ਖਾਟੂ ਸ਼੍ਯਾਮ ਚਾਲੀਸਾ
Khatu Shyam Chalisa in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਚਾਲੀਸਾ ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ (ਬਰਬਰੀਕ) ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਹਾਰੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਲੀਸਾ ਸ਼ਿਆਮ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਉਧਾਰਕ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਭਗਤੀ ਪੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Hindi devotional hymn · Traditional · Devotional era
ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਭੀਮ ਦੇ ਪੋਤੇ ਤੇ ਘਟੋਤਕਚ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਰਬਰੀਕ ਹਨ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਤੇ ਪਰਮ ਭਗਤ। ਮਹਾਭਾਰਤ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਰਦੇ ਪੱਖ ਵੱਲੋਂ ਲੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ; ਇਸ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੀਸ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮੰਗਿਆ, ਜੋ ਬਰਬਰੀਕ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ 'ਸ਼ਿਆਮ' ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਣਗੇ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਹੋਣਗੇ। ਖਾਟੂ (ਸੀਕਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ) ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਦਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਸ਼ਨੀ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ 'ਹਾਰੇ ਕਾ ਸਹਾਰਾ' ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ — ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਦਾ ਆਸਰਾ। ਚਾਲੀਸਾ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਨਾਮ ਨੇ ਗਣਿਕਾ, ਸ਼ਬਰੀ, ਅਹੱਲਿਆ, ਅਜਾਮਿਲ ਤੇ ਸਦਨ ਕਸਾਈ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਵਚਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਆਮ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਭਵ-ਭੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਹਰ ਸੱਚੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਪੂਰੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਚਰਣ ਧ੍ਯਾਨ ਧਰ,ਸੁਮਿਰਿ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦ। ਸ਼੍ਯਾਮ ਚਾਲੀਸਾ ਭਣਤ ਹੂਂ,ਰਚ ਚੈਪਾਈ ਛਨ੍ਦ॥
Shri guru charana dhyana dhara,sumiri sachchidananda Shyama chalisa bhanata hun,racha chaipai chhanda
ਅਰਥ:ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰ ਕੇ ਅਤੇ ਸੱਚਿਦਾਨੰਦ ਨੂੰ ਸਿਮਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਸ਼ਿਆਮ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਨੂੰ ਚੌਪਈ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਰਚ ਕੇ।
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸ਼੍ਯਾਮ ਭਜਿ ਬਾਰਮ੍ਬਾਰਾ।ਸਹਜ ਹੀ ਹੋ ਭਵਸਾਗਰ ਪਾਰਾ॥
Shyama shyama bhaji barambarasahaja hi ho bhavasagara para
ਅਰਥ:ਵਾਰ-ਵਾਰ 'ਸ਼ਿਆਮ, ਸ਼ਿਆਮ' ਜਪੋ, ਅਤੇ ਸਹਿਜ ਹੀ ਭਵਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਓ।
ਇਨ ਸਮ ਦੇਵ ਨ ਦੂਜਾ ਕੋਈ।ਦੀਨ ਦਯਾਲੁ ਨ ਦਾਤਾ ਹੋਈ॥
Ina sama deva na duja koidina dayalu na data hoi
ਅਰਥ:ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਕੋਈ ਏਨਾ ਦੀਨਦਿਆਲੂ, ਨਾ ਏਨਾ ਵੱਡਾ ਦਾਤਾ।
ਭੀਮਸੁਪੁਤ੍ਰ ਅਹਿਲਵਤੀ ਜਾਯਾ।ਕਹੀਂ ਭੀਮ ਕਾ ਪੌਤ੍ਰ ਕਹਾਯਾ॥
Bhimasuputra ahilavati jayakahim bhima ka pautra kahaya
ਅਰਥ:ਭੀਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਘਟੋਤਕਚ) ਅਤੇ ਅਹਿਲਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੀਮ ਦੇ ਪੋਤੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਹ ਸਬ ਕਥਾ ਸਹੀ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਰ।ਤਨਿਕ ਨ ਮਾਨੋਂ ਇਸਮੇਂ ਅਨ੍ਤਰ॥
Yaha saba katha sahi kalpantaratanika na manom isamem antara
ਅਰਥ:ਇਹ ਸੰਪੂਰਨ ਕਥਾ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਸੱਚੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭਰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰੋ।
ਬਰ੍ਬਰੀਕ ਵਿਸ਼੍ਣੁ ਅਵਤਾਰਾ।ਭਕ੍ਤਨ ਹੇਤੁ ਮਨੁਜ ਤਨੁ ਧਾਰਾ॥
Barbarika vishnu avatarabhaktana hetu manuja tanu dhara
ਅਰਥ:ਬਰਬਰੀਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਹਨ; ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਵਸੁਦੇਵ ਦੇਵਕੀ ਪ੍ਯਾਰੇ।ਯਸ਼ੁਮਤਿ ਮੈਯਾ ਨਨ੍ਦ ਦੁਲਾਰੇ॥
Vasudeva devaki pyareyashumati maiya nanda dulare
ਅਰਥ:ਵਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ; ਮਾਤਾ ਯਸ਼ੋਦਾ ਅਤੇ ਨੰਦ ਦੇ ਦੁਲਾਰੇ।
ਮਧੁਸੂਦਨ ਗੋਪਾਲ ਮੁਰਾਰੀ।ਬ੍ਰਿਜਕਿਸ਼ੋਰ ਗੋਵਰ੍ਧਨ ਧਾਰੀ॥
Madhusudana gopala muraribrijakishora govardhana dhari
ਅਰਥ:ਮਧੁਸੂਦਨ, ਗੋਪਾਲ, ਮੁਰਾਰੀ; ਬ੍ਰਜ ਦੇ ਕਿਸ਼ੋਰ, ਗੋਵਰਧਨਧਾਰੀ।
ਸਿਯਾਰਾਮ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦਾ।ਦੀਨਪਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਲ ਮੁਕੁਨ੍ਦਾ॥
Siyarama shri hari govindadinapala shri bala mukunda
ਅਰਥ:ਸਿਯਾਰਾਮ, ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ, ਗੋਵਿੰਦ; ਦੀਨਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਲ ਮੁਕੁੰਦ।
ਦਾਮੋਦਰ ਰਣਛੋਡ़ ਬਿਹਾਰੀ।ਨਾਥ ਦ੍ਵਾਰਿਕਾਧੀਸ਼ ਖਰਾਰੀ॥
Damodara ranachhoda़ biharinatha dvarikadhisha kharari
ਅਰਥ:ਦਾਮੋਦਰ, ਰਣਛੋੜ, ਬਿਹਾਰੀ; ਨਾਥ, ਦ੍ਵਾਰਿਕਾਧੀਸ਼, ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ।
ਨਰਹਰਿ ਰੁਪ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਪ੍ਯਾਰਾ।ਖਮ੍ਭ ਫਾਰਿ ਹਿਰਨਾਕੁਸ਼ ਮਾਰਾ॥
Narahari rupa prahalada pyarakhambha phari hiranakusha mara
ਅਰਥ:ਨਰਹਰਿ (ਨਰਸਿੰਘ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ; ਥੰਮ੍ਹ ਪਾੜ ਕੇ ਹਿਰਣਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਰਾਧਾ ਵਲ੍ਲਭ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਕਂਤਾ।ਗੋਪੀ ਵਲ੍ਲਭ ਕਂਸ ਹਨਂਤਾ॥
Radha vallabha rukmini kamtagopi vallabha kamsa hanamta
ਅਰਥ:ਰਾਧਾ ਦੇ ਵੱਲਭ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਕੰਤ; ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਕੰਸ ਦੇ ਹੰਤਾ।
ਮਨਮੋਹਨ ਚਿਤ੍ਤਚੋਰ ਕਹਾਯੇ।ਮਾਖਨ ਚੋਰਿ ਚੋਰਿ ਕਰ ਖਾਯੇ॥
Manamohana chittachora kahayemakhana chori chori kara khaye
ਅਰਥ:ਮਨਮੋਹਨ ਅਤੇ ਚਿੱਤਚੋਰ ਅਖਵਾਏ; ਮੱਖਣ ਚੋਰੀ-ਚੋਰੀ ਕਰ ਕੇ ਖਾਧਾ।
ਮੁਰਲੀਧਰ ਯਦੁਪਤਿ ਘਨਸ਼੍ਯਾਮ।ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣ ਪਤਿਤਪਾਵਨ ਅਭਿਰਾਮਾ॥
Muralidhara yadupati ghanashyamakrishna patitapavana abhirama
ਅਰਥ:ਮੁਰਲੀਧਰ, ਯਦੁਪਤਿ, ਘਨਸ਼ਿਆਮ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪਤਿਤਪਾਵਨ, ਅਭਿਰਾਮ।
ਮਾਯਾਪਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪਤਿ ਈਸਾ।ਪੁਰੁਸ਼ੋਤ੍ਤਮ ਕੇਸ਼ਵ ਜਗਦੀਸ਼ਾ॥
Mayapati lakshmipati isapurushottama keshava jagadisha
ਅਰਥ:ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਈਸ਼; ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਕੇਸ਼ਵ, ਜਗਦੀਸ਼।
ਵਿਸ਼੍ਵਪਤਿ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਉਜਿਯਾਰਾ।ਦੀਨ ਬਨ੍ਧੁ ਭਕ੍ਤਨ ਰਖਵਾਰਾ॥
Vishvapati tribhuvana ujiyaradina bandhu bhaktana rakhavara
ਅਰਥ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪਤੀ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਾਨਣ; ਦੀਨਬੰਧੂ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ।
ਪ੍ਰਭੁ ਕਾ ਭੇਦ ਕੋਈ ਨ ਪਾਯਾ।ਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੇਸ਼ ਥਕੇ ਮੁਨਿਰਾਯਾ॥
Prabhu ka bheda koi na payashesha mahesha thake muniraya
ਅਰਥ:ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਭੇਦ ਕੋਈ ਪਾ ਨਾ ਸਕਿਆ; ਸ਼ੇਸ਼, ਮਹੇਸ਼ ਅਤੇ ਮੁਨੀਰਾਜ ਵੀ ਥੱਕ ਗਏ।
ਨਾਰਦ ਸ਼ਾਰਦ ਰਿਸ਼ਿ ਯੋਗਿਨ੍ਦਰ।ਸ਼੍ਯਾਮ ਸ਼੍ਯਾਮ ਸਬ ਰਟਤ ਨਿਰਨ੍ਤਰ॥
Narada sharada rishi yogindarashyama shyama saba ratata nirantara
ਅਰਥ:ਨਾਰਦ, ਸ਼ਾਰਦਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਯੋਗੀਜਨ ਨਿਰੰਤਰ 'ਸ਼ਿਆਮ, ਸ਼ਿਆਮ' ਰਟਦੇ ਹਨ।
ਕਰਿ ਕੋਵਿਦ ਕਰਿ ਸਕੇ ਨ ਗਿਨਨ੍ਤਾ।ਨਾਮ ਅਪਾਰ ਅਥਾਹ ਅਨਨ੍ਤਾ॥
Kari kovida kari sake na ginantanama apara athaha ananta
ਅਰਥ:ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਕੋਵਿਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਪਾਰ, ਅਥਾਹ, ਅਨੰਤ ਹਨ।
ਹਰ ਸ੍ਰਿਸ਼੍ਟਿ ਹਰ ਯੁਗ ਮੇਂ ਭਾਈ।ਲੇ ਅਵਤਾਰ ਭਕ੍ਤ ਸੁਖਦਾਈ॥
Hara srishti hara yuga mem bhaile avatara bhakta sukhadai
ਅਰਥ:ਹਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਭਾਈ, ਉਹ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ।
ਹ੍ਰਿਦਯ ਮਾਂਹਿ ਕਰਿ ਦੇਖੁ ਵਿਚਾਰਾ।ਸ਼੍ਯਾਮ ਭਜੇ ਤੋ ਹੋ ਨਿਸ੍ਤਾਰਾ॥
Hridaya manhi kari dekhu vicharashyama bhaje to ho nistara
ਅਰਥ:ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ ਦੇਖ: ਸ਼ਿਆਮ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਨਿਸਤਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਕੀਰ ਪढ़ਾਵਤ ਗਣਿਕਾ ਤਾਰੀ।ਭੀਲਨੀ ਕੀ ਭਕ੍ਤਿ ਬਲਿਹਾਰੀ॥
Kira paढ़avata ganika taribhilani ki bhakti balihari
ਅਰਥ:ਨਾਮ ਸਿਖਾਏ ਤੋਤੇ ਨੇ ਗਣਿਕਾ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕੀਤਾ; ਭੀਲਣੀ (ਸ਼ਬਰੀ) ਦੀ ਭਗਤੀ ਬਲਿਹਾਰ।
ਸਤੀ ਅਹਿਲ੍ਯਾ ਗੌਤਮ ਨਾਰੀ।ਭਈ ਸ਼੍ਰਾਪ ਵਸ਼ ਸ਼ਿਲਾ ਦੁਖਾਰੀ॥
Sati ahilya gautama naribhai shrapa vasha shila dukhari
ਅਰਥ:ਸਤੀ ਅਹਿਲਿਆ, ਗੌਤਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਸਰਾਪ ਵਸ ਦੁਖਿਆਰੀ ਸ਼ਿਲਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ —
ਸ਼੍ਯਾਮ ਚਰਣ ਰਚ ਨਿਤ ਲਾਈ।ਪਹੁਂਚੀ ਪਤਿਲੋਕ ਮੇਂ ਜਾਈ॥
Shyama charana racha nita laipahunchi patiloka mem jai
ਅਰਥ:— ਸ਼ਿਆਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਭਗਤੀ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ (ਉਧਾਰ ਪਾ ਗਈ)।
ਅਜਾਮਿਲ ਅਰੂ ਸਦਨ ਕਸਾਈ।ਨਾਮ ਪ੍ਰਤਾਪ ਪਰਮ ਗਤਿ ਪਾਈ॥
Ajamila aru sadana kasainama pratapa parama gati pai
ਅਰਥ:ਅਜਾਮਿਲ ਅਤੇ ਕਸਾਈ ਸਦਨ ਨੇ ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾਈ।
ਜਾਕੇ ਸ਼੍ਯਾਮ ਨਾਮ ਅਧਾਰਾ।ਸੁਖ ਲਹਹਿ ਦੁਃਖ ਦੂਰ ਹੋ ਸਾਰਾ॥
Jake shyama nama adharasukha lahahi duhkha dura ho sara
ਅਰਥ:ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਆਮ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸੁਲੋਚਨ ਹੈ ਅਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰ।ਮੋਰ ਮੁਕੁਟ ਸਿਰ ਤਨ ਪੀਤਾਮ੍ਬਰ॥
Shyama sulochana hai ati sundaramora mukuta sira tana pitambara
ਅਰਥ:ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਹਨ; ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੋਰ ਮੁਕਟ, ਤਨ ਉੱਤੇ ਪੀਤਾਂਬਰ।
ਗਲ ਵੈਜਯਨ੍ਤਿਮਾਲ ਸੁਹਾਈ।ਛਵਿ ਅਨੂਪ ਭਕ੍ਤਨ ਮਨ ਭਾਈ॥
Gala vaijayantimala suhaichhavi anupa bhaktana mana bhai
ਅਰਥ:ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀ ਵੈਜਯੰਤੀ ਮਾਲਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਨੁਪਮ ਛਵੀ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸ਼੍ਯਾਮ ਸੁਮਿਰਹੁ ਦਿਨਰਾਤੀ।ਸ਼ਾਮ ਦੁਪਹਰਿ ਅਰੂ ਪਰਭਾਤੀ॥
Shyama shyama sumirahu dinaratishama dupahari aru parabhati
ਅਰਥ:ਦਿਨ-ਰਾਤ 'ਸ਼ਿਆਮ, ਸ਼ਿਆਮ' ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ — ਸ਼ਾਮ, ਦੁਪਹਿਰ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ।
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸਾਰਥੀ ਜਿਸਕੇ ਰਥ ਕੇ।ਰੋਡ़ੇ ਦੂਰ ਹੋਯ ਉਸ ਪਥ ਕੇ॥
Shyama sarathi jisake ratha keroda़e dura hoya usa patha ke
ਅਰਥ:ਜਿਸ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਸ਼ਿਆਮ ਹਨ — ਉਸ ਪੰਥ ਦੇ ਰੋੜੇ (ਰੁਕਾਵਟਾਂ) ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਯਾਮ ਭਕ੍ਤ ਨ ਕਹੀਂ ਪਰ ਹਾਰਾ।ਭੀਰ ਪਰਿ ਤਬ ਸ਼੍ਯਾਮ ਪੁਕਾਰਾ॥
Shyama bhakta na kahim para harabhira pari taba shyama pukara
ਅਰਥ:ਸ਼ਿਆਮ ਦਾ ਭਗਤ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹਾਰਦਾ ਨਹੀਂ; ਜਦੋਂ ਬਿਪਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਉਹ ਸ਼ਿਆਮ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ।
ਰਸਨਾ ਸ਼੍ਯਾਮ ਨਾਮ ਰਸ ਪੀ ਲੇ।ਜੀ ਲੇ ਸ਼੍ਯਾਮ ਨਾਮ ਕੇ ਹਾਲੇ॥
Rasana shyama nama rasa pi leji le shyama nama ke hale
ਅਰਥ:ਜੀਭ ਸ਼ਿਆਮ ਨਾਮ ਦੇ ਰਸ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰੇ; ਸ਼ਿਆਮ ਨਾਮ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਜੀ ਲਵੇ।
ਸਂਸਾਰੀ ਸੁਖ ਭੋਗ ਮਿਲੇਗਾ।ਅਨ੍ਤ ਸ਼੍ਯਾਮ ਸੁਖ ਯੋਗ ਮਿਲੇਗਾ॥
Samsari sukha bhoga milegaanta shyama sukha yoga milega
ਅਰਥ:ਤੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰਿਕ ਭੋਗ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਆਮ ਨਾਲ ਆਨੰਦਮਈ ਯੋਗ (ਮਿਲਨ) ਮਿਲੇਗਾ।
ਸ਼੍ਯਾਮ ਪ੍ਰਭੁ ਹੈਂ ਤਨ ਕੇ ਕਾਲੇ।ਮਨ ਕੇ ਗੋਰੇ ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ॥
Shyama prabhu haim tana ke kalemana ke gore bhole bhale
ਅਰਥ:ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਆਮ ਤਨ ਤੋਂ ਕਾਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਨ ਤੋਂ ਗੋਰੇ (ਨਿਰਮਲ) — ਭੋਲੇ ਅਤੇ ਭਲੇ।
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸਂਤ ਭਕ੍ਤਨ ਹਿਤਕਾਰੀ।ਰੋਗ ਦੋਸ਼ ਅਘ ਨਾਸ਼ੈ ਭਾਰੀ॥
Shyama samta bhaktana hitakariroga dosha agha nashai bhari
ਅਰਥ:ਸ਼ਿਆਮ ਸੰਤਾਂ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹਨ; ਉਹ ਭਾਰੀ ਰੋਗ, ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੇਮ ਸਹਿਤ ਜੇ ਨਾਮ ਪੁਕਾਰਾ।ਭਕ੍ਤ ਲਗਤ ਸ਼੍ਯਾਮ ਕੋ ਪ੍ਯਾਰਾ॥
Prema sahita je nama pukarabhakta lagata shyama ko pyara
ਅਰਥ:ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਸਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਭਗਤ ਸ਼ਿਆਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਖਾਟੂ ਮੇਂ ਹੈ ਮਥੁਰਾ ਵਾਸੀ।ਪਾਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪੂਰਣ ਅਵਿਨਾਸੀ॥
Khatu mem hai mathura vasipara brahma purana avinasi
ਅਰਥ:ਉਹ ਖਾਟੂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਵਾਸੀ; ਪਰਬ੍ਰਹਮ, ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ।
ਸੁਧਾ ਤਾਨ ਭਰਿ ਮੁਰਲੀ ਬਜਾਈ।ਚਹੁਂ ਦਿਸ਼ਿ ਨਾਨਾ ਜਹਾਂ ਸੁਨਿ ਪਾਈ॥
Sudha tana bhari murali bajaichahum dishi nana jahan suni pai
ਅਰਥ:ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਤਾਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਮੁਰਲੀ ਵਜਾਈ, ਜੋ ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਸੁਣੀ ਗਈ।
ਵ੍ਰਿਦ੍ਧ ਬਾਲ ਜੇਤੇ ਨਾਰੀ ਨਰ।ਮੁਗ੍ਧ ਭਯੇ ਸੁਨਿ ਵਂਸ਼ੀ ਕੇ ਸ੍ਵਰ॥
Vriddha bala jete nari naramugdha bhaye suni vamshi ke svara
ਅਰਥ:ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਬਾਲਕ, ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੰਸਰੀ ਦੇ ਸੁਰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਗਧ ਹੋ ਗਏ।
ਦੌਡ़ ਦੌਡ़ ਪਹੁਂਚੇ ਸਬ ਜਾਈ।ਖਾਟੂ ਮੇਂ ਜਹਾਂ ਸ਼੍ਯਾਮ ਕਨ੍ਹਾਈ॥
Dauda़ dauda़ pahunche saba jaikhatu mem jahan shyama kanhai
ਅਰਥ:ਦੌੜ-ਦੌੜ ਕੇ ਸਾਰੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਆਮ ਕਨ੍ਹਾਈ ਹਨ, ਖਾਟੂ ਵਿੱਚ।
ਜਿਸਨੇ ਸ਼੍ਯਾਮ ਸ੍ਵਰੂਪ ਨਿਹਾਰਾ।ਭਵ ਭਯ ਸੇ ਪਾਯਾ ਛੁਟਕਾਰਾ॥
Jisane shyama svarupa niharabhava bhaya se paya chhutakara
ਅਰਥ:ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਿਆਮ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ, ਉਹ ਭਵਭੈ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸਲੋਨੇ ਸਾਂਵਰੇ,ਬਰ੍ਬਰੀਕ ਤਨੁ ਧਾਰ। ਇਚ੍ਛਾ ਪੂਰ੍ਣ ਭਕ੍ਤ ਕੀ,ਕਰੋ ਨ ਲਾਓ ਬਾਰ॥
Shyama salone sanvare,barbarika tanu dhara Ichchha purna bhakta ki,karo na lao bara
ਅਰਥ:ਹੇ ਸਲੋਨੇ ਸਾਂਵਰੇ ਸ਼ਿਆਮ, ਬਰਬਰੀਕ ਦਾ ਤਨ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ — ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਦੇਰ ਨਾ ਲਾਓ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Khatu Shyam Chalisa ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਚਾਲੀਸਾ ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ (ਬਰਬਰੀਕ) ਨੂੰ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਹਾਰੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰਾਜਿਤ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਦਾ ਆਸਰਾ।
ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰਤੀ, ਵਿਘਨ ਨਾਸ਼, ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹੌਸਲੇ ਤੇ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਿਆਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਉਧਾਰਕ ਲੀਲਾਵਾਂ ਯਾਦ ਕਰਾ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ; ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੋਗ, ਦੋਸ਼ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਸੁਖ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਆਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਤੇ ਫੱਗਣ ਦੇ ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ।
Khatu Shyam Chalisa ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਬੈਠੋ, ਮੋਰ ਦਾ ਪੰਖ, ਚੂਰਮਾ ਤੇ ਦੀਵਾ ਅਰਪਣ ਕਰੋ, ਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੈਕਾਰੇ 'ਹਾਰੇ ਕਾ ਸਹਾਰਾ — ਖਾਟੂ ਸ਼ਿਆਮ ਹਮਾਰਾ' ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ ਨੂੰ ਖਾਸ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਟੂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Khatu Shyam Chalisa ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ