నారాయణ సూక్తమ్
नारायण सूक्तम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
నారాయణ సూక్తం యజుర్వేదం (తైత్తిరీయ ఆరణ్యకం) లోని ఒక వైదిక సూక్తం, ఇది నారాయణుని (విష్ణువు) లోపల మరియు బయట అన్నింటినీ వ్యాపించిన పరమ సత్యంగా స్థాపిస్తుంది. ఇది వైష్ణవ సంప్రదాయపు మూలాధార గ్రంథాలలో ఒకటి మరియు సాధారణంగా విష్ణు అభిషేక సమయంలో గానం చేయబడుతుంది. ఇది లోతైన శాంతిని మరియు పరమ వాస్తవికతతో అనుసంధానాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
మూలం & కథ
Taittiriya Aranyaka (Yajurveda) · Vedic Rishis · 1200-800 BCE
నారాయణ సూక్తం కృష్ణ యజుర్వేదపు తైత్తిరీయ ఆరణ్యకంలో కనిపిస్తుంది. ఇది వైష్ణవ సంప్రదాయంలో నిత్యం గానం చేయబడే పంచ సూక్తాలలో (ఐదు సూక్తాలు) ఒకటి. ఈ సూక్తం క్రమబద్ధంగా నారాయణుడే పరమ వాస్తవికత అని స్థాపిస్తుంది — అతడే జ్యోతి, ఆత్మ, సత్యం, ధ్యాత మరియు ధ్యానం స్వయం. నారాయణుని నుండి వేరుగా ఏదీ ఉనికిలో లేదు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
నారాయణ సూక్తం యొక్క పరాకాష్ఠ ప్రకటన — 'అంతర్బహిశ్చ తత్సర్వం వ్యాప్య నారాయణః స్థితః' (నారాయణుడు లోపల మరియు బయట అన్నింటినీ వ్యాపించి ఉన్నాడు) — వేదాలలో అత్యంత శక్తివంతమైన మాంత్రిక వాక్యాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. శ్రీరంగం దేవాలయంలో (అతిపెద్ద క్రియాశీల హిందూ దేవాలయాలలో ఒకటి) ఈ సూక్తం 1000 సంవత్సరాలకు పైగా ఒక్క రోజు విరామం లేకుండా నిత్యం గానం చేయబడుతోంది. సహస్రాబ్దాల పాటు దేవాలయం యొక్క అఖండ సమృద్ధి ఈ నిరంతర పఠనానికే ఆపాదించబడుతుంది.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ఓం సహ నావవతు। సహ నౌ భునక్తు। సహ వీర్యం కరవావహై। తేజస్వినావధీతమస్తు మా విద్విషావహై॥ ఓం శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః॥
Om saha navavatu, saha nau bhunaktu, saha viryam karavavahai; Tejasvinavadhitamastu ma vidvishavahai. Om shantih shantih shantih.
అర్థం:ఓం। ఆయన మన ఇద్దరినీ రక్షించుగాక; మన ఇద్దరినీ పోషించుగాక; మనం కలిసి ఉత్సాహంతో పనిచేయుదుముగాక; మన అధ్యయనం తేజోవంతంగా, ఫలవంతంగా ఉండుగాక; మనం ఎన్నడూ పరస్పరం ద్వేషించకుందుముగాక. ఓం శాంతి, శాంతి, శాంతి.
ఓం సహస్రశీర్షం దేవం విశ్వాక్షం విశ్వశమ్భువమ్। విశ్వం నారాయణం దేవమక్షరం పరమం పదమ్॥
Om sahasrashirsham devam vishvaksham vishvashambhuvam; Vishvam Narayanam devamaksharam paramam padam.
అర్థం:ఓం। సహస్ర శిరస్సులు కలవాడు, సర్వనేత్రుడు, సమస్త శుభాలకు మూలం; నారాయణుడు సర్వవ్యాపి ప్రభువు, అక్షరుడు, పరమ ధామం.
విశ్వతః పరమాన్నిత్యం విశ్వం నారాయణం హరిమ్। విశ్వమేవేదం పురుషస్తద్విశ్వముపజీవతి॥
Vishvatah paramannityam vishvam Narayanam Harim; Vishvamevedam purushastadvishvamupajivati.
అర్థం:ఎల్లప్పుడూ విశ్వానికి అతీతుడు, శాశ్వతుడు, ఈ విశ్వమే నారాయణుడు, హరి; ఈ సమస్త జగత్తు పురుషుడే, ఆయనపైనే ఇది నిలిచి ఉన్నది.
పతిం విశ్వస్యాత్మేశ్వరం శాశ్వతం శివమచ్యుతమ్। నారాయణం మహాజ్ఞేయం విశ్వాత్మానం పరాయణమ్॥
Patim vishvasyatmeshvaram shashvatam shivamachyutam; Narayanam mahajneyam vishvatmanam parayanam.
అర్థం:విశ్వానికి ప్రభువు, ఆత్మకు అధిపతి, శాశ్వతుడు, శుభకరుడు, క్షయరహితుడు; నారాయణుడు పరమ జ్ఞేయుడు, సర్వ ఆత్మ, సర్వోత్తమ ఆశ్రయం.
నారాయణపరో జ్యోతిరాత్మా నారాయణః పరః। నారాయణపరం బ్రహ్మ తత్త్వం నారాయణః పరః॥
Narayanaparo jyotiratma Narayanah parah; Narayanaparam brahma tattvam Narayanah parah.
అర్థం:నారాయణుడు పరమ జ్యోతి, ఆత్మ పరమ నారాయణుడు; నారాయణుడు పరమ బ్రహ్మము, పరమ నారాయణుడే ఆ సత్యం.
నారాయణపరో ధ్యాతా ధ్యానం నారాయణః పరః। యచ్చ కిఞ్చిజ్జగత్సర్వం దృశ్యతే శ్రూయతేఽపి వా॥
Narayanaparo dhyata dhyanam Narayanah parah; Yachcha kinchijjagatsarvam drishyate shruyate'pi va.
అర్థం:నారాయణుడు పరమ ధ్యాత, ధ్యానమే పరమ నారాయణుడు; మరియు ఏది ఉన్నదో — ఈ సమస్త జగత్తు, చూసినా విన్నా —
అన్తర్బహిశ్చ తత్సర్వం వ్యాప్య నారాయణః స్థితః। అనన్తమవ్యయం కవిం సముద్రేఽన్తం విశ్వశమ్భువమ్॥
Antarbahishcha tatsarvam vyapya Narayanah sthitah; Anantamavyayam kavim samudre'ntam vishvashambhuvam.
అర్థం:— లోపల, వెలుపల, అన్నింటిలో వ్యాపించి, నారాయణుడు నిలిచి ఉన్నాడు: అనంతుడు, అక్షరుడు, సర్వదర్శి, సముద్రమే ఎల్ల కలవాడు, విశ్వ శుభానికి మూలం.
పద్మకోశప్రతీకాశం హృదయం చాప్యధోముఖమ్। అధో నిష్ట్యా వితస్త్యాన్తే నాభ్యాముపరి తిష్ఠతి॥
Padmakoshapratikasham hridayam chapyadhomukham; Adho nishtya vitastyante nabhyamupari tishthati.
అర్థం:తామర మొగ్గవంటిది హృదయం, క్రిందికి ముఖం పెట్టి; కంఠం క్రింద ఒక జాన, నాభికి పైన అది ఉన్నది.
జ్వాలామాలాకులం భాతి విశ్వస్యాయతనం మహత్। సన్తతం సిరాభిస్తు లమ్బత్యాకోశసన్నిభమ్॥
Jvalamalakulam bhati vishvasyayatanam mahat; Santatam sirabhistu lambatyakoshasannibham.
అర్థం:జ్వాల మాలలతో అది ప్రకాశిస్తుంది, విశ్వానికి మహా ధామం; నాడులచే నిరంతరం ధరించబడి, మూసిన మొగ్గవలె వేలాడుతుంది.
తస్యాన్తే సుషిరం సూక్ష్మం తస్మిన్సర్వం ప్రతిష్ఠితమ్। తస్య మధ్యే మహానగ్నిర్విశ్వార్చిర్విశ్వతోముఖః॥
Tasyante sushiram sukshmam tasminsarvam pratishthitam; Tasya madhye mahanagnirvishvarchirvishvatomukhah.
అర్థం:దాని చివర సూక్ష్మ రంధ్రం ఉన్నది, అందులోనే సమస్తం ప్రతిష్ఠితమై ఉన్నది; దాని మధ్య మహా అగ్ని ఉన్నది, అన్ని వైపులా ప్రజ్వలిస్తూ, సకల దిశలవైపు ముఖం పెట్టి.
సోఽగ్రభుగ్విభజన్తిష్ఠన్నాహారమజరః కవిః। తిర్యగూర్ధ్వమధఃశాయీ రశ్మయస్తస్య సన్తతాః॥
So'grabhugvibhajantishthannaharamajarah kavih; Tiryagurdhvamadhahshayi rashmayastasya santatah.
అర్థం:మొదటి భోక్త, అన్నాన్ని పంచుతూ నిలిచి, క్షయరహితుడు, జ్ఞాని; అడ్డంగా పడుకుని, పైన క్రింద, అతని కిరణాలు విరామం లేకుండా వ్యాపించి ఉన్నాయి.
సన్తాపయతి స్వం దేహమాపాదతలమస్తకః। తస్య మధ్యే వహ్నిశిఖా అణీయోర్ధ్వా వ్యవస్థితా॥
Santapayati svam dehamapadatalamastakah; Tasya madhye vahnishikha aniyordhva vyavasthita.
అర్థం:అతడు తన శరీరాన్ని పాదాల అరికాళ్ల నుండి శిరస్సు వరకు తపింపజేస్తాడు. ఆ అగ్ని మధ్య ఒక జ్వాలాశిఖ ఉన్నది, అత్యంత సూక్ష్మం, పైకి ముఖం పెట్టి.
నీలతోయదమధ్యస్థాద్విద్యుల్లేఖేవ భాస్వరా। నీవారశూకవత్తన్వీ పీతా భాస్వత్యణూపమా॥
Nilatoyadamadhyasthadvidyullekheva bhasvara; Nivarashukavattanvi pita bhasvatyanupama.
అర్థం:నీలి వర్షమేఘం మధ్య నిలిచిన మెరుపు రేఖవలె ప్రకాశమానం; వరి గింజ తీక్ష్ణ అగ్రభాగంవలె సన్నని, స్వర్ణమయం, ప్రకాశవంతం, అణువంత.
తస్యాః శిఖాయా మధ్యే పరమాత్మా వ్యవస్థితః। స బ్రహ్మ స శివః స హరిః సేన్ద్రః సోఽక్షరః పరమః స్వరాట్॥
Tasyah shikhaya madhye paramatma vyavasthitah; Sa brahma sa shivah sa harih sendrah so'ksharah paramah svarat.
అర్థం:ఆ జ్వాల మధ్య పరమాత్మ నిలిచి ఉన్నాడు: ఆయన బ్రహ్మ, ఆయన శివుడు, ఆయన హరి, ఆయన ఇంద్రుడు; ఆయన అక్షరుడు, పరముడు, స్వయంప్రకాశ సార్వభౌముడు.
ఋతం సత్యం పరం బ్రహ్మ పురుషం కృష్ణపిఙ్గలమ్। ఊర్ధ్వరేతం విరూపాక్షం విశ్వరూపాయ వై నమో నమః॥
Ritam satyam param brahma purusham krishnapingalam; Urdhvaretam virupaksham vishvarupaya vai namo namah.
అర్థం:ఋతము, సత్యము, పరమ బ్రహ్మము, శ్యామ-పీతవర్ణ పురుషుడు, సదా బ్రహ్మచారి, విచిత్ర-నేత్రుడు — ఆ విశ్వరూపునికి మాటిమాటికీ నమస్కారం.
ఓం నారాయణాయ విద్మహే వాసుదేవాయ ధీమహి। తన్నో విష్ణుః ప్రచోదయాత్॥ ఓం శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః॥
Om Narayanaya vidmahe Vasudevaya dhimahi; Tanno Vishnuh prachodayat. Om shantih shantih shantih.
అర్థం:ఓం। మనం నారాయణుని తెలుసుకొనుదముగాక, వాసుదేవుని ధ్యానించుదముగాక; ఆ విష్ణువు మనలను ప్రేరేపించుగాక. ఓం శాంతి, శాంతి, శాంతి.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
नारायण सूक्तम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
విష్ణు/నారాయణుని పరమ తత్త్వంగా స్థాపించే అత్యంత ముఖ్యమైన వైదిక సూక్తాలలో ఒకటి
అన్ని ప్రధాన దేవాలయాలలో విష్ణు అభిషేక సమయంలో గానం చేయబడుతుంది
'నారాయణః పరః' 6 సార్లు పునరావృతం — శక్తివంతమైన భావ స్థిరీకరణను సృష్టిస్తుంది
నారాయణుడు లోపల మరియు బయట అన్నింటినీ వ్యాపించి ఉన్నాడని వెల్లడిస్తుంది
లోతైన శాంతిని మరియు పరమ వాస్తవికతతో అనుసంధానాన్ని ప్రసాదిస్తుంది
వైష్ణవుని (విష్ణు భక్తుని) నిత్య సాధనకు అత్యావశ్యకం
नारायण सूक्तम् పారాయణ విధి
ఈ సూక్తం సంప్రదాయికంగా విష్ణు అభిషేక (ఆచార స్నాన) సమయంలో గానం చేయబడుతుంది. నారాయణుడు అన్నింటినీ వ్యాపించి ఉన్నాడనే భావంతో నిశ్శబ్దంగా కూర్చొని జపించండి. నాలుగవ శ్లోకంలో 'నారాయణః పరః' పునరావృతం ప్రత్యేకంగా శక్తివంతమైనది — జ్యోతి, ఆత్మ, సత్యం మరియు వాస్తవికత స్వయం నారాయణుడే అని ఇది ధృవీకరిస్తుంది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి नारायण सूक्तम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి