ਸ਼੍ਰੀ ਖਾਟੂ ਸ਼੍ਯਾਮ ਆਰਤੀ
Khatu Shyam Aarti in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਆਰਤੀ ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ (ਬਰਬਰੀਕ) ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਹਿੰਦੀ ਆਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਘੰਟੀ ਸਹਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਓਂ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਰੇ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਖਾਟੂ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਨੁਪਮ ਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Hindi devotional aarti · Traditional · Devotional era
ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਬਰਬਰੀਕ ਹਨ, ਭੀਮ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਪੋਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੀਸ — ਸੰਪੂਰਨ ਮਹਾਭਾਰਤ ਯੁੱਧ ਦੇਖਣ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਪਾ ਕੇ — ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹੀ ਨਾਮ 'ਸ਼ਿਆਮ' ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨਗੇ। ਖਾਟੂ (ਸੀਕਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ) ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਦਰ ਲੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਆਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਬਰਬਰੀਕ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਰੇ ਹੋਇਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ — 'ਹਾਰੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ' — ਬਣਨਗੇ, ਸ਼ਿਆਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਕੇ। ਖਾਟੂ ਧਾਮ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਹ ਆਰਤੀ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸੰਭਵ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ੴ ਜਯ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਯਾਮ ਹਰੇ ਬਾਬਾ ਜਯ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਯਾਮ ਹਰੇ । ਖਾਟੂ ਧਾਮ ਵਿਰਾਜਤ ਅਨੁਪਮ ਰੂਪ ਧਰੇ ॥
Om jaya shri shyama hare baba jaya shri shyama hare Khatu dhama virajata anupama rupa dhare
ਅਰਥ:ਓਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਦੀ ਜੈ; ਬਾਬਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਦੀ ਜੈ! ਖਾਟੂ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਆਪ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋ, ਅਨੁਪਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ।
ਰਤਨ ਜਡ़ਿਤ ਸਿਂਹਾਸਨ ਸਿਰ ਪਰ ਚਂਵਰ ਢੁਰੇ । ਤਨ ਕੇਸਰਿਯਾ ਬਾਗੋ ਕੁਣ੍ਡਲ ਸ਼੍ਰਵਣ ਪਡ़ੇ ॥
Ratana jada़ita simhasana sira para chanvara dhure Tana kesariya bago kundala shravana pada़e
ਅਰਥ:ਰਤਨਜੜਿਤ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੌਰ ਝੁੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਕੇਸਰੀ ਵਸਤਰ ਧਾਰ ਕੇ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ।
ਗਲ ਪੁਸ਼੍ਪੋਂ ਕੀ ਮਾਲਾ ਸਿਰ ਪਰ ਮੁਕੁਟ ਧਰੇ । ਖੇਵਤ ਧੂਪ ਅਗ੍ਨਿ ਪਰ ਦੀਪਕ ਜ੍ਯੋਤਿ ਜਲੇ ॥
Gala pushpom ki mala sira para mukuta dhare Khevata dhupa agni para dipaka jyoti jale
ਅਰਥ:ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੁਕਟ; ਅਗਨੀ ਉੱਤੇ ਧੂਪ ਘੁਮਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਜੋਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਬਲਦੀ ਹੈ।
ਮੋਦਕ ਖੀਰ ਚੂਰਮਾ ਸੁਵਰਣ ਥਾਲ ਭਰੇ । ਸੇਵਕ ਭੋਗ ਲਗਾਵਤ ਸੇਵਾ ਨਿਤ੍ਯ ਕਰੇ ॥
Modaka khira churama suvarana thala bhare Sevaka bhoga lagavata seva nitya kare
ਅਰਥ:ਮੋਦਕ, ਖੀਰ ਅਤੇ ਚੂਰਮੇ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੇ ਥਾਲ ਭਰੇ ਹਨ; ਆਪ ਦੇ ਸੇਵਕ ਭੋਗ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਆਪ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਝਾਂਝ ਕਟੋਰਾ ਔਰ ਘਡ़ਿਯਾਵਲ ਸ਼ਂਖ ਮ੍ਰਿਦਂਗ ਘੁਰੇ । ਭਕ੍ਤ ਆਰਤੀ ਗਾਵੇ ਜਯਕਾਰ ਕਰੇ ॥
Jhamjha katora aura ghada़iyavala shamkha mridamga ghure Bhakta arati gave jayakara kare
ਅਰਥ:ਝਾਂਜ, ਕਟੋਰਾ, ਘੜਿਆਲ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ; ਭਗਤ ਆਰਤੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੈਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜੋ ਧ੍ਯਾਵੇ ਫਲ ਪਾਵੇ ਸਬ ਦੁਃਖ ਸੇ ਉਬਰੇ । ਸੇਵਕ ਜਨ ਨਿਜ ਮੁਖ ਸੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਯਾਮ ਸ਼੍ਯਾਮ ਉਚਰੇ ॥
Jo dhyave phala pave saba duhkha se ubare Sevaka jana nija mukha se shri shyama shyama uchare
ਅਰਥ:ਜੋ ਆਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਉੱਬਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮੁਖ ਤੋਂ 'ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ, ਸ਼ਿਆਮ' ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਯਾਮ ਬਿਹਾਰੀ ਜੀ ਕੀ ਆਰਤੀ ਜੋ ਕੋਈ ਨਰ ਗਾਵੇ । ਕਹਤ ਭਕ੍ਤ ਮਨਵਾਂਛਿਤ ਫਲ ਪਾਵੇ ॥
Shri shyama bihari ji ki arati jo koi nara gave Kahata bhakta manavamchhita phala pave
ਅਰਥ:ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਬਿਹਾਰੀ ਦੀ ਇਹ ਆਰਤੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਭਗਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਮਨਚਾਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Khatu Shyam Aarti ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ (ਬਰਬਰੀਕ, ਭੀਮ ਦੇ ਪੋਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹੀ ਨਾਮ 'ਸ਼ਿਆਮ' ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਣਗੇ) ਨੂੰ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਅਤੇ 'ਹਾਰੇ ਦੇ ਸਹਾਰੇ' ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖਾਟੂ ਧਾਮ (ਸੀਕਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ) ਵਿੱਚ, ਫੱਗਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ — ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਦਿਨ — ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ।
ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਚਾਲੀਸਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Khatu Shyam Aarti ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਦੀਵਾ (ਘਿਓ ਜਾਂ ਕਪੂਰ ਦਾ) ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਰਤੀ ਕਰੋ, ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਘੰਟੀ ਨਾਲ। ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਰਪਣ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਆਰਤੀ ਦੀ ਅਸੀਸ ਲੈ ਕੇ (ਹੱਥ ਜੋਤ ਉੱਤੇ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾ ਕੇ) ਸਮਾਪਤ ਕਰੋ। ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਗਾਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Khatu Shyam Aarti ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ