హరివరాసనమ్
हरिवरासनम् in Telugu · తెలుగు
మూలం & కథ
Devotional Sanskrit stotra to Lord Ayyappa; sung as the nightly closing prayer at Sabarimala · Attributed to Kambakudi Kulathur Srinivasa Iyer · Traditional; popularised in the 20th century
Ayyappa is Hariharatmaja, born of the union of Vishnu (as Mohini) and Shiva — uniting the two great streams of Hindu devotion. Harivarasanam is sung at Sabarimala as the 'urakka paattu', the lullaby that puts the Lord to sleep: as the last verse fades, the sanctum lamp is dimmed and the doors are closed for the night. Carried across the world by the voice of K. J. Yesudas, it has become the signature prayer of every Ayyappa devotee.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
Pilgrims who complete the arduous 41-day vratham and climb to Sabarimala describe the nightly Harivarasanam as the most moving moment of all — the whole hill falls silent, and the gentle hymn carries thousands into a shared surrender at the Lord's feet. Devotees say that ending the day with this prayer brings deep, untroubled rest and a sense of being held in Ayyappa's care.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
హరివరాసనం విశ్వమోహనం హరిదధీశ్వరం ఆరాధ్యపాదుకమ్। అరివిమర్దనం నిత్యనర్తనం హరిహరాత్మజం దేవమాశ్రయే॥
Harivarasanam Vishwamohanam Haridadhishwaram Aradhyapadukam Arivimardanam Nityanartanam Hariharatmajam Devamashraye
అర్థం:मैं हरिहरात्मज (अय्यप्पा) की शरण लेता हूँ — जो हरि के श्रेष्ठ आसन पर विराजमान, विश्व को मोहित करने वाले, पूज्य चरण-पादुका वाले, शत्रुओं का नाश करने वाले और नित्य नर्तन करने वाले हैं।
శరణకీర్తనం శక్తమానసం భజనమానసం నర్తనాలసమ్। అరుణభాసురం భూతనాయకం హరిహరాత్మజం దేవమాశ్రయే॥
Sharanakirtanam Shaktamanasam Bhajanamanasam Nartanalasam Arunabhasuram Bhutanayakam Hariharatmajam Devamashraye
అర్థం:भक्तों के 'शरणम्' कीर्तन से स्तुत, भक्तों के मन में बसे, अरुण-सी आभा वाले, समस्त भूतों के नायक — उन देव की मैं शरण लेता हूँ।
ప్రణయసత్యకం ప్రాణనాయకం ప్రణతకల్పకం సుప్రభాఞ్చితమ్। ప్రణవమన్దిరం కీర్తనప్రియం హరిహరాత్మజం దేవమాశ్రయే॥
Pranayasatyakam Prananayakam Pranatakalpakam Suprabhanchitam Pranavamandiram Kirtanapriyam Hariharatmajam Devamashraye
అర్థం:सच्चे प्रेम वाले, प्राणों के नायक, प्रणाम करने वालों की कामना पूर्ण करने वाले, ओंकार में निवास करने वाले, कीर्तनप्रिय — उन देव की मैं शरण लेता हूँ।
తురగవాహనం సున్దరాననం వరగదాయుధం దేవవర్ణితమ్। గురుకృపాకరం కీర్తనప్రియం హరిహరాత్మజం దేవమాశ్రయే॥
Turagavahanam Sundarananam Varagadayudham Devavarnitam Gurukripakaram Kirtanapriyam Hariharatmajam Devamashraye
అర్థం:यह स्तोत्र हरिहरात्मज अय्यप्पा की महिमा का गान है, जिसकी आठ पंक्तियाँ 'हरिहरात्मजं देवमाश्रये' पर समाप्त होती हैं — 'मैं उस देव की शरण लेता हूँ।'
త్రిభువనార్చితం దేవతాత్మకం త్రినయనం ప్రభుం దివ్యదేశికమ్। త్రిదశపూజితం చిన్తితప్రదం హరిహరాత్మజం దేవమాశ్రయే॥
Tribhuvanarchitam Devatatmakam Trinayanam Prabhum Divyadeshikam Tridashapujitam Chintitapradam Hariharatmajam Devamashraye
భవభయాపహం భావుకావహం భువనమోహనం భూతిభూషణమ్। ధవలవాహనం దివ్యవారణం హరిహరాత్మజం దేవమాశ్రయే॥
Bhavabhayapaham Bhavukavaham Bhuvanamohanam Bhutibhushanam Dhavalavahanam Divyavaranam Hariharatmajam Devamashraye
కలమృదుస్మితం సున్దరాననం కలభకోమలం గాత్రమోహనమ్। కలభకేసరీ వాజివాహనం హరిహరాత్మజం దేవమాశ్రయే॥
Kalamridusmitam Sundarananam Kalabhakomalam Gatramohanam Kalabhakesari Vajivahanam Hariharatmajam Devamashraye
శ్రితజనప్రియం చిన్తితప్రదం శ్రుతివిభూషణం సాధుజీవనమ్। శ్రుతిమనోహరం గీతలాలసం హరిహరాత్మజం దేవమాశ్రయే॥
Shritajanapriyam Chintitapradam Shrutivibhushanam Sadhujivanam Shrutimanoharam Gitalalasam Hariharatmajam Devamashraye
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
हरिवरासनम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
The 'urakka paattu' (sleep song) sung as the doors of Sabarimala close each night
An eight-verse refuge prayer to Lord Ayyappa, son of Hari (Vishnu) and Hara (Shiva)
Each verse ends 'Hariharatmajam Devamashraye' — 'I take refuge in that Lord'
Soothing and slow — a perfect night prayer to end the day in surrender
Immortalised in the voice of K. J. Yesudas, heard in Ayyappa temples everywhere
हरिवरासनम् పారాయణ విధి
Sing slowly and gently, as a lullaby of surrender, letting each verse close on 'Hariharatmajam Devamashraye'. It is the final prayer of the day at Sabarimala, sung as the sanctum lamp is dimmed and the Lord is laid to rest — chant it likewise as the last act before sleep.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి हरिवरासनम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి