ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੀਤਲਾ ਮਾਤਾ ਆਰਤੀ
Sheetla Mata Aarti in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਇਹ ਸ਼ੀਤਲਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਆਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੀਤਲਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ (ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ) ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਘੰਟੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਚੇਚਕ ਅਤੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੀਤਲਾ ਅਸ਼ਟਮੀ (ਬਸੋੜਾ) 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Hindi devotional aarti · Traditional · Devotional era
ਸ਼ੀਤਲਾ ਮਾਤਾ, ਅਰਥਾਤ 'ਸ਼ੀਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ', ਉਹ ਦੇਵੀ (ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ) ਹੈ ਜੋ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਚੇਚਕ ਅਤੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਗਧੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਝਾੜੂ, ਛੱਜ, ਕਲਸ਼ ਅਤੇ ਨਿੰਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ। ਸ਼ੀਤਲਾ ਅਸ਼ਟਮੀ (ਬਸੋੜਾ) 'ਤੇ ਭਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸ਼ੀਤਲ ਭੋਜਨ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਚੇਚਕ ਜਾਂ ਚਮੜੀ-ਰੋਗ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੀਤਲਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰੋਗ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਕੋੜ੍ਹੀ ਨਿਰਮਲ ਕਾਇਆ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਨ੍ਹਾ ਨੇਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਸੋੜਾ 'ਤੇ ਨਵੀਂ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਜਗਾਈ ਜਾਂਦੀ; ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸ਼ੀਤਲ ਭੋਜਨ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਇਹ ਆਰਤੀ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਮੈਯਾ ਜਯ ਸ਼ੀਤਲਾ ਮਾਤਾ । ਆਦਿ ਜ੍ਯੋਤਿ ਮਹਾਰਾਨੀ ਸਬ ਫਲ ਕੀ ਦਾਤਾ ॥
Maiya jaya shitala mata Adi jyoti maharani saba phala ki data
ਅਰਥ:ਹੇ ਮਾਤਾ, ਸ਼ੀਤਲਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਜੈ; ਆਦਿ ਜੋਤਿ, ਮਹਾਰਾਣੀ, ਸਭ ਫਲਾਂ ਦੀ ਦਾਤੀ।
ਰਤਨ ਸਿਂਹਾਸਨ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸ਼੍ਵੇਤ ਛਤ੍ਰ ਭਾਤਾ । ਰਿਦ੍ਧਿ ਸਿਦ੍ਧਿ ਚਂਵਰ ਢੁਲਾਵੇਂ ਜਗਮਗ ਛਵਿ ਛਾਤਾ ॥
Ratana simhasana shobhita shveta chhatra bhata Riddhi siddhi chanvara dhulavem jagamaga chhavi chhata
ਅਰਥ:ਰਤਨ-ਜੜਿਤ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਸ਼ੋਭਦੇ, ਚਿੱਟਾ ਛਤਰ ਝਲਕਦਾ; ਰਿੱਧੀ-ਸਿੱਧੀ ਚੌਰ ਝੁਲਾਉਂਦੀਆਂ, ਆਪ ਦੀ ਉਜਲੀ ਛਬੀ ਜਗਮਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਣੁ ਸੇਵਤ ਠਾਢ़ੇ ਸੇਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਧਾਤਾ । ਵੇਦ ਪੁਰਾਣ ਵਰਣਤ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਪਾਤਾ ॥
Vishnu sevata thadha़e sevem shiva dhata Veda purana varanata para nahim pata
ਅਰਥ:ਵਿਸ਼ਣੂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਵੇਦ-ਪੁਰਾਣ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਮ੍ਰਿਦਂਗ ਬਜਾਵਤ ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਵੀਣਾ ਹਾਥਾ । ਸੂਰਜ ਤਾਲ ਬਜਾਵੈ ਨਾਰਦ ਮੁਨਿ ਗਾਤਾ ॥
Indra mridamga bajavata chandra vina hatha Suraja tala bajavai narada muni gata
ਅਰਥ:ਇੰਦਰ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਚੰਦ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵੀਣਾ; ਸੂਰਜ ਤਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਘਣ੍ਟਾ ਸ਼ਙ੍ਖ ਸ਼ਹਨਾਈ ਬਾਜੈ ਮਨ ਭਾਤਾ । ਕਰੈਂ ਭਕ੍ਤਜਨ ਆਰਤੀ ਲਖਿ ਲਖਿ ਹਰ੍ਸ਼ਾਤਾ ॥
Ghanta shankha shahanai bajai mana bhata Karaim bhaktajana arati lakhi lakhi harshata
ਅਰਥ:ਘੰਟਾ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਭਗਤਜਨ ਆਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਵੇਖ ਹਰਖਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪ ਵਰਦਾਨੀ ਤੂ ਹੀ ਤੀਨ ਕਾਲ ਜ੍ਞਾਤਾ । ਭਕ੍ਤਨ ਕੋ ਸੁਖ ਦੇਤੀ ਮਾਤੁ ਪਿਤਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ॥
Brahmarupa varadani tu hi tina kala jnata Bhaktana ko sukha deti matu pita bhrata
ਅਰਥ:ਬ੍ਰਹਮਰੂਪਾ, ਵਰਦਾਨੀ, ਆਪ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਦੇ ਜਾਣਨਹਾਰ ਹੋ; ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਭਰਾ ਸਮਾਨ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।
ਜੋ ਜਨ ਧ੍ਯਾਨ ਲਗਾਵੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਪਾਤਾ । ਸਕਲ ਮਨੋਰਥ ਪਾਵੇ ਭਵਨਿਧਿ ਤਰ ਜਾਤਾ ॥
Jo jana dhyana lagave prema shakti pata Sakala manoratha pave bhavanidhi tara jata
ਅਰਥ:ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭਵਸਾਗਰ ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਗੋਂ ਸੇ ਜੋ ਪੀਡ़ਿਤ ਕੋਈ ਸ਼ਰਣ ਤੇਰੀ ਆਤਾ । ਕੋਢ़ੀ ਪਾਵੇ ਨਿਰ੍ਮਲ ਕਾਯਾ ਅਨ੍ਧ ਨੇਤ੍ਰ ਪਾਤਾ ॥
Rogom se jo pida़ita koi sharana teri ata Kodha़i pave nirmala kaya andha netra pata
ਅਰਥ:ਜੋ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ — ਕੋੜ੍ਹੀ ਨਿਰਮਲ ਕਾਇਆ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਨ੍ਹਾ ਨੇਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਂਝ ਪੁਤ੍ਰ ਕੋ ਪਾਵੇ ਦਾਰਿਦ੍ਰ ਕਟ ਜਾਤਾ । ਤਾਕੋ ਭਜੈ ਜੋ ਨਾਹੀਂ ਸਿਰ ਧੁਨਿ ਪਛਤਾਤਾ ॥
Banjha putra ko pave daridra kata jata Tako bhajai jo nahim sira dhuni pachhatata
ਅਰਥ:ਬਾਂਝ ਪੁੱਤਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭਜਦਾ ਉਹ ਸਿਰ ਧੁਣ ਕੇ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੀਤਲ ਕਰਤੀ ਜਨਨੀ ਤੂ ਹੀ ਹੈ ਜਗ ਤ੍ਰਾਤਾ । ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵ੍ਯਾਧਿ ਬਿਨਾਸ਼ਨ ਤੂ ਸਬ ਕੀ ਘਾਤਾ ॥
Shitala karati janani tu hi hai jaga trata Utpatti vyadhi binashana tu saba ki ghata
ਅਰਥ:ਆਪ ਸ਼ੀਤਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਜਨਨੀ, ਆਪ ਹੀ ਜਗਤ ਦੇ ਤਾਰਨਹਾਰ ਹੋ; ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੇ, ਵਿਆਧੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ।
ਦਾਸ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਕਰ ਜੋਡ़ੇ ਸੁਨ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ । ਭਕ੍ਤਿ ਆਪਨੀ ਦੀਜੈ ਔਰ ਨ ਕੁਛ ਭਾਤਾ ॥
Dasa vichitra kara joda़e suna meri mata Bhakti apani dijai aura na kuchha bhata
ਅਰਥ:ਆਪ ਦਾ ਦਾਸ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਹੱਥ ਜੋੜਦਾ ਹੈ — ਹੇ ਮਾਤਾ, ਮੇਰੀ ਸੁਣੋ; ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਦਿਓ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਭਾਉਂਦਾ।
Sheetla Mata Aarti ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸ਼ੀਤਲਾ ਮਾਤਾ (ਦੁਰਗਾ/ਦੇਵੀ ਦਾ ਸ਼ੀਤਲ ਰੂਪ) ਲਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਚੇਚਕ, ਖਸਰਾ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤ, ਰੋਗ ਮੁਕਤੀ, ਤੰਦਰੁਸਤ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਤੇ ਛੂਤ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੀਤਲਾ ਅਸ਼ਟਮੀ (ਬਸੋੜਾ) 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੀਤਲ, ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਦਾ ਭੋਜਨ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
Sheetla Mata Aarti ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਘਿਓ ਜਾਂ ਕਪੂਰ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਰਤੀ ਕਰੋ, ਨਾਲ ਘੰਟੀ ਵਜਾਓ ਤਾਂ ਉੱਤਮ। ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਰਪਣ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜੋਤ 'ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਰਤੀ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਓ। ਸਥਿਰ ਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਗਾਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Sheetla Mata Aarti ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ