ശ്രീഗുരുപാദുകാ സ്തോത്രമ്
श्रीगुरुपादुका स्तोत्रम् in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
'അനന്തസംസാരസമുദ്രതാര' എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ഗുരു പാദുകാ സ്തോത്രം ആദി ശങ്കരാചാര്യര് രചിച്ച ഒമ്പത് ശ്ലോകങ്ങളുടെ തേജോമയ സ്തോത്രമാണ്, ഇത് ഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങളെ വന്ദിക്കുന്നു. ഓരോ ശ്ലോകവും 'നമോ നമഃ ശ്രീഗുരുപാദുകാഭ്യാം'-ഓടെ അവസാനിച്ച് ഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങളെ സംസാര സാഗരത്തിന്റെ വള്ളമായി, ദുര്ഭാഗ്യം, അജ്ഞാനത്തിന്റെ നാശകങ്ങളായി, വൈരാഗ്യം, ഭക്തി, ബോധം, മോക്ഷത്തിന്റെ ദാതാക്കളായി പ്രശംസിക്കുന്നു. ഇത് ഗുരു-ഭക്തിയുടെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ആവിഷ്കാരങ്ങളിലൊന്നാണ്, വിശേഷിച്ച് ഗുരു പൂര്ണിമ, വ്യാഴാഴ്ചകളില് പാടപ്പെടുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Composed by Adi Shankaracharya; preserved in the Advaita and stotra tradition · Adi Shankaracharya (8th century CE) · 8th century CE
പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, യുവ ശങ്കരന് ഒരു ഗുരുവിനെ തേടി നര്മദാ തീരത്ത് എത്തി, ഗൗഡപാദരുടെ ശിഷ്യനായ ഗോവിന്ദ ഭഗവത്പാദരുടെ ഗുഹ കണ്ടെത്തി. തന്റെ ഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങള് (ചെരുപ്പുകള്) കണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ് അവയുടെ സ്തുതിയില് ഈ സ്തോത്രം ഉച്ചരിച്ചു. ഒമ്പത് പ്രവഹിക്കുന്ന ശ്ലോകങ്ങളില് അദ്ദേഹം ഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങളെ അനന്ത സംസാര സാഗരം കടത്തുന്ന വള്ളമായി, പാപത്തിന്റെ അന്ധകാരം ഇല്ലാതാക്കുന്ന സൂര്യനായി, കാമ-സര്പ്പങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഗരുഡനായി, വിവേകം, വൈരാഗ്യം, ബോധം, വേഗ മോക്ഷത്തിന്റെ ദാതാക്കളായി മഹിമപ്പെടുത്തുന്നു — ഇത് അദ്വൈത പാരമ്പര്യത്തില് ഗുരു-ഭക്തിയുടെ സര്വോന്നത സ്തോത്രമാക്കുന്നു.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
മൂന്നാം ശ്ലോകം ഗുരുവിന്റെ കൃപയുടെ ശക്തിയെ സജീവ വാക്കുകളില് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു — പാദുകങ്ങള്ക്ക് പ്രണമിക്കുന്ന അതി ദരിദ്രരും വേഗം ശ്രീ സ്വാമികള് ആകുന്നു, മൂകരും ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലുള്ള വാണി നേടുന്നു. ശങ്കര പാരമ്പര്യ ഭക്തര് ഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങളിലെ യഥാര്ഥ സമര്പ്പണം മന്ദബുദ്ധികളെയും പ്രകാശിത ആചാര്യന്മാരാക്കിയെന്ന് പറയുന്നു — ഇത് പാദുകങ്ങള് 'ബോധം പ്രദാനം ചെയ്ത് വേഗം മോക്ഷം നല്കുന്നു' എന്ന ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ വാഗ്ദാനത്തിന്റെ സജീവ പ്രമാണം.
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
അനന്തസംസാരസമുദ്രതാര-നൌകായിതാഭ്യാം ഗുരുഭക്തിദാഭ്യാമ്। വൈരാഗ്യസാമ്രാജ്യദപൂജനാഭ്യാം നമോ നമഃ ശ്രീഗുരുപാദുകാഭ്യാമ്॥൧॥
Ananta-samsaara-samudra-taara-naukaayitaabhyaam Guru-bhakti-daabhyaam Vairaagya-saamraajyada-poojanaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (1)
അർഥം:ശ്രീഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങള്ക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം — അനന്ത സംസാര സാഗരത്തെ കടത്താന് വള്ളം പോലെയുള്ളവ, ഗുരു-ഭക്തി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ, അവയുടെ പൂജനം വൈരാഗ്യ സാമ്രാജ്യം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ॥
കവിത്വവാരാശിനിശാകരാഭ്യാം ദൌര്ഭാഗ്യദാവാമ്ബുദമാലികാഭ്യാമ്। ദൂരീകൃതാനമ്രവിപത്തിതാഭ്യാം നമോ നമഃ ശ്രീഗുരുപാദുകാഭ്യാമ്॥൨॥
Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam Daurbhaagya-daavaambuda-maalikaabhyaam Dooreekrita-anamra-vipattitaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (2)
അർഥം:ഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങള്ക്ക് നമസ്കാരം — കവിത്വ സാഗരത്തില് തിരകള് ഉയര്ത്തുന്ന ചന്ദ്രന് പോലെയുള്ളവ, ദുര്ഭാഗ്യമെന്ന കാട്ടുതീ കെടുത്തുന്ന മേഘമാല പോലെയുള്ളവ, നമസ്കരിക്കുന്നവരുടെ വിപത്തുകള് അകറ്റുന്നവ॥
നതാ യയോഃ ശ്രീപതിതാം സമീയുഃ കദാചിദപ്യാശു ദരിദ്രവര്യാഃ। മൂകാശ്ച വാചസ്പതിതാം ഹി താഭ്യാം നമോ നമഃ ശ്രീഗുരുപാദുകാഭ്യാമ്॥൩॥
Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh Kadaachid-apy-aashu Daridra-varyaah Mookaash-cha Vaachaspatitaam Hi Taabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (3)
അർഥം:പാദുകങ്ങള്ക്ക് നമസ്കാരം — ഇവയ്ക്ക് പ്രണമിക്കുന്നതിനാല് അതി ദരിദ്രരും വേഗം ശ്രീസമ്പന്നര് (ലക്ഷ്മീപതി) ആകുന്നു, മൂകരും ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലുള്ള വാണി (വാക്പടുത്വം) നേടുന്നു॥
നാലീകനീകാശപദാഹൃതാഭ്യാം നാനാവിമോഹാദിനിവാരികാഭ്യാമ്। നമജ്ജനാഭീഷ്ടതതിപ്രദാഭ്യാം നമോ നമഃ ശ്രീഗുരുപാദുകാഭ്യാമ്॥൪॥
Naaleeka-neekaasha-pada-aahritaabhyaam Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam Namaj-jana-abheeshta-tati-pradaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (4)
അർഥം:പാദുകങ്ങള്ക്ക് നമസ്കാരം — കമലം പോലെ മനോഹരമായി ഹൃദയത്തെ ആകര്ഷിക്കുന്നവ, നാനാ മോഹാദികള് നിവാരണം ചെയ്യുന്നവ, നമസ്കരിക്കുന്നവരുടെ സമസ്ത അഭിലാഷങ്ങള് പൂര്ത്തിയാക്കുന്നവ॥
നൃപാലിമൌലിവ്രജരത്നകാന്തി-സരിദ്വിരാജജ്ഝഷകന്യകാഭ്യാമ്। നൃപത്വദാഭ്യാം നതലോകപങ്ക്തേഃ നമോ നമഃ ശ്രീഗുരുപാദുകാഭ്യാമ്॥൫॥
Nripaali-mauli-vraja-ratna-kaanti-sarid-viraajaj-jhasha-kanyakaabhyaam Nripatva-daabhyaam Nata-loka-pankteh Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (5)
അർഥം:പാദുകങ്ങള്ക്ക് നമസ്കാരം — നമസ്കരിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാരുടെ രത്നഖചിത കിരീടങ്ങളുടെ കാന്തിയാല് പ്രകാശിക്കുന്ന നദീ മീനകന്യ പോലെ ശോഭിക്കുന്നവ, നതജനങ്ങളുടെ പങ്ക്തിക്ക് രാജ്യം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ॥
പാപാന്ധകാരാര്കപരമ്പരാഭ്യാം താപത്രയാഹീന്ദ്രഖഗേശ്വരാഭ്യാമ്। ജാഡ്യാബ്ധിസംശോഷണവാഡവാഭ്യാം നമോ നമഃ ശ്രീഗുരുപാദുകാഭ്യാമ്॥൬॥
Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam Jaadya-abdhi-samshoshana-vaadavaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (6)
അർഥം:പാദുകങ്ങള്ക്ക് നമസ്കാരം — പാപമെന്ന അന്ധകാരത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന സൂര്യ പരമ്പര പോലെയുള്ളവ, ത്രിവിധ താപങ്ങളെന്ന സര്പ്പരാജന് ഗരുഡന് പോലെയുള്ളവ, ജഡത്വമെന്ന സാഗരത്തെ വറ്റിക്കുന്ന വടവാഗ്നി പോലെയുള്ളവ॥
ശമാദിഷട്കപ്രദവൈഭവാഭ്യാം സമാധിദാനവ്രതദീക്ഷിതാഭ്യാമ്। രമാധവാങ്ഘ്രിസ്ഥിരഭക്തിദാഭ്യാം നമോ നമഃ ശ്രീഗുരുപാദുകാഭ്യാമ്॥൭॥
Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam Ramaadhava-anghri-sthira-bhakti-daabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (7)
അർഥം:പാദുകങ്ങള്ക്ക് നമസ്കാരം — ഇവയുടെ വൈഭവം ശമം മുതലായ ഷട്ക ഗുണങ്ങള് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു, സമാധി-ദാന വ്രതത്തില് ദീക്ഷിതമായവ, ശ്രീഹരിയുടെ ചരണങ്ങളില് ദൃഢ ഭക്തി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ॥
സ്വാര്ചാപരാണാമഖിലേഷ്ടദാഭ്യാം സ്വാഹാസഹായാക്ഷധുരന്ധരാഭ്യാമ്। സ്വാന്താച്ഛഭാവപ്രദപൂജനാഭ്യാം നമോ നമഃ ശ്രീഗുരുപാദുകാഭ്യാമ്॥൮॥
Svaarchaa-paraanaam Akhila-ishta-daabhyaam Svaahaa-sahaaya-aksha-dhurandharaabhyaam Svaanta-achchha-bhaava-prada-poojanaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (8)
അർഥം:പാദുകങ്ങള്ക്ക് നമസ്കാരം — തങ്ങളുടെ പൂജനത്തില് മുഴുകിയ ഭക്തര്ക്ക് സമസ്ത ഇഷ്ടങ്ങള് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ, (യജ്ഞാദി) സഹായത്താല് വിശ്വ ഭാരം വഹിക്കുന്നവ, ഇവയുടെ പൂജനം ഹൃദയത്തിന് നിര്മല, ശാന്ത ഭാവം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ॥
കാമാദിസര്പവ്രജഗാരുഡാഭ്യാം വിവേകവൈരാഗ്യനിധിപ്രദാഭ്യാമ്। ബോധപ്രദാഭ്യാം ദൃതമോക്ഷദാഭ്യാം നമോ നമഃ ശ്രീഗുരുപാദുകാഭ്യാമ്॥൯॥
Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam Bodha-pradaabhyaam Drita-moksha-daabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (9)
അർഥം:പാദുകങ്ങള്ക്ക് നമസ്കാരം — കാമാദി സര്പ്പസമൂഹത്തിന് ഗരുഡന് പോലെയുള്ളവ, വിവേകം, വൈരാഗ്യമെന്ന നിധി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ, ബോധം പ്രദാനം ചെയ്ത് വേഗം മോക്ഷം നല്കുന്നവ॥
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
श्रीगुरुपादुका स्तोत्रम् പാരായണ ഫലങ്ങൾ
ഗുരു-ഭക്തി — ആധ്യാത്മിക ഗുരുവിനോടുള്ള ഭക്തിയും സമര്പ്പണവും ആഴത്തിലാക്കുന്നു
ഭക്തനെ സംസാര സാഗരം കടത്തി മോക്ഷത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു
ദുര്ഭാഗ്യം, ത്രിവിധ താപങ്ങള് (താപ-ത്രയം), പാപത്തിന്റെ അന്ധകാരം നശിപ്പിക്കുന്നു
വിവേകം, വൈരാഗ്യം, ഷട്ക ഗുണങ്ങള് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു
മൂകര്ക്ക് വാണിയും ദരിദ്രര്ക്ക് സമ്പത്തും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു (മൂന്നാം ശ്ലോകപ്രകാരം)
ആധ്യാത്മിക ബോധവും ഭഗവാനില് ദൃഢ ഭക്തിയും ഉണര്ത്തുന്നു
വിശേഷിച്ച് ഗുരു പൂര്ണിമ, വ്യാഴാഴ്ച, ഗുരുവിന്റെ ദിവസത്തില് മംഗളം
श्रीगुरुपादुका स्तोत्रम् പാരായണ വിധി
കിഴക്കോട്ട് അല്ലെങ്കില് നിങ്ങളുടെ ഗുരുവിന്റെ പ്രതിമ അല്ലെങ്കില് പാദുകങ്ങളുടെ (ചെരുപ്പുകളുടെ) മുന്നില് ഇരിക്കുക. സ്നാനത്തിന് ശേഷം വിളക്ക് കത്തിച്ച് ഗുരുവിന്റെ ചരണങ്ങളിലോ പാദുകങ്ങളിലോ പുഷ്പങ്ങള് അര്പ്പിക്കുക. ഒമ്പത് ശ്ലോകങ്ങള് ഹൃദയപൂര്വ ഭക്തിയോടെ പാരായണം ചെയ്യുക, ഓരോന്നിന്റെയും അര്ഥം മനസ്സില് വെച്ച്, ഓരോ ശ്ലോകത്തിന്റെ അവസാനത്തിലും 'നമോ നമഃ ശ്രീഗുരുപാദുകാഭ്യാം' ധ്രുവപദം മുഴക്കിക്കൊണ്ട്. നിത്യ പാരായണം, വിശേഷിച്ച് ഗുരു പൂര്ണിമ, വ്യാഴാഴ്ചകളില്, ഗുരുവുമായുള്ള ബന്ധവും കൃപയുടെ പ്രവാഹവും ആഴത്തിലാക്കുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ श्रीगुरुपादुका स्तोत्रम् ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ