્ધ આત્માના ગુણોના ચિંતનને ગહન બનાવે છે
Kalyana Mandira Stotra જપ વિધિ
પવિત્ર, સ્થિર મન અને હાર્દિક ભક્તિથી, આદર્શ રૂપે પાર્શ્વનાથની પ્રતિમા સમક્ષ પાઠ કરો. સંપૂર્ણ સ્તોત્રમાં વસંતતિલકા છંદમાં 44 શ્લોક છે; ભક્તો સંપૂર્ણ પાઠ કરી શકે છે કે અહીં આપેલ આરંભિક શ્લોકોથી શરૂઆત કરી શકે છે. દરેક શબ્દ સ્પષ્ટ અને અવિલંબ ઉચ્ચારો, અને પાર્શ્વનાથને બીજ-મંત્ર નમસ્કાર સાથે સમાપન કરો. સ્વચ્છતા, અહિંસા અને આંતરિક શાંતિનું પાલન પાઠને સબળ બનાવે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Kalyana Mandira Stotra શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ