काल भैरव अष्टकम्
उत्पत्ति और कथा
Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE
Shankaracharya composed this ashtakam in Kashi (Varanasi) at the Kaal Bhairav temple, one of the most ancient and powerful temples in the holy city. Kaal Bhairav is considered the fierce guardian deity of Kashi — tradition says no one can live in Kashi without his permission, and he judges the karma of all who die there, determining their fate in the afterlife.
✦ शास्त्रों में वर्णित
According to the Shiva Purana, when Shiva manifested as Bhairav and cut off Brahma's fifth head (which had spoken arrogantly), the skull of Brahma stuck to Bhairav's hand as the sin of brahmahatya (killing a brahmin). Bhairav wandered the universe as a terrifying beggar, the skull stuck to his palm. Only when he reached Kashi did the skull fall — at the very spot where the Kaal Bhairav temple stands today. This made Kashi the one place in the universe where even the sin of killing Brahma is absolved. The ashtakam invokes this tremendous purifying power.
सुनें और साथ में जपें
सम्पूर्ण पाठ अर्थ सहित
किसी भी पंक्ति या ▶ बटन पर टैप कर सुनें
देवराजसेव्यमानपावनाङ्घ्रिपङ्कजं व्यालयज्ञसूत्रमिन्दुशेखरं कृपाकरम्। नारदादियोगिवृन्दवन्दितं दिगम्बरं काशिकापुराधिनाथकालभैरवं भजे॥
Devarajasevyamana Pavananghrpankajam Vyalayagyasutram Indushekharam Kripakaram Naradadi Yogivrinda Vanditam Digambaram Kashikapuradhianatha Kalabhairavam Bhaje
अर्थ:जिनके पावन चरणकमल देवराज इन्द्र द्वारा सेवित हैं, जो सर्प का यज्ञोपवीत और चन्द्र का शेखर धारण किए हैं — काशी के उस कालभैरव की मैं वन्दना करता हूँ।
भानुकोटिभास्वरं भवाब्धितारकं परं नीलकण्ठमीप्सितार्थदायकं त्रिलोचनम्। कालकालमम्बुजाक्षमक्षशूलमक्षरं काशिकापुराधिनाथकालभैरवं भजे॥
Bhanukotibhasvaram Bhavabdhitarakam Param Neelakantham Eepsitarthadayakam Trilochanam Kalakalam Ambujakshm Akshashulamaksharam Kashikapuradhianatha Kalabhairavam Bhaje
अर्थ:करोड़ों सूर्यों-से देदीप्यमान, संसार-सागर से पार उतारने वाले परम, नीलकण्ठ, इच्छित अर्थ देने वाले — काशी के उस कालभैरव की मैं वन्दना करता हूँ।
शूलटङ्कपाशदण्डपाणिमादिकारणं श्यामकायमादिदेवमक्षरं निरामयम्। भीमविक्रमं प्रभुं विचित्रताण्डवप्रियं काशिकापुराधिनाथकालभैरवं भजे॥
Shoolatanka Pashadanda Panimadikaranam Shyamakayam Adidevam Aksharam Niramayam Bheemavikramam Prabhum Vichitratandavapriyam Kashikapuradhianatha Kalabhairavam Bhaje
अर्थ:हाथों में शूल, टंक (कुल्हाड़ी), पाश और दण्ड धारण किए, आदिकारण, श्यामवर्ण, आदिदेव, अक्षर, निरामय — काशी के उस कालभैरव की मैं वन्दना करता हूँ।
भुक्तिमुक्तिदायकं प्रशस्तचारुविग्रहं भक्तवत्सलं स्थितं समस्तलोकविग्रहम्। विनिक्वणन्मनोज्ञहेमकिङ्किणीलसत्कटिं काशिकापुराधिनाथकालभैरवं भजे॥
Bhuktimuktidayakam Prashastachaaruvigrahm Bhaktavatsalam Sthitam Samastalokavigrahm Vinikvanmanojnya Hemakinkini Lasatkantim Kashikapuradhianatha Kalabhairavam Bhaje
अर्थ:भुक्ति और मुक्ति देने वाले, प्रशस्त एवं सुन्दर विग्रह वाले, भक्तवत्सल, समस्त लोकों में स्थित — काशी के उस कालभैरव की मैं वन्दना करता हूँ।
धर्मसेतुपालकं त्वधर्ममार्गनाशकं कर्मपाशमोचकं सुशर्मदायकं विभुम्। स्वर्णवर्णशेषपाशशोभिताङ्गमण्डलं काशिकापुराधिनाथकालभैरवं भजे॥
Dharmasetupaalakam Tvadharmamarganashakam Karmapasamochakam Susharmadayakam Vibhum Swarnavarneshesha Pasha Shobhitanga Mandalam Kashikapuradhianatha Kalabhairavam Bhaje
अर्थ:धर्म के सेतु की रक्षा करने वाले, अधर्म के मार्ग का नाश करने वाले, कर्म के पाश से मुक्त करने वाले, सुख देने वाले — काशी के उस कालभैरव की मैं वन्दना करता हूँ।
रत्नपादुकाप्रभाभिरामपादयुग्मकं नित्यमद्वितीयमिष्टदैवतं निरञ्जनम्। मृत्युदर्पनाशनं करालदंष्ट्रमोक्षणं काशिकापुराधिनाथकालभैरवं भजे॥
Ratnapaduka Prabha Abhirama Padayugmakam Nityam Adviteeyam Ishtadaivatam Niranjanam Mrityudarpanashanam Karaladamshtra Mokshanam Kashikapuradhianatha Kalabhairavam Bhaje
अर्थ:रत्नजड़ित पादुकाओं की प्रभा से सुशोभित चरणयुगल वाले, नित्य, अद्वितीय, इष्टदेव, निर्गुण — काशी के उस कालभैरव की मैं वन्दना करता हूँ।
अट्टहासभिन्नपद्मजाण्डकोशसन्ततिं दृष्टिपातनष्टपापजालमुग्रशासनम्। अष्टसिद्धिदायकं कपालमालिकाधरं काशिकापुराधिनाथकालभैरवं भजे॥
Attahasabhinna Padmajanda Kosha Santatim Drishtipata Nashtapapajaalam Ugrashashnam Ashtasiddhidayakam Kapalamalikaadharam Kashikapuradhianatha Kalabhairavam Bhaje
अर्थ:जिनके अट्टहास से ब्रह्मा के अण्डकोशों की पंक्ति विदीर्ण हुई, जिनकी दृष्टिमात्र से पापसमूह नष्ट हो जाता है, उग्रशासन वाले — काशी के उस कालभैरव की मैं वन्दना करता हूँ।
भूतसङ्घनायकं विशालकीर्तिदायकं काशिवासलोकपुण्यपापशोधकं विभुम्। नीतिमार्गकोविदं पुरातनं जगत्पतिं काशिकापुराधिनाथकालभैरवं भजे॥
Bhootasanghanayakam Vishalakeertidayakam Kashivasaloka Punyapapa Shodhakam Vibhum Neetimargakovidam Puratnam Jagatpatim Kashikapuradhianatha Kalabhairavam Bhaje
अर्थ:भूतगणों के नायक, विशाल कीर्ति प्रदान करने वाले, काशीवासियों के पुण्य-पाप का शोधन करने वाले विभु — काशी के उस कालभैरव की मैं वन्दना करता हूँ।
शब्द-दर-शब्द अर्थ
उच्चारण सुनने के लिए किसी भी शब्द पर क्लिक करें
काल भैरव अष्टकम् पाठ के लाभ
Kaal Bhairav is the kotwal (police chief) of Kashi — he guards the holy city
Destroys fear, removes karmic bondage, and conquers death itself
Grants both bhukti (worldly enjoyment) AND mukti (liberation)
Chanting in Varanasi is considered especially powerful
Removes the most severe sins and obstacles
Grants the eight supernatural powers (ashta siddhi)
काल भैरव अष्टकम् जप विधि
Face south (Bhairav's direction). Light a mustard oil lamp. Offer black sesame. Chant all 8 verses — each ends with 'Kashikapuradhianatha Kalabhairavam Bhaje' creating a powerful rhythmic affirmation. On Bhairav Ashtami or Kalashtami, chanting 8 times is especially powerful.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
ये भी पढ़ें
ॐ
Explore more sacred mantras with complete meaning and chanting guides