Mantra.Tips
shivapanchaksharafive-syllablesyajurveda

ੴ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ

ॐ नमः शिवाय in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ

🕉️ Shaiva / Vedic·📿 108× ਜਪ·🕐 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਡੁੱਬਣ (ਸੰਧਿਆ ਕਾਲ) / ਸੋਮਵਾਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ·🎵 ਆਡੀਓ ਸਹਿਤ·📜 Shri Rudram (Yajurveda, Taittiriya Samhita)
Share:

ਅਰਥ

ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ ਮੰਤਰ ਹੈ — ਪੰਜ ਪਾਵਨ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ; ਮੰਗਲਮਈ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਉਹ ਦਿਵਯ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਸਾਡਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭੈ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੋਕਸ਼ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ

Shri Rudram (Yajurveda, Taittiriya Samhita) · Vedic Rishis · 1200-1000 BCE

ਨ-ਮ-ਸ਼ਿ-ਵਾ-ਯ ਇਹ ਪੰਜ ਪਾਵਨ ਅੱਖਰ ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦ੍ਰਮ ਦੇ ਠੀਕ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ — ਯਜੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰ। ਰੁਦ੍ਰਮ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਿਵ-ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਮੂਲ ਸਾਰ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੱਤ, ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ।

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ

ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਬਿਲ੍ਵ ਦੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਗਿਣਦਿਆਂ 'ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ' ਜਪਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਬਿਲ੍ਵ ਪੱਤਰ ਉਹ ਅਣਜਾਣੇ ਡੇਗਦਾ ਰਿਹਾ ਉਹ ਅਰਪਣ ਬਣ ਗਏ। ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੱਕ, ਉਮਰ ਭਰ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਕਸ਼ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ। ਇਹ ਕਥਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਅਣਜਾਣੇ ਕੀਤਾ ਜਾਪ ਵੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ

ਮੰਤਰ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ

ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ

Om Namah Shivaya

ਅਰਥ:ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਮੰਗਲਮਈ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਉਹ ਦਿਵਯ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਮੇਰਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਹੈ।

ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ

ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

🔊Omਆਦਿਨਾਦ — ਸ੍ਵਯੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਪੰਦਨ
ਨਮਃ🔊Namahਨਮਸਕਾਰ / ਮੈਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ / ਮੈਂ ਸਮਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — 'ਨਮ੍' ਧਾਤੂ ਤੋਂ (ਝੁਕਣਾ)
ਸ਼ਿਵਾਯ🔊Shivayaਸ਼ਿਵ ਨੂੰ / ਸ਼ਿਵ ਲਈ / ਸ਼ਿਵ ਵੱਲ — ਚਤੁਰਥੀ ਵਿਭਕਤੀ; ਸ਼ਿਵ = ਸਮੁੱਚੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਮੰਗਲਮਯ
ਨ (Na)🔊Naਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੱਤ੍ਵ, ਮੂਲਾਧਾਰ ਚੱਕਰ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਤਿਰੋਭਾਵ (ਆਵਰਣ) ਕਰਮ
ਮ (Ma)🔊Maਜਲ ਤੱਤ੍ਵ, ਸ੍ਵਾਧਿਸ਼ਠਾਨ ਚੱਕਰ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਮ
ਸ਼ਿ (Shi)🔊Shiਅਗਨੀ ਤੱਤ੍ਵ, ਮਣਿਪੂਰ ਚੱਕਰ, ਸ਼ਿਵ ਖ਼ੁਦ, ਸੰਹਾਰ ਕਰਮ
ਵ (Va)🔊Vaਵਾਯੂ ਤੱਤ੍ਵ, ਅਨਾਹਤ ਚੱਕਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਿਰਪਾ, ਸਥਿਤੀ ਕਰਮ
ਯ (Ya)🔊Yaਆਕਾਸ਼ ਤੱਤ੍ਵ, ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਚੱਕਰ, ਜੀਵਾਤਮਾ (ਜੀਵ), ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਕਰਮ

ॐ नमः शिवाय ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ

ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ — ਮੰਤਰ ਦਾ ਹਰ ਅੱਖਰ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਤ ਤੱਤ — ਪ੍ਰਿਥਵੀ, ਜਲ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ, ਆਕਾਸ਼ — ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਥੂਲ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਦੋਵੇਂ ਪੱਧਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁੱਧੀ ਡੂੰਘੀ ਇਕਸੁਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਚੱਕਰਾਂ ਦਾ ਜਾਗਰਣ — ਇਹ ਮੰਤਰ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਮੂਲਾਧਾਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੁੱਧੀ ਤੱਕ ਪੰਜ ਹੇਠਲੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ॐ ਉਸ ਨੂੰ ਆਜ੍ਞਾ ਤੇ ਸਹਸ੍ਰਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਤ ਜਾਪ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਚੱਕਰ-ਤੰਤਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ — ਮੰਤਰ ਦੀ ਲੈਅ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਰੌਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿੱਤ ਜਾਪ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾ ਬਹੁਤ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।

ਭੈ ਦਾ ਨਾਸ਼ — ਸ਼ਿਵ ਮੌਤ ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਦਿਵਯ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਨੇੜਲਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭੈ ਨੂੰ — ਮੌਤ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਭੈ ਨੂੰ ਵੀ — ਭਗਤੀ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਰੋਗਤਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ — ਸਰੀਰਕ ਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਦੋਵੇਂ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇਹ ਸਰਵ-ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰ ਸਾਧਕ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਰੱਖਿਅਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਰਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮੋਕਸ਼ — ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾ ਮਨੋਰਥ। ਨਿਰੰਤਰ ਸਾਧਨਾ ਨਾਲ ਭਗਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਪਛਾਣ — ਸ਼ਿਵੋऽਹਮ੍: ਮੈਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹਾਂ — ਮੋਕਸ਼ ਹੈ।

ॐ नमः शिवाय ਪਾਠ ਵਿਧੀ

ਜਪ ਗਿਣਤੀ108ਵਾਰ
ਉੱਤਮ ਸਮਾਂਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਡੁੱਬਣ (ਸੰਧਿਆ ਕਾਲ) / ਸੋਮਵਾਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ
ਦਿਸ਼ਾEast or North

ਰੀੜ੍ਹ ਸਿੱਧੀ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਰਬ (ਚੜ੍ਹਦੇ ਚਾਨਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ) ਜਾਂ ਉੱਤਰ (ਕੈਲਾਸ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ) ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਰਤੋ — 108 ਵਾਰ ਜਾਪ, ਇੱਕ ਮਣਕੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ। ਵਾਚਿਕ ਜਾਪ (ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਉਪਾਂਸ਼ੁ (ਘੁਸਰ-ਮੁਸਰ) ਤੇ ਫਿਰ ਮਾਨਸਿਕ (ਮੌਨ ਮਾਨਸਿਕ) ਜਾਪ ਵੱਲ ਵਧੋ। ਸਾਹ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ: ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ 'ॐ ਨਮਃ' ਅਤੇ ਛੱਡਦਿਆਂ 'ਸ਼ਿਵਾਯ' ਜਪੋ। ਹਰ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ — ਨ ਰੀੜ੍ਹ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ, ਮ ਸ੍ਵਾਧਿਸ਼ਠਾਨ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿ ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ, ਵ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਯ ਕੰਠ ਵਿੱਚ, ॐ ਆਜ੍ਞਾ (ਤੀਜੇ ਨੇਤਰ) ਵਿੱਚ। ਸਵੇਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ — ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ — ਕਰਨਾ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ॐ नमः शिवाय ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ — ਉਹੀ ਮੂਲ ਸ਼ਲੋਕ, ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜਪ ਸਕੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ (ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ) ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸੁਣੋ।
ਹਾਂ — ਕੇਵਲ ਲਿਪੀ ਬਦਲਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਮੂਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ, ਲਾਭ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿਧੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ — ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮੰਗਲਮਈ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਉਸ ਦਿਵਯ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ। ॐ ਆਦਿਨਾਦ ਹੈ, ਨਮਃ ਦਾ ਅਰਥ ਨਮਸਕਾਰ ਜਾਂ ਸਮਰਪਣ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਯ ਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ (ਚਤੁਰਥੀ ਵਿਭਕਤੀ)। ਇਸ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਰਥ: ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੀਮਤ ਆਪੇ ਨੂੰ ਉਸ ਅਸੀਮ ਦਿਵਯ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਨ = ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੱਤ, ਮੂਲਾਧਾਰ ਚੱਕਰ, ਆਵਰਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ। ਮ = ਜਲ ਤੱਤ, ਸ੍ਵਾਧਿਸ਼ਠਾਨ ਚੱਕਰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ। ਸ਼ਿ = ਅਗਨੀ ਤੱਤ, ਮਣਿਪੁਰ ਚੱਕਰ, ਖੁਦ ਸ਼ਿਵ। ਵ = ਵਾਯੂ ਤੱਤ, ਅਨਾਹਤ ਚੱਕਰ, ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ। ਯ = ਆਕਾਸ਼ ਤੱਤ, ਵਿਸ਼ੁੱਧੀ ਚੱਕਰ, ਜੀਵਾਤਮਾ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਪੰਜਾਂ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ-ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਤੱਕ ਦਾ ਰਾਹ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਹਰ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ 108 ਵਾਰ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਕਰਨਾ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ ਸਿਰਫ਼ 11 ਵਾਰ ਜਾਪ ਵੀ ਬਹੁਤ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਾਹ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਪ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੰਜ ਅੱਖਰ। ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ ਮੰਤਰ ਹੈ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ — ॐ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨ-ਮ-ਸ਼ਿ-ਵਾ-ਯ। ਇਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦ੍ਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਵੈਦਿਕ ਰੂਪ ਹੈ। ॐ ਸਮੇਤ ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਸ਼ਡਕ੍ਸ਼ਰੀ (ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ) ਰੂਪ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੀ ਤੈੱਤਿਰੀਯ ਸੰਹਿਤਾ (4.5.8.1) ਵਿੱਚ 'ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਚ ਸ਼ਿਵਤਰਾਯ ਚ' ਰੂਪ ਵਿੱਚ (ॐ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ)। ਇਹ ਸ਼ੁਕਲ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼ਟਾਧ੍ਯਾਯੀ (ਅਧਿਆਇ 5, ਸ਼ਲੋਕ 41) ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ॐ ਉਪਸਰਗ ਆਗਮਿਕ-ਸ਼ੈਵ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਤਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦ੍ਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼ਰ (ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ) ਰੂਪ ਹੈ — ਜੋ ਸਭ ਲਈ ਸੁਲਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਵਿੱਚ ਆਦਿਨਾਦ ॐ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਡਕ੍ਸ਼ਰੀ (ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ) ਰੂਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸੱਚੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ॐ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਜਪਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਅਨੁਭਵ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਲਾਭਦਾਇਕ ਲੱਗਿਆ? ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ 🙏

Share:

ਪੂਰਾ ॐ नमः शिवाय ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ