ਖਾਟੂ ਸ਼੍ਯਾਮ ਚਾਲੀਸਾ
Khatu Shyam Chalisa in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Hindi devotional hymn · Traditional · Devotional era
Khatu Shyam is Barbarika, grandson of Bhima and son of Ghatotkacha, a mighty warrior and supreme devotee. Before the Mahabharata war he vowed to fight for the losing side; to prevent the imbalance this would cause, Krishna asked for his head in charity, which Barbarika gave gladly. Moved by his sacrifice, Krishna granted that in the Kali Yuga he would be worshipped by Krishna's own name 'Shyam', and would be the refuge of the helpless. His temple at Khatu (Sikar, Rajasthan) is among the most visited in India.
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
Khatu Shyam is celebrated as 'Haare ka Sahara' — the support of the utterly defeated. The Chalisa recalls how the Name redeemed Ganika, Shabari, Ahalya, Ajamila and Sadan the butcher, and promises that whoever beholds Shyam's form with devotion is freed from the fear of existence and finds every sincere wish fulfilled without delay.
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਚਰਣ ਧ੍ਯਾਨ ਧਰ,ਸੁਮਿਰਿ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦ। ਸ਼੍ਯਾਮ ਚਾਲੀਸਾ ਭਣਤ ਹੂਂ,ਰਚ ਚੈਪਾਈ ਛਨ੍ਦ॥
Shri guru charana dhyana dhara,sumiri sachchidananda Shyama chalisa bhanata hun,racha chaipai chhanda
ਅਰਥ:Meditating on the feet of the Guru and remembering Sachchidananda, I recite the Shyam Chalisa, composing it in the chaupai metre.
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸ਼੍ਯਾਮ ਭਜਿ ਬਾਰਮ੍ਬਾਰਾ।ਸਹਜ ਹੀ ਹੋ ਭਵਸਾਗਰ ਪਾਰਾ॥
Shyama shyama bhaji barambarasahaja hi ho bhavasagara para
ਅਰਥ:Chant 'Shyam, Shyam' again and again, and effortlessly cross the ocean of worldly existence.
ਇਨ ਸਮ ਦੇਵ ਨ ਦੂਜਾ ਕੋਈ।ਦੀਨ ਦਯਾਲੁ ਨ ਦਾਤਾ ਹੋਈ॥
Ina sama deva na duja koidina dayalu na data hoi
ਅਰਥ:There is no other god like him; none so kind to the lowly, none so generous a giver.
ਭੀਮਸੁਪੁਤ੍ਰ ਅਹਿਲਵਤੀ ਜਾਯਾ।ਕਹੀਂ ਭੀਮ ਕਾ ਪੌਤ੍ਰ ਕਹਾਯਾ॥
Bhimasuputra ahilavati jayakahim bhima ka pautra kahaya
ਅਰਥ:Son of Bhima's son (Ghatotkacha) and Ahilavati; he is also called the grandson of Bhima.
ਯਹ ਸਬ ਕਥਾ ਸਹੀ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਰ।ਤਨਿਕ ਨ ਮਾਨੋਂ ਇਸਮੇਂ ਅਨ੍ਤਰ॥
Yaha saba katha sahi kalpantaratanika na manom isamem antara
ਅਰਥ:This whole account is true across the ages (kalpas); do not doubt it in the least.
ਬਰ੍ਬਰੀਕ ਵਿष੍ਣੁ ਅਵਤਾਰਾ।ਭਕ੍ਤਨ ਹੇਤੁ ਮਨੁਜ ਤਨੁ ਧਾਰਾ॥
Barbarika vishnu avatarabhaktana hetu manuja tanu dhara
ਅਰਥ:Barbarika is an avatar of Vishnu; for the sake of his devotees he took on a human form.
ਵਸੁਦੇਵ ਦੇਵਕੀ ਪ੍ਯਾਰੇ।ਯਸ਼ੁਮਤਿ ਮੈਯਾ ਨਨ੍ਦ ਦੁਲਾਰੇ॥
Vasudeva devaki pyareyashumati maiya nanda dulare
ਅਰਥ:Beloved of Vasudeva and Devaki; the darling of Mother Yashoda and Nanda.
ਮਧੁਸੂਦਨ ਗੋਪਾਲ ਮੁਰਾਰੀ।ਬृਜਕਿਸ਼ੋਰ ਗੋਵਰ੍ਧਨ ਧਾਰੀ॥
Madhusudana gopala muraribrijakishora govardhana dhari
ਅਰਥ:Madhusudana, Gopala, Murari; the youth of Braj, the lifter of Govardhan.
ਸਿਯਾਰਾਮ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦਾ।ਦੀਨਪਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਲ ਮੁਕੁਨ੍ਦਾ॥
Siyarama shri hari govindadinapala shri bala mukunda
ਅਰਥ:Siyaram, Sri Hari, Govinda; protector of the lowly, Sri Bala Mukunda.
ਦਾਮੋਦਰ ਰਣਛੋਡ़ ਬਿਹਾਰੀ।ਨਾਥ ਦ੍ਵਾਰਿਕਾਧੀਸ਼ ਖਰਾਰੀ॥
Damodara ranachhoda़ biharinatha dvarikadhisha kharari
ਅਰਥ:Damodara, Ranchhod, Bihari; the Lord, Dwarkadhish, the slayer of demons.
ਨਰਹਰਿ ਰੁਪ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਪ੍ਯਾਰਾ।ਖਮ੍ਭ ਫਾਰਿ ਹਿਰਨਾਕੁਸ਼ ਮਾਰਾ॥
Narahari rupa prahalada pyarakhambha phari hiranakusha mara
ਅਰਥ:In the Narahari (Narasimha) form he was dear to Prahlada; splitting the pillar, he slew Hiranyakashipu.
ਰਾਧਾ ਵਲ੍ਲਭ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਕਂਤਾ।ਗੋਪੀ ਵਲ੍ਲਭ ਕਂਸ ਹਨਂਤਾ॥
Radha vallabha rukmini kamtagopi vallabha kamsa hanamta
ਅਰਥ:Beloved of Radha, consort of Rukmini; beloved of the gopis, the slayer of Kamsa.
ਮਨਮੋਹਨ ਚਿਤ੍ਤਚੋਰ ਕਹਾਯੇ।ਮਾਖਨ ਚੋਰਿ ਚੋਰਿ ਕਰ ਖਾਯੇ॥
Manamohana chittachora kahayemakhana chori chori kara khaye
ਅਰਥ:Called Manmohan (enchanter of hearts) and Chittachor (stealer of hearts); he stole and ate the butter.
ਮੁਰਲੀਧਰ ਯਦੁਪਤਿ ਘਨਸ਼੍ਯਾਮ।ਕृष੍ਣ ਪਤਿਤਪਾਵਨ ਅਭਿਰਾਮਾ॥
Muralidhara yadupati ghanashyamakrishna patitapavana abhirama
ਅਰਥ:Murlidhar, lord of the Yadus, Ghanshyam; Krishna, purifier of the fallen, the delightful one.
ਮਾਯਾਪਤਿ ਲਕ੍ष੍ਮੀਪਤਿ ਈਸਾ।ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ ਕੇਸ਼ਵ ਜਗਦੀਸ਼ਾ॥
Mayapati lakshmipati isapurushottama keshava jagadisha
ਅਰਥ:Lord of Maya, lord of Lakshmi, the Supreme; Purushottama, Keshava, Lord of the universe.
ਵਿਸ਼੍ਵਪਤਿ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਉਜਿਯਾਰਾ।ਦੀਨ ਬਨ੍ਧੁ ਭਕ੍ਤਨ ਰਖਵਾਰਾ॥
Vishvapati tribhuvana ujiyaradina bandhu bhaktana rakhavara
ਅਰਥ:Lord of the world, the light of the three realms; kinsman of the lowly, protector of devotees.
ਪ੍ਰਭੁ ਕਾ ਭੇਦ ਕੋਈ ਨ ਪਾਯਾ।ਸ਼ੇष ਮਹੇਸ਼ ਥਕੇ ਮੁਨਿਰਾਯਾ॥
Prabhu ka bheda koi na payashesha mahesha thake muniraya
ਅਰਥ:None has fathomed the Lord's secret; even Shesha, Mahesha and the great sages grew weary.
ਨਾਰਦ ਸ਼ਾਰਦ ऋषਿ ਯੋਗਿਨ੍ਦਰ।ਸ਼੍ਯਾਮ ਸ਼੍ਯਾਮ ਸਬ ਰਟਤ ਨਿਰਨ੍ਤਰ॥
Narada sharada rishi yogindarashyama shyama saba ratata nirantara
ਅਰਥ:Narada, Sharada, the sages and yogis ceaselessly repeat 'Shyam, Shyam'.
ਕਰਿ ਕੋਵਿਦ ਕਰਿ ਸਕੇ ਨ ਗਿਨਨ੍ਤਾ।ਨਾਮ ਅਪਾਰ ਅਥਾਹ ਅਨਨ੍ਤਾ॥
Kari kovida kari sake na ginantanama apara athaha ananta
ਅਰਥ:Even the wise and learned cannot count them; his names are boundless, unfathomable, infinite.
ਹਰ ਸृष੍ਟਿ ਹਰ ਯੁਗ ਮੇਂ ਭਾਈ।ਲੇ ਅਵਤਾਰ ਭਕ੍ਤ ਸੁਖਦਾਈ॥
Hara srishti hara yuga mem bhaile avatara bhakta sukhadai
ਅਰਥ:In every creation and every age, O brother, he takes incarnation, bringing joy to devotees.
ਹृਦਯ ਮਾਂਹਿ ਕਰਿ ਦੇਖੁ ਵਿਚਾਰਾ।ਸ਼੍ਯਾਮ ਭਜੇ ਤੋ ਹੋ ਨਿਸ੍ਤਾਰਾ॥
Hridaya manhi kari dekhu vicharashyama bhaje to ho nistara
ਅਰਥ:Reflect upon it within your heart: chant Shyam, and you shall be delivered.
ਕੀਰ ਪढ़ਾਵਤ ਗਣਿਕਾ ਤਾਰੀ।ਭੀਲਨੀ ਕੀ ਭਕ੍ਤਿ ਬਲਿਹਾਰੀ॥
Kira paढ़avata ganika taribhilani ki bhakti balihari
ਅਰਥ:A parrot, taught the Name, redeemed the courtesan Ganika; wondrous was the devotion of the Bhil woman (Shabari).
ਸਤੀ ਅਹਿਲ੍ਯਾ ਗੌਤਮ ਨਾਰੀ।ਭਈ ਸ਼੍ਰਾਪ ਵਸ਼ ਸ਼ਿਲਾ ਦੁਖਾਰੀ॥
Sati ahilya gautama naribhai shrapa vasha shila dukhari
ਅਰਥ:The chaste Ahalya, wife of Gautama, who by a curse had become a suffering stone —
ਸ਼੍ਯਾਮ ਚਰਣ ਰਚ ਨਿਤ ਲਾਈ।ਪਹੁਂਚੀ ਪਤਿਲੋਕ ਮੇਂ ਜਾਈ॥
Shyama charana racha nita laipahunchi patiloka mem jai
ਅਰਥ:— ever placing her devotion at Shyam's feet, she reached her husband's world (was redeemed).
ਅਜਾਮਿਲ ਅਰੂ ਸਦਨ ਕਸਾਈ।ਨਾਮ ਪ੍ਰਤਾਪ ਪਰਮ ਗਤਿ ਪਾਈ॥
Ajamila aru sadana kasainama pratapa parama gati pai
ਅਰਥ:Ajamila and Sadan the butcher attained the supreme state by the power of the Name.
ਜਾਕੇ ਸ਼੍ਯਾਮ ਨਾਮ ਅਧਾਰਾ।ਸੁਖ ਲਹਹਿ ਦੁਃਖ ਦੂਰ ਹੋ ਸਾਰਾ॥
Jake shyama nama adharasukha lahahi duhkha dura ho sara
ਅਰਥ:Whoever has the support of Shyam's name gains happiness, and all sorrow is removed.
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸੁਲੋਚਨ ਹੈ ਅਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰ।ਮੋਰ ਮੁਕੁਟ ਸਿਰ ਤਨ ਪੀਤਾਮ੍ਬਰ॥
Shyama sulochana hai ati sundaramora mukuta sira tana pitambara
ਅਰਥ:Shyam is beautiful-eyed and exceedingly handsome; a peacock crown upon his head, yellow silk upon his body.
ਗਲ ਵੈਜਯਨ੍ਤਿਮਾਲ ਸੁਹਾਈ।ਛਵਿ ਅਨੂਪ ਭਕ੍ਤਨ ਮਨ ਭਾਈ॥
Gala vaijayantimala suhaichhavi anupa bhaktana mana bhai
ਅਰਥ:A lovely Vaijayanti garland adorns his neck; his matchless beauty delights the devotees' hearts.
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸ਼੍ਯਾਮ ਸੁਮਿਰਹੁ ਦਿਨਰਾਤੀ।ਸ਼ਾਮ ਦੁਪਹਰਿ ਅਰੂ ਪਰਭਾਤੀ॥
Shyama shyama sumirahu dinaratishama dupahari aru parabhati
ਅਰਥ:Remember 'Shyam, Shyam' day and night — at evening, at noon and at dawn.
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸਾਰਥੀ ਜਿਸਕੇ ਰਥ ਕੇ।ਰੋਡ़ੇ ਦੂਰ ਹੋਯ ਉਸ ਪਥ ਕੇ॥
Shyama sarathi jisake ratha keroda़e dura hoya usa patha ke
ਅਰਥ:He whose chariot Shyam drives as charioteer — the stones (obstacles) of that path are cleared away.
ਸ਼੍ਯਾਮ ਭਕ੍ਤ ਨ ਕਹੀਂ ਪਰ ਹਾਰਾ।ਭੀਰ ਪਰਿ ਤਬ ਸ਼੍ਯਾਮ ਪੁਕਾਰਾ॥
Shyama bhakta na kahim para harabhira pari taba shyama pukara
ਅਰਥ:A devotee of Shyam is never defeated anywhere; when trouble strikes, they call upon Shyam.
ਰਸਨਾ ਸ਼੍ਯਾਮ ਨਾਮ ਰਸ ਪੀ ਲੇ।ਜੀ ਲੇ ਸ਼੍ਯਾਮ ਨਾਮ ਕੇ ਹਾਲੇ॥
Rasana shyama nama rasa pi leji le shyama nama ke hale
ਅਰਥ:Let the tongue drink the nectar of Shyam's name; live by relishing the joy of Shyam's name.
ਸਂਸਾਰੀ ਸੁਖ ਭੋਗ ਮਿਲੇਗਾ।ਅਨ੍ਤ ਸ਼੍ਯਾਮ ਸੁਖ ਯੋਗ ਮਿਲੇਗਾ॥
Samsari sukha bhoga milegaanta shyama sukha yoga milega
ਅਰਥ:You will gain worldly enjoyment, and in the end the blissful union with Shyam.
ਸ਼੍ਯਾਮ ਪ੍ਰਭੁ ਹੈਂ ਤਨ ਕੇ ਕਾਲੇ।ਮਨ ਕੇ ਗੋਰੇ ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ॥
Shyama prabhu haim tana ke kalemana ke gore bhole bhale
ਅਰਥ:Lord Shyam is dark of body, yet white (pure) of heart — innocent and guileless.
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸਂਤ ਭਕ੍ਤਨ ਹਿਤਕਾਰੀ।ਰੋਗ ਦੋष ਅਘ ਨਾਸ਼ੈ ਭਾਰੀ॥
Shyama samta bhaktana hitakariroga dosha agha nashai bhari
ਅਰਥ:Shyam is the benefactor of saints and devotees; he destroys grievous disease, fault and sin.
ਪ੍ਰੇਮ ਸਹਿਤ ਜੇ ਨਾਮ ਪੁਕਾਰਾ।ਭਕ੍ਤ ਲਗਤ ਸ਼੍ਯਾਮ ਕੋ ਪ੍ਯਾਰਾ॥
Prema sahita je nama pukarabhakta lagata shyama ko pyara
ਅਰਥ:Whoever calls his name with love — that devotee becomes dear to Shyam.
ਖਾਟੂ ਮੇਂ ਹੈ ਮਥੁਰਾ ਵਾਸੀ।ਪਾਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪੂਰਣ ਅਵਿਨਾਸੀ॥
Khatu mem hai mathura vasipara brahma purana avinasi
ਅਰਥ:He dwells at Khatu, the resident of Mathura; the Supreme Brahman, perfect and imperishable.
ਸੁਧਾ ਤਾਨ ਭਰਿ ਮੁਰਲੀ ਬਜਾਈ।ਚਹੁਂ ਦਿਸ਼ਿ ਨਾਨਾ ਜਹਾਂ ਸੁਨਿ ਪਾਈ॥
Sudha tana bhari murali bajaichahum dishi nana jahan suni pai
ਅਰਥ:He played the flute filled with nectarous melody, heard far and wide in every direction.
ਵृਦ੍ਧ ਬਾਲ ਜੇਤੇ ਨਾਰੀ ਨਰ।ਮੁਗ੍ਧ ਭਯੇ ਸੁਨਿ ਵਂਸ਼ੀ ਕੇ ਸ੍ਵਰ॥
Vriddha bala jete nari naramugdha bhaye suni vamshi ke svara
ਅਰਥ:Old and young, all the women and men, were enchanted on hearing the notes of his flute.
ਦੌਡ़ ਦੌਡ़ ਪਹੁਂਚੇ ਸਬ ਜਾਈ।ਖਾਟੂ ਮੇਂ ਜਹਾਂ ਸ਼੍ਯਾਮ ਕਨ੍ਹਾਈ॥
Dauda़ dauda़ pahunche saba jaikhatu mem jahan shyama kanhai
ਅਰਥ:Running and running they all arrived where Shyam Kanhaiya is, at Khatu.
ਜਿਸਨੇ ਸ਼੍ਯਾਮ ਸ੍ਵਰੂਪ ਨਿਹਾਰਾ।ਭਵ ਭਯ ਸੇ ਪਾਯਾ ਛੁਟਕਾਰਾ॥
Jisane shyama svarupa niharabhava bhaya se paya chhutakara
ਅਰਥ:Whoever beheld the form of Shyam was freed from the fear of existence.
ਸ਼੍ਯਾਮ ਸਲੋਨੇ ਸਾਂਵਰੇ,ਬਰ੍ਬਰੀਕ ਤਨੁ ਧਾਰ। ਇਚ੍ਛਾ ਪੂਰ੍ਣ ਭਕ੍ਤ ਕੀ,ਕਰੋ ਨ ਲਾਓ ਬਾਰ॥
Shyama salone sanvare,barbarika tanu dhara Ichchha purna bhakta ki,karo na lao bara
ਅਰਥ:O lovely dark Shyam, bearing the body of Barbarika — fulfil your devotee's wish, and do not delay.
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Khatu Shyam Chalisa ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
The Khatu Shyam Chalisa invokes Shyam Baba (Barbarika) — known as 'Haare ka Sahara', the support of the defeated and helpless.
Chanted for the fulfilment of wishes, removal of obstacles, courage in hardship and unwavering devotion.
Recalls Shyam's identity with Krishna and his many redemptive deeds, deepening faith.
Hugely beloved across Rajasthan and North India; central to the worship at Khatu Shyam Ji temple.
Said to remove disease, fault and sorrow, and to grant both worldly happiness and final union with Shyam.
Especially powerful on the eleventh lunar day (Ekadashi) and during the Phalguna Khatu Shyam fair.
Khatu Shyam Chalisa ਪਾਠ ਵਿਧੀ
Sit before an image of Khatu Shyam Ji, offer a peacock feather, churma and a lamp, and recite the Chalisa with loving devotion. Many sing it with the popular cry 'Haare ka Sahara — Khatu Shyam Hamara'. Ekadashi is especially dear to Shyam Baba, as is a pilgrimage to Khatu.
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Khatu Shyam Chalisa ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ