ਘਾਲੀਨ ਲੋਟਾਂਗਣ
घालीन लोटांगण in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਘਾਲੀਨ ਲੋਟਾਂਗਣ ਮਰਾਠੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸਮਾਪਨ-ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਹਰ ਆਰਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਤ ਨਾਮਦੇਵ ਦੇ ਪੂਰਨ ਭਗਤੀ ਦੇ ਪਦ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਲੋਟਾਂਗਣ, ਦਰਸ਼ਨ, ਆਲਿੰਗਨ ਅਤੇ ਪੂਜਨ — ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਲੋਕਾਂ 'ਤ੍ਵਮੇਵ ਮਾਤਾ' (ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ, ਸਰਵਸਵ) ਅਤੇ 'ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾ' (ਮੇਰੇ ਸਰਵ ਕਰਮ ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ) ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਭਾਵ ਰਚਦੇ ਹਨ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Marathi aarti tradition (Varkari sampradaya); opening verse by Sant Namdev · Sant Namdev (opening verse); traditional Sanskrit shlokas · 13th century CE and later
ਘਾਲੀਨ ਲੋਟਾਂਗਣ ਸਮੂਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸਰਵਭੌਮ ਸਮਾਪਨ-ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਦ ਸੰਤ ਨਾਮਦੇਵ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੁਲਾਹਾ-ਸੰਤ ਅਤੇ ਗਿਆਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਭਾਵ ਉਲੱਦ ਦਿੱਤਾ — ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਹਮਣੇ ਲੋਟਾਂਗਣ ਕਰਨਾ, ਵੇਖਣਾ, ਆਲਿੰਗਨ ਕਰਨਾ, ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਰਤੀ ਉਤਾਰਨਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ ਸਨਾਤਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਲੋਕ 'ਤ੍ਵਮੇਵ ਮਾਤਾ' ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹਰ ਸੰਬੰਧ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾ' ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰਵ ਕਰਮ ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਆਰਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਵਿਧੀਵਤ੍ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਹਾਰਦਿਕ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਠ੍ਠਲ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਬਾਲਕ ਨਾਮਦੇਵ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਨੂੰ ਭੋਗ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਵਿਠ੍ਠਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾ ਗਏ। ਅਜਿਹੀ ਆਤਮੀਅਤਾ 'ਘਾਲੀਨ ਲੋਟਾਂਗਣ' ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਮਾਪਨ-ਸਮਰਪਣ ਨੂੰ ਭਗਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਹਰ ਕਰਮ ਨੂੰ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਘਾਲੀਨ ਲੋਟਾਂਗਣ ਵਂਦੀਨ ਚਰਣ । ਡੋਲ਼੍ਯਾਂਨੀ ਪਾਹੀਨ ਰੂਪ ਤੁਝੇ ॥ ਪ੍ਰੇਮੇ ਆਲਿਂਗਿਨ ਆਨਂਦੇ ਪੂਜਿਨ । ਭਾਵੇ ਓਵਾਲ਼ੀਨ ਮ੍ਹਣੇ ਨਾਮਾ ॥
Ghalin Lotangan Vandin Charan | Dolyanni Pahin Roop Tuze || Preme Aalingin Aanande Poojin | Bhave Ovalin Mhane Nama ||
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਸਾਸ਼ਟਾਂਗ ਲੋਟਾਂਗਣ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਦਨਾ ਕਰਾਂਗਾ; ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਵੇਖਾਂਗਾ। ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਆਲਿੰਗਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਭਾਵਪੂਰਵਕ ਆਰਤੀ ਉਤਾਰਾਂਗਾ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾ (ਨਾਮਦੇਵ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਮੇਵ ਮਾਤਾ ਚ ਪਿਤਾ ਤ੍ਵਮੇਵ । ਤ੍ਵਮੇਵ ਬਂਧੁਸ਼੍ਚ ਸਖਾ ਤ੍ਵਮੇਵ ॥ ਤ੍ਵਮੇਵ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਤ੍ਵਮੇਵ । ਤ੍ਵਮੇਵ ਸਰ੍ਵਂ ਮਮ ਦੇਵਦੇਵ ॥
Tvameva Mata Cha Pita Tvameva | Tvameva Bandhushcha Sakha Tvameva || Tvameva Vidya Dravinam Tvameva | Tvameva Sarvam Mama Deva-Deva ||
ਅਰਥ:ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਪਿਤਾ; ਤੂੰ ਹੀ ਬੰਧੂ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਸਖਾ; ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਧਨ; ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਸਰਵਸਵ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ।
ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾ ਮਨਸੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ਵਾ । ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾ ਵਾ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੇਃ ਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ ॥ ਕਰੋਮਿ ਯਦ੍ਯਤ੍ਸਕਲਂ ਪਰਸ੍ਮੈ । ਨਾਰਾਯਣਾਯੇਤਿ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥
Kayena Vacha Manasendriyairva | Buddhyatmana Va Prakriteh Svabhavat || Karomi Yadyat-Sakalam Parasmai | Narayanayeti Samarpayami ||
ਅਰਥ:ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਵਾਣੀ ਨਾਲ, ਮਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ — ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
घालीन लोटांगण ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰਨ ਸਮਰਪਣ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ, ਸਖਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸੰਪੂਰਨ ਆਸਰਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਰੀਰ, ਵਾਣੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਸਰਵ ਕਰਮ ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਵਤ੍ਰ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ (ਅਰਪਣ) ਦੇ ਭਾਵ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਛੋਟਾ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸਰਵ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੌਖਾ ਸਿੱਖਣ ਯੋਗ
घालीन लोटांगण ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਆਰਤੀ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਾ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਆਰਤੀਆਂ ਅਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾਣ ਪਿੱਛੋਂ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ 'ਘਾਲੀਨ ਲੋਟਾਂਗਣ' ਗਾਓ। ਨਾਮਦੇਵ ਦੇ ਮਰਾਠੀ ਪਦ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ 'ਤ੍ਵਮੇਵ ਮਾਤਾ' ਅਤੇ 'ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾ', ਸਾਸ਼ਟਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰਵ ਕਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਭਗਤੀ ਦੀ ਉਹ ਪ੍ਰਥਾਗਤ ਮੁਦ੍ਰਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਰਕਰੀ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਮਰਾਠੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਸੰਪੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ घालीन लोटांगण ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ