ഗോവിന്ദാഷ്ടകമ് (സത്യം ജ്ഞാനമനന്തമ്)
गोविन्दाष्टकम् (सत्यं ज्ञानमनन्तम्) in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
'സത്യം ജ്ഞാനമനന്തം നിത്യം' എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ഗോവിന്ദാഷ്ടകം ആദി ശങ്കരാചാര്യരാല് രചിക്കപ്പെട്ട ഭഗവാന് കൃഷ്ണന്റെ (ഗോവിന്ദ) ഉത്കൃഷ്ട എട്ട്-ശ്ലോക സ്തുതിയാണ്, ഇത് വേദാന്ത ദര്ശനത്തെ വ്രജത്തിന്റെ മധുര ലീലകളുമായി അദ്വിതീയമായി ചേര്ക്കുന്നു. ഓരോ ശ്ലോകവും 'പ്രണമത ഗോവിന്ദം പരമാനന്ദം' — 'ഗോവിന്ദനെ, പരമാനന്ദനെ നമസ്കരിക്കുവിന്' — എന്ന ധ്രുവപദത്തോടെ അവസാനിക്കുന്നു. ഇത് ഗോവിന്ദനെ ഒരേസമയം നിരാകാര ബ്രഹ്മമായും (സത്യം, ജ്ഞാനം, അനന്തം) വെണ്ണപ്രിയ ബാലനായും കാണുന്നു, അവന് ഗോഷ്ഠത്തിന്റെ മുറ്റത്ത് ഇഴഞ്ഞു, ഗോവര്ധനത്തെ ഉയര്ത്തി, കാളിയന്റെ മേല് നൃത്തം ചെയ്തു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Attributed to Adi Shankaracharya (Stotra literature) · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE
ഗോവിന്ദ എന്നത് കൃഷ്ണന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട നാമങ്ങളില് ഒന്നാണ്, ഇതിന്റെ അര്ഥം പശുക്കളുടെ, ഭൂമിയുടെ, വേദങ്ങളുടെ രക്ഷകന്. മഹാ അദ്വൈത ആചാര്യനായ ആദി ശങ്കരാചാര്യര് ഈ ഗോവിന്ദാഷ്ടകം കൃഷ്ണനെ ഒരേസമയം ഉപനിഷത്തുകളുടെ നിരാകാര ബ്രഹ്മമായും — സത്യം, ജ്ഞാനം, അനന്തം — വെണ്ണ ഭക്ഷിച്ച്, ഗോവര്ധനത്തെ ഉയര്ത്തി, കാളിയ സര്പ്പത്തിന്റെ മേല് നൃത്തം ചെയ്ത വ്രജത്തിന്റെ മനോഹര ഗോപബാലനായും വെളിപ്പെടുത്താന് രചിച്ചു. ഈ സ്തുതിയുടെ എട്ട് ശ്ലോകങ്ങള് ജ്ഞാനത്തിന്റെയും ഭക്തിയുടെയും അപൂര്വവും സുന്ദരവുമായ സംഗമമാണ്, ഇത് മറ്റൊരു ഗോവിന്ദാഷ്ടകത്തില് നിന്ന് ('ചിദാനന്ദാകാരം' എന്ന് ആരംഭിക്കുന്നത്) വ്യത്യസ്തമാണ്.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
അവസാന ശ്ലോകം തന്നെ പ്രഖ്യാപിത ഫലമാണ്: ഗോവിന്ദനില് മനസ്സ് സമര്പ്പിച്ച് ഈ ഗോവിന്ദാഷ്ടകം പഠിക്കുന്നവന് അമൃത സാഗരത്തില് സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെ സകല പാപങ്ങളില് നിന്നും ശുദ്ധനാകുന്നു, ഹൃദയത്തില് കുടികൊള്ളുന്ന എപ്പോഴും ആനന്ദസ്വരൂപ ഗോവിന്ദനെ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നു എന്ന് പാരമ്പര്യം വിശ്വസിക്കുന്നു.
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
സത്യം ജ്ഞാനമനന്തം നിത്യമനാകാശം പരമാകാശം ഗോഷ്ഠപ്രാങ്ഗണരിങ്ഖണലോലമനായാസം പരമായാസമ് । മായാകല്പിതനാനാകാരമനാകാരം ഭുവനാകാരം ക്ഷ്മായാനാഥമനാഥം പ്രണമത ഗോവിന്ദം പരമാനന്ദമ് ॥ ൧ ॥
Satyam jnanamanantam nityamanakasham paramakasham Goshthaprangana-rinkhana-lolamanayasam paramayasam | Maya-kalpita-nanakaramanakaram bhuvanakaram Kshmayanathamanatham pranamata govindam paramanandam || 1 ||
അർഥം:ഗോവിന്ദനെ, പരമാനന്ദനെ നമസ്കരിക്കുവിന് — അവന് സത്യം, ജ്ഞാനം, അനന്തം, നിത്യം; ആകാശത്താല് ബന്ധിതനല്ലെങ്കിലും പരമാകാശമായവന്; ഗോഷ്ഠത്തിന്റെ മുറ്റത്ത് ഇഴഞ്ഞ് അനായാസമായി ആനന്ദിക്കുന്നവന്, എങ്കിലും പരമ സാധനയുടെ ലക്ഷ്യമായവന്; മായയാല് രചിക്കപ്പെട്ട അസംഖ്യം രൂപങ്ങളില് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടും താന് നിരാകാരനായവന്, അവന്റെ സ്വരൂപമേ സകല ഭുവനം; ഭൂമിക്ക് നാഥനായിട്ടും തനിക്ക് നാഥനില്ലാത്തവന്.
മൃത്സ്നാമത്സീഹേതി യശോദാതാഡനശൈശവസന്ത്രാസം വ്യാദിതവക്ത്രാലോകിതലോകാലോകചതുര്ദശലോകാലിമ് । ലോകത്രയപുരമൂലസ്തമ്ഭം ലോകാലോകമനാലോകം ലോകേശം പരമേശം പ്രണമത ഗോവിന്ദം പരമാനന്ദമ് ॥ ൨ ॥
Mritsnamatsiheti yashodatadana-shaishavasantrasam Vyadita-vaktraalokita-lokaaloka-chaturdashalokalim | Lokatraya-pura-mulastambham lokalokamanalokam Lokesham paramesham pranamata govindam paramanandam || 2 ||
അർഥം:ഗോവിന്ദനെ, പരമാനന്ദനെ നമസ്കരിക്കുവിന് — 'നീ മണ്ണ് തിന്നു' എന്ന യശോദയുടെ ശാസനയ്ക്ക് ബാലനായി ഭയപ്പെട്ടവന്, അവന്റെ തുറന്ന വായില് യശോദ പതിന്നാല് ലോകങ്ങളും കണ്ടു; മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലെ നഗരങ്ങളുടെ മൂല സ്തംഭമായവന്; കാണപ്പെട്ടും കാണാത്തവന്, ലോകേശന്, പരമേശന്.
ത്രൈവിഷ്ടപരിപുവീരഘ്നം ക്ഷിതിഭാരഘ്നം ഭവരോഗഘ്നം കൈവല്യം നവനീതാഹാരമനാഹാരം ഭുവനാഹാരമ് । വൈമല്യസ്ഫുടചേതോവൃത്തിവിശേഷാഭാസമനാഭാസം ശൈവം കേവലശാന്തം പ്രണമത ഗോവിന്ദം പരമാനന്ദമ് ॥ ൩ ॥
Traivishtaparipuviraghnam kshitibharaghnam bhavarogaghnam Kaivalyam navanitaharamanaharam bhuvanaharam | Vaimalya-sphuta-cheto-vritti-visheshabhasamanabhasam Shaivam kevalashantam pranamata govindam paramanandam || 3 ||
അർഥം:ഗോവിന്ദനെ, പരമാനന്ദനെ നമസ്കരിക്കുവിന് — ദേവശത്രു വീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവന്, ഭൂഭാരത്തെയും സംസാര രോഗത്തെയും നശിപ്പിക്കുന്നവന്; കൈവല്യസ്വരൂപന്, പുതിയ വെണ്ണ ഭക്ഷിച്ചും അനാഹാരനായവന്, എന്തെന്നാല് അവന് തന്നെ ലോകങ്ങളുടെ ആധാരം; നിര്മല ചിത്തവൃത്തിയായി പ്രകാശിച്ചും താന് അനാഭാസനായവന്, ശിവന്, കേവലന്, ശാന്തന്.
ഗോപാലം ഭൂലീലാവിഗ്രഹഗോപാലം കുലഗോപാലം ഗോപീഖേലനഗോവര്ധനധൃതിലീലാലാലിതഗോപാലമ് । ഗോഭിര്നിഗദിതഗോവിന്ദസ്ഫുടനാമാനം ബഹുനാമാനം ഗോപീഗോചരദൂരം പ്രണമത ഗോവിന്ദം പരമാനന്ദമ് ॥ ൪ ॥
Gopalam bhulilavigrahagopalam kulagopalam Gopikhelana-govardhanadhritilila-lalitagopalam | Gobhirnigaditagovindasphutanaamanam bahunaamanam Gopigocharaduram pranamata govindam paramanandam || 4 ||
അർഥം:ഗോവിന്ദനെ, പരമാനന്ദനെ നമസ്കരിക്കുവിന് — ഗോപാലന്, ഭൂലോക ലീലയ്ക്കായി ഗോപ രൂപം ധരിച്ചവന്, തന്റെ കുലത്തിന്റെ ഗോപാലന്; ഗോപികമാരോടൊപ്പം കളിയില് ഗോവര്ധനത്തെ ഉയര്ത്തിപ്പിടിച്ച ലീലയാല് ഗോപാലരെ ആനന്ദിപ്പിച്ചവന്; പശുക്കളും 'ഗോവിന്ദ' എന്ന് വിളിക്കുന്ന നാമമുള്ളവന്, ബഹുനാമമുള്ളവന്, എങ്കിലും ഗോപികമാരുടെ ദൃഷ്ടിക്കും അതീതനായവന്.
ഗോപീമണ്ഡലഗോഷ്ഠീഭേദം ഭേദാവസ്ഥമഭേദാഭം ശശ്വദ്ഗോഖുരനിര്ധൂതോദ്ഗതധൂലീധൂസരസൌഭാഗ്യമ് । ശ്രദ്ധാഭക്തിഗൃഹീതാനന്ദമചിന്ത്യം ചിന്തിതസദ്ഭാവം ചിന്താമണിമഹിമാനം പ്രണമത ഗോവിന്ദം പരമാനന്ദമ് ॥ ൫ ॥
Gopimandalagoshthibhedam bhedavasthamabhedabham Shashvadgokhuranirdhutodgatadhulidhusarasaubhagyam | Shraddhabhaktigrihitanandamachintyam chintitasadbhavam Chintamanimahimanam pranamata govindam paramanandam || 5 ||
അർഥം:ഗോവിന്ദനെ, പരമാനന്ദനെ നമസ്കരിക്കുവിന് — ഗോപികാ മണ്ഡലങ്ങളില് വെവ്വേറെയായി കാണപ്പെട്ടും അഭിന്നനായവന്; പശുക്കളുടെ കുളമ്പുകളിലെ പൊടിയാല് എപ്പോഴും ധൂസരിതമായ സൗഭാഗ്യമുള്ളവന്; അവന്റെ ആനന്ദം ശ്രദ്ധയാലും ഭക്തിയാലും മാത്രം ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു, അചിന്ത്യനായിട്ടും സത്പുരുഷന്മാരാല് ചിന്തിക്കപ്പെടുന്ന സദ്ഭാവം, ചിന്താമണി പോലെ മഹിമയുള്ളവന്.
സ്നാനവ്യാകുലയോഷിദ്വസ്ത്രമുപാദായാഗമുപാരൂഢം വ്യാദിത്സന്തീരഥ ദിഗ്വസ്ത്രാ ദാതുമുപാകര്ഷന്തം താഃ । നിര്ധൂതദ്വയശോകവിമോഹം ബുദ്ധം ബുദ്ധേരന്തഃസ്ഥം സത്താമാത്രശരീരം പ്രണമത ഗോവിന്ദം പരമാനന്ദമ് ॥ ൬ ॥
Snanavyakulayoshidvastramupadayagamuparudham Vyaditsantiratha digvastra datumupakarshantam tah | Nirdhutadvayashokavimoham buddham buddherantahstham Sattamatrashariram pranamata govindam paramanandam || 6 ||
അർഥം:ഗോവിന്ദനെ, പരമാനന്ദനെ നമസ്കരിക്കുവിന് — സ്നാനത്തില് മുഴുകിയ ഗോപികമാരുടെ വസ്ത്രങ്ങള് എടുത്ത് മരത്തില് കയറിയവന്, അവര് ദിഗംബരരായി വന്നപ്പോള് വസ്ത്രങ്ങള് നല്കാന് അവരെ അടുത്ത് വിളിച്ചവന്; ശോക മോഹ ദ്വന്ദ്വമില്ലാത്ത ബുദ്ധസ്വരൂപന്, ബുദ്ധിയില് കുടികൊള്ളുന്നവന്, അവന്റെ ശരീരം കേവലം സത്താമാത്രം.
കാന്തം കാരണകാരണമാദിമനാദിം കാലമനാഭാസം കാലിന്ദീഗതകാലിയശിരസി മുഹുര്നൃത്യന്തം നൃത്യന്തമ് । കാലം കാലകലാതീതം കലിതാശേഷം കലിദോഷഘ്നം കാലത്രയഗതിഹേതും പ്രണമത ഗോവിന്ദം പരമാനന്ദമ് ॥ ൭ ॥
Kantam karanakaranamadimanadim kalamanabhasam Kalindigatakaliyashirasi muhurnrityantam nrityantam | Kalam kalakalatitam kalitaasesham kalidoshaghnam Kalatrayagatihetum pranamata govindam paramanandam || 7 ||
അർഥം:ഗോവിന്ദനെ, പരമാനന്ദനെ നമസ്കരിക്കുവിന് — കാന്തന്, കാരണങ്ങളുടെ കാരണം, അനാദിക്കും ആദി, താന് തന്നെ കാലമായിട്ടും അനാഭാസന്; യമുനയില് കാളിയ സര്പ്പത്തിന്റെ ശിരസ്സുകളില് വീണ്ടും വീണ്ടും നൃത്തം ചെയ്യുന്നവന്; കാല കലകള്ക്ക് അതീതമായ കാലം, സകലത്തെയും വ്യാപിച്ചവന്, കലിയുഗ ദോഷങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവന്, മൂന്ന് കാലങ്ങളുടെ ഗതിക്ക് ഹേതു.
വൃന്ദാവനഭുവി വൃന്ദാരകഗണവൃന്ദാരാധിതവന്ദ്യായം കുന്ദാഭാമലമന്ദസ്മേരസുധാനന്ദം സുഹൃദാനന്ദമ് । വന്ദ്യാശേഷമഹാമുനിമാനസവന്ദ്യാനന്ദപദദ്വന്ദ്വം വന്ദ്യാശേഷഗുണാബ്ധിം പ്രണമത ഗോവിന്ദം പരമാനന്ദമ് ॥ ൮ ॥
Vrindavanabhuvi vrindarakaganavrindaradhitavandyayam Kundabhaamalamandasmera-sudhanandam suhridanandam | Vandyaasheshamahamunimanasavandyanandapadadvandvam Vandyaasheshagunabdhim pranamata govindam paramanandam || 8 ||
അർഥം:ഗോവിന്ദനെ, പരമാനന്ദനെ നമസ്കരിക്കുവിന് — ബൃന്ദാവന ഭൂമിയില് ദേവഗണങ്ങളാല് ആരാധിക്കപ്പെട്ട് വന്ദനീയനായവന്; മുല്ലപ്പൂ പോലെ നിര്മലമായ മൃദു സുധാമയ മന്ദസ്മിതം ആനന്ദദായകം, സുഹൃത്തുക്കളുടെ ആനന്ദം; അവന്റെ ആനന്ദമയ ചരണയുഗളം സകല മഹാമുനിമാരുടെ ഹൃദയങ്ങളില് വന്ദനീയം, സകല വന്ദനീയ ഗുണങ്ങളുടെ സാഗരം.
ഗോവിന്ദാഷ്ടകമേതദധീതേ ഗോവിന്ദാര്പിതചേതാ യോ ഗോവിന്ദാച്യുത മാധവ വിഷ്ണോ ഗോകുലനായക കൃഷ്ണേതി । ഗോവിന്ദാങ്ഘ്രിസരോജധ്യാനസുധാജലധൌതസമസ്താഘോ ഗോവിന്ദം പരമാനന്ദാമൃതമന്തഃസ്ഥം സ തമഭ്യേതി ॥
Govindashtakametadadhite govindarpitacheta yo Govindachyuta madhava vishno gokulanayaka krishneti | Govindanghrisarojadhyanasudhajaladhautasamastagho Govindam paramanandamritamantahstham sa tamabhyeti ||
അർഥം:ഏതൊരു ഭക്തന് ഗോവിന്ദനില് ചിത്തം അര്പ്പിച്ച് ഈ ഗോവിന്ദാഷ്ടകം പഠിക്കുന്നുവോ, 'ഗോവിന്ദ! അച്യുത! മാധവ! വിഷ്ണോ! ഗോകുലനായക! കൃഷ്ണ!' എന്ന് വിളിച്ച് — ഗോവിന്ദന്റെ ചരണകമലങ്ങളുടെ ധ്യാനമെന്ന അമൃതസാഗരത്തില് ആരുടെ സകല പാപങ്ങളും കഴുകപ്പെടുന്നുവോ — അവന് അന്തരംഗത്തില് കുടികൊള്ളുന്ന പരമാനന്ദാമൃതസ്വരൂപ ഗോവിന്ദനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
गोविन्दाष्टकम् (सत्यं ज्ञानमनन्तम्) പാരായണ ഫലങ്ങൾ
പരമ തത്ത്വത്തിന്റെ വേദാന്തിക ചിന്തനത്തെ കൃഷ്ണന്റെ ലീലകളുടെ പ്രേമഭക്തിയുമായി ചേര്ക്കുന്നു
ഓരോ ശ്ലോകവും 'പ്രണമത ഗോവിന്ദം പരമാനന്ദം' എന്ന് അവസാനിച്ച് മനസ്സിനെ പരമാനന്ദത്തിലേക്ക് ആകര്ഷിക്കുന്നു
സമാപന ശ്ലോകം പഠിക്കുന്നവന്റെ പാപങ്ങള് കഴുകപ്പെട്ട് അന്തരംഗ ഗോവിന്ദനെ പ്രാപിക്കുമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു
ജ്ഞാനവും ഭക്തിയും ഒരുമിച്ച് വളര്ത്തുന്നു
ആദി ശങ്കരാചാര്യരാല് രചിക്കപ്പെട്ടതിനാല് ഇത് മഹാ അദ്വൈത ആചാര്യന്റെ കൃപ വഹിക്കുന്നു
ചിന്തനപൂര്വം പഠിക്കുമ്പോള് ആഴമായ ശാന്തിയും ഏകാഗ്രതയും നല്കുന്നു
നിത്യ പാരായണത്തിനും ജന്മാഷ്ടമിക്കും കൃഷ്ണ പൂജയ്ക്കും ഉത്കൃഷ്ടം
गोविन्दाष्टकम् (सत्यं ज्ञानमनन्तम्) പാരായണ വിധി
ഭഗവാന് കൃഷ്ണ / ഗോവിന്ദ വിഗ്രഹത്തിന് മുന്നില് ശാന്തമായി ഇരുന്ന്, വിളക്ക് കത്തിച്ച്, എട്ട് ശ്ലോകങ്ങള് പതുക്കെ പഠിക്കുക, രണ്ട് അര്ഥങ്ങളും മനസ്സില് ധരിച്ച് — ഗോവിന്ദ നിരാകാര സത്യമായും വ്രജത്തിന്റെ ബാലനായും. ധ്രുവപദം 'പ്രണമത ഗോവിന്ദം പരമാനന്ദം' മനസ്സിനെ ഭക്തിയില് ഉറപ്പിക്കട്ടെ. ഒമ്പതാം (ഫല) ശ്ലോകത്തോടെ അവസാനിപ്പിക്കുക, 'ഗോവിന്ദ, അച്യുത, മാധവ, വിഷ്ണു, കൃഷ്ണ' നാമങ്ങള് വിളിച്ച്. വിശേഷിച്ച് ജന്മാഷ്ടമിയില് ഇത് പഠിക്കപ്പെടുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ गोविन्दाष्टकम् (सत्यं ज्ञानमनन्तम्) ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ