અચ્યુતમ્ કેશવમ્
अच्युतम् केशवम् in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
અચ્યુતમ્ કેશવમ્ ભગવાન કૃષ્ણ/વિષ્ણુના દિવ્ય નામોને ગૂંથતો અત્યંત સુંદર ભજન છે. તેની દરેક પંક્તિ અચ્યુત, કેશવ, રામ, નારાયણ, ગોવિંદ જેવા નામોનું સ્મરણ કરાવે છે. આ મધુર ભજન ભક્તિનો ગહન ભાવ જગાવે છે અને મંદિરો તથા સત્સંગોમાં અત્યંત લોકપ્રિય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Sanskrit devotional literature · Unknown (ancient tradition) · Medieval period
અચ્યુતમ્ કેશવમ્ એ નામ-સંકીર્તન ભજન છે જે આ પ્રાચીન વૈદિક સિદ્ધાંતનું અનુસરણ કરે છે કે ભક્તિભાવથી દિવ્ય નામોનું સ્મરણ જ ઉપાસનાનું સર્વોચ્ચ રૂપ છે. તે વિશેષ રૂપે ભક્તિ આંદોલન (12મીથી 17મી સદી) દ્વારા પ્રમુખ બન્યો, જ્યારે ચૈતન્ય, મીરાબાઈ અને તુલસીદાસ જેવા સંતોએ ભક્તિ-ગાનને લોકપ્રિય બનાવ્યું. આ ભજન રામ અને કૃષ્ણ બંને પરંપરાઓના નામોને ક્રમબદ્ધ રીતે ગૂંથીને વૈષ્ણવ ધર્મને એકાકાર કરે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
વિષ્ણુ સહસ્રનામ ઘોષણા કરે છે કે વિષ્ણુના એક નામનું સ્મરણ કે ઉચ્ચારણ માત્ર અનેક જન્મોના સંચિત પાપોને નષ્ટ કરે છે. બાળ ભક્ત પ્રહલાદ અગ્નિમાં ફેંકાવા છતાં, ઝેર પીવડાવવા છતાં અને હાથીઓથી કચડાવા છતાં જીવિત રહ્યા — કેવળ એ માટે કે તેઓ નિરંતર વિષ્ણુના નામોનો જપ કરતા હતા. આ ભજનના દરેક નામમાં એ જ રક્ષક શક્તિ નિહિત મનાય છે.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
અચ્યુતમ્ કેશવમ્ રામનારાયણમ્ કૃષ્ણદામોદરમ્ વાસુદેવમ્ હરિમ્। શ્રીધરમ્ માધવમ્ ગોપિકાવલ્લભમ્ જાનકીનાયકમ્ રામચન્દ્રમ્ ભજે॥
Achyutam Keshavam Rama Narayanam Krishna Damodaram Vasudevam Harim Shridharam Madhavam Gopika Vallabham Janaki Nayakam Ramachandram Bhaje
અર્થ:હું અચ્યુત, કેશવ, રામ, નારાયણ — કૃષ્ણ દામોદર, વાસુદેવ, હરિનું ભજન કરું છું. શ્રીધર, માધવ, ગોપીઓના પ્રિય — જાનકીના સ્વામી ભગવાન રામચંદ્રનું.
અચ્યુતમ્ કેશવમ્ સત્યભામાધવમ્ માધવમ્ શ્રીધરમ્ રાધિકારાધિતમ્। ઇન્દિરામન્દિરમ્ ચેતસા સુન્દરમ્ દેવકીનન્દનમ્ નન્દજમ્ સન્દધે॥
Achyutam Keshavam Satyabhama Dhavam Madhavam Shridharam Radhika Radhitam Indira Mandiram Chetasa Sundaram Devaki Nandanam Nandajam Sandadhe
અર્થ:હું અચ્યુત, કેશવ — સત્યભામાના પતિ, માધવ, શ્રીધર, રાધિકાના આરાધ્યનું ધ્યાન કરું છું. દેવી ઇન્દિરા (લક્ષ્મી)નું મંદિર, હૃદયને સુંદર લાગનાર — દેવકીના પુત્ર, નંદને ત્યાં જન્મેલા.
વિષ્ણવે જિષ્ણવે શંખિને ચક્રિણે રુક્મિણીરાગિણે જાનકીજાનયે। વલ્લવીવલ્લભાય અર્ચિતાય આત્મને કંસવિધ્વંસિને વંશિને તે નમઃ॥
Vishnave Jishnave Shankhine Chakrine Rukmini Ragine Janaki Jaanaye Vallavi Vallabhaya Architaya Atmane Kamsa Vidhvamsine Vanshine Te Namah
અર્થ:વિષ્ણુ, વિજયી, શંખ અને ચક્રધારીને નમસ્કાર. રુક્મિણીના પ્રિય, જાનકીના પરિચિત. ગોપીઓના પ્રિય, પૂજિત, પરમાત્મા. કંસના સંહારક, વાંસળી વગાડનાર — હું તમને પ્રણામ કરું છું.
કૃષ્ણ ગોવિન્દ હે રામ નારાયણ શેષશાયી જનાર્દન વાસુદેવ। દેવકીનન્દન કંસમર્દન ગોપબાલક નન્દનન્દન કૃષ્ણ॥
Krishna Govinda He Rama Narayana Shesha Shayi Janardana Vasudeva Devaki Nandana Kamsa Mardana Gopa Balaka Nanda Nandana Krishna
અર્થ:કૃષ્ણ! ગોવિંદ! હે રામ! હે નારાયણ! શેષ પર શયન કરનાર, જનાર્દન, વાસુદેવ! દેવકીના પુત્ર, કંસના મર્દક — ગોપ બાળક, નંદના આનંદ, હે કૃષ્ણ!
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
अच्युतम् केशवम् પાઠના લાભ
એક જ ભજનમાં વિષ્ણુ/કૃષ્ણના સમસ્ત મુખ્ય નામો અને રૂપોનું આવાહન
ગહન ભક્તિ-ભાવ જગાવે છે — મંદિરો અને સત્સંગોમાં અત્યંત લોકપ્રિય
દરેક નામ વિશિષ્ટ આધ્યાત્મિક શક્તિ અને અર્થ ધારણ કરે છે
ગાવા અને યાદ રાખવા સરળ — સુંદર મધુર રચના
યૂટ્યૂબ પર અબજો સંયુક્ત દૃશ્યો સાથે સહજ ઉપલબ્ધ
દૈનિક ભક્તિ-સાધના માટે આદર્શ — નાનો છતાં પૂર્ણ
अच्युतम् केशवम् જપ વિધિ
આ ભજન કેવળ પાઠ કરવાને બદલે ગાવા માટે છે — તેનું સૌંદર્ય તેની મધુર લયમાં છે. દરેક પંક્તિ કૃષ્ણ/વિષ્ણુના દિવ્ય નામોની યાદી છે, અને દરેક નામને ભક્તિથી લેવું એ જ પ્રભાવશાળી ઉપાસના મનાય છે. કોઈ રેકોર્ડિંગ સાથે ગાઈને ધૂન શીખો, પછી સ્વતંત્ર રીતે જપો. તેને પૂજા, આરતી કે વ્યક્તિગત ભક્તિ સમયે ગાઈ શકાય.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ अच्युतम् केशवम् શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ