વિષ્ણુ ચાલીસા
विष्णु चालीसा in Gujarati · ગુજરાતી
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Hindi devotional hymn · Traditional · Medieval / modern devotional era
The Vishnu Chalisa belongs to the beloved 'chalisa' tradition of forty-verse Hindi hymns — the same tradition as the Hanuman Chalisa. It garlands Lord Vishnu, the preserver of the cosmos, recalling how in age after age he descends in many forms to lighten the Earth's burden, destroy evil and rescue his devotees, from Dhruva and Prahlada to Ajamila and the courtesan Ganika.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
The Chalisa itself recounts Vishnu's endless rescues — drawing the Earth from the depths as the Boar, saving the boy Prahlada from his demon father, redeeming even the sinner Ajamila who merely called out the name 'Narayana' at death. Its closing promise is simple and sweet: whoever reads or hears this prayer with devotion gains happiness.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
વિષ્ણુ સુનિએ વિનય, સેવક કી ચિતલાય। કીરત કુછ વર્ણન કરૂં, દીજૈ જ્ઞાન બતાય॥
Vishnu sunie vinaya, sevaka ki chitalaya Kirata kuchha varnana karun, dijai jnana bataya
અર્થ:Hear my prayer, O Vishnu, and turn your mind to your servant; I shall sing a little of your glory — grant me, I pray, the wisdom to do so.
નમો વિષ્ણુ ભગવાન ખરારી। કષ્ટ નશાવન અખિલ બિહારી॥
Namo vishnu bhagavana kharari Kashta nashavana akhila bihari
અર્થ:Salutations to Lord Vishnu, the slayer of Khara (the foe of demons), remover of suffering, who pervades and sports through all the worlds.
પ્રબલ જગત મેં શક્તિ તુમ્હારી। ત્રિભુવન ફૈલ રહી ઉજિયારી॥
Prabala jagata mem shakti tumhari Tribhuvana phaila rahi ujiyari
અર્થ:Mighty is your power throughout the world; your radiance has spread across the three realms.
સુન્દર રૂપ મનોહર સૂરત। સરલ સ્વભાવ મોહની મૂરત॥
Sundara rupa manohara surata Sarala svabhava mohani murata
અર્થ:Beautiful is your form and enchanting your face; gentle your nature and captivating your image.
તન પર પીતામ્બર અતિ સોહત। બૈજન્તી માલા મન મોહત॥
Tana para pitambara ati sohata Baijanti mala mana mohata
અર્થ:Yellow silk (pitambara) shines splendidly upon your body, and the Vaijayanti garland steals the heart.
શંખ ચક્ર કર ગદા બિરાજે। દેખત દૈત્ય અસુર દલ ભાજે॥
Shamkha chakra kara gada biraje Dekhata daitya asura dala bhaje
અર્થ:Conch, discus and mace gleam in your hands; at the very sight the hosts of demons flee.
સત્ય ધર્મ મદ લોભ ન ગાજે। કામ ક્રોધ મદ લોભ ન છાજે॥
Satya dharma mada lobha na gaje Kama krodha mada lobha na chhaje
અર્થ:Where there is truth and dharma, pride and greed cannot roar; lust, anger, arrogance and greed find no place.
સન્તભક્ત સજ્જન મનરંજન। દનુજ અસુર દુષ્ટન દલ ગંજન॥
Santabhakta sajjana manaramjana Danuja asura dushtana dala gamjana
અર્થ:You delight the hearts of saints, devotees and the good, and crush the ranks of demons, asuras and the wicked.
સુખ ઉપજાય કષ્ટ સબ ભંજન। દોષ મિટાય કરત જન સજ્જન॥
Sukha upajaya kashta saba bhamjana Dosha mitaya karata jana sajjana
અર્થ:You give rise to joy and shatter every sorrow; you wipe away faults and make people virtuous.
પાપ કાટ ભવ સિન્ધુ ઉતારણ। કષ્ટ નાશકર ભક્ત ઉબારણ॥
Papa kata bhava sindhu utarana Kashta nashakara bhakta ubarana
અર્થ:You cut away sin and ferry souls across the ocean of existence; destroying distress, you save your devotees.
કરત અનેક રૂપ પ્રભુ ધારણ। કેવલ આપ ભક્તિ કે કારણ॥
Karata aneka rupa prabhu dharana Kevala apa bhakti ke karana
અર્થ:The Lord assumes many and various forms — solely for the sake of his devotees' love.
ધરણિ ધેનુ બન તુમહિં પુકારા। તબ તુમ રૂપ રામ કા ધારા॥
Dharani dhenu bana tumahim pukara Taba tuma rupa rama ka dhara
અર્થ:When the Earth, as a cow, cried out to you, you took the form of Rama;
ભાર ઉતાર અસુર દલ મારા। રાવણ આદિક કો સંહારા॥
Bhara utara asura dala mara Ravana adika ko samhara
અર્થ:— and lightening her burden, you destroyed the demon hordes and slew Ravana and the rest.
આપ વારાહ રૂપ બનાયા। હિરણ્યાક્ષ કો માર ગિરાયા॥
Apa varaha rupa banaya Hiranyaksha ko mara giraya
અર્થ:You took the form of the Boar (Varaha) and struck down the demon Hiranyaksha.
ધર મત્સ્ય તન સિન્ધુ બનાયા। ચૌદહ રતનન કો નિકલાયા॥
Dhara matsya tana sindhu banaya Chaudaha ratanana ko nikalaya
અર્થ:Assuming the Fish (Matsya) form you moved through the ocean, and drew out the fourteen jewels.
અમિલખ અસુરન દ્વન્દ મચાયા। રૂપ મોહની આપ દિખાયા॥
Amilakha asurana dvanda machaya Rupa mohani apa dikhaya
અર્થ:When the demons stirred up endless strife, you displayed the enchanting Mohini form;
દેવન કો અમૃત પાન કરાયા। અસુરન કો છબિ સે બહલાયા॥
Devana ko amrita pana karaya Asurana ko chhabi se bahalaya
અર્થ:— you made the gods drink the nectar (amrita), while diverting the demons with your beauty.
કૂર્મ રૂપ ધર સિન્ધુ મઝાયા। મન્દ્રાચલ ગિરિ તુરત ઉઠાયા॥
Kurma rupa dhara sindhu majhaya Mandrachala giri turata uthaya
અર્થ:Taking the Tortoise (Kurma) form you steadied the ocean, instantly bearing up Mount Mandara.
શંકર કા તુમ ફન્દ છુડ़ાયા। ભસ્માસુર કો રૂપ દિખાયા॥
Shamkara ka tuma phanda chhuda़aya Bhasmasura ko rupa dikhaya
અર્થ:You freed Shankara from the snare and exposed the demon Bhasmasura;
વેદન કો જબ અસુર ડુબાયા। કર પ્રબન્ધ ઉન્હેં ઢુંઢવાયા॥
Vedana ko jaba asura dubaya Kara prabandha unhem dhundhavaya
અર્થ:— when the asura had hidden the Vedas in the deep, you contrived to have them found.
મોહિત બનકર ખલહિ નચાયા। ઉસહી કર સે ભસ્મ કરાયા॥
Mohita banakara khalahi nachaya Usahi kara se bhasma karaya
અર્થ:Becoming enchanting (Mohini), you set the wicked one dancing, and by his own hand reduced him to ashes.
અસુર જલંધર અતિ બલદાઈ। શંકર સે ઉન કીન્હ લડ़ાઈ॥
Asura jalamdhara ati baladai Shamkara se una kinha lada़ai
અર્થ:The demon Jalandhara, mighty in strength, waged war against Shankara;
હાર પાર શિવ સકલ બનાઈ। કીન સતી સે છલ ખલ જાઈ॥
Hara para shiva sakala banai Kina sati se chhala khala jai
અર્થ:— Shiva was hard-pressed on every side, for the villain had deceived Sati through trickery.
સુમિરન કીન તુમ્હેં શિવરાની। બતલાઈ સબ વિપત કહાની॥
Sumirana kina tumhem shivarani Batalai saba vipata kahani
અર્થ:Shiva's queen (Parvati) remembered you and told you the whole tale of the calamity.
તબ તુમ બને મુનીશ્વર જ્ઞાની। વૃન્દા કી સબ સુરતિ ભુલાની॥
Taba tuma bane munishvara jnani Vrinda ki saba surati bhulani
અર્થ:Then you became a wise sage and caused Vrinda (Jalandhara's wife) to forget her vigilance;
દેખત તીન દનુજ શૈતાની। વૃન્દા આય તુમ્હેં લપટાની॥
Dekhata tina danuja shaitani Vrinda aya tumhem lapatani
અર્થ:— seeing the demon's three-fold deceit, Vrinda came and clung to you.
હો સ્પર્શ ધર્મ ક્ષતિ માની। હના અસુર ઉર શિવ શૈતાની॥
Ho sparsha dharma kshati mani Hana asura ura shiva shaitani
અર્થ:When she felt her chastity was touched, the demon's power was broken and the villain slain by Shiva.
તુમને ધુરૂ પ્રહલાદ ઉબારે। હિરણાકુશ આદિક ખલ મારે॥
Tumane dhuru prahalada ubare Hiranakusha adika khala mare
અર્થ:You delivered Dhruva and Prahlada, and slew the wicked Hiranyakashipu and his kind.
ગણિકા ઔર અજામિલ તારે। બહુત ભક્ત ભવ સિન્ધુ ઉતારે॥
Ganika aura ajamila tare Bahuta bhakta bhava sindhu utare
અર્થ:You redeemed Ganika (the courtesan) and Ajamila, and ferried countless devotees across the sea of existence.
હરહુ સકલ સંતાપ હમારે। કૃપા કરહુ હરિ સિરજન હારે॥
Harahu sakala samtapa hamare Kripa karahu hari sirajana hare
અર્થ:Remove all our afflictions; show your grace, O Hari, O creator of all.
દેખહું મૈં નિજ દરશ તુમ્હારે। દીન બન્ધુ ભક્તન હિતકારે॥
Dekhahun maim nija darasha tumhare Dina bandhu bhaktana hitakare
અર્થ:Let me behold your own vision, O kinsman of the lowly, O benefactor of devotees.
ચહત આપકા સેવક દર્શન। કરહુ દયા અપની મધુસૂદન॥
Chahata apaka sevaka darshana Karahu daya apani madhusudana
અર્થ:Your servant longs for your darshan; show your mercy, O Madhusudana.
જાનૂં નહીં યોગ્ય જપ પૂજન। હોય યજ્ઞ સ્તુતિ અનુમોદન॥
Janum nahim yogya japa pujana Hoya yajna stuti anumodana
અર્થ:I know not the worthy way of chanting and worship; may my praise be accepted as if it were a sacrifice.
શીલદયા સન્તોષ સુલક્ષણ। વિદિત નહીં વ્રતબોધ વિલક્ષણ॥
Shiladaya santosha sulakshana Vidita nahim vratabodha vilakshana
અર્થ:Good conduct, compassion, contentment and noble traits — the secret of vows and knowledge — I do not truly know.
કરહું આપકા કિસ વિધિ પૂજન। કુમતિ વિલોક હોત દુખ ભીષણ॥
Karahun apaka kisa vidhi pujana Kumati viloka hota dukha bhishana
અર્થ:By what method shall I worship you? Beholding my dull wit, dreadful sorrow arises.
કરહું પ્રણામ કૌન વિધિસુમિરણ। કૌન ભાંતિ મૈં કરહું સમર્પણ॥
Karahun pranama kauna vidhisumirana Kauna bhamti maim karahun samarpana
અર્થ:How shall I bow, by what means remember you, in what manner offer myself?
સુર મુનિ કરત સદા સિવકાઈ। હર્ષિત રહત પરમ ગતિ પાઈ॥
Sura muni karata sada sivakai Harshita rahata parama gati pai
અર્થ:Gods and sages ever serve Shiva (and you), and remain joyful, having attained the supreme state.
દીન દુખિન પર સદા સહાઈ। નિજ જન જાન લેવ અપનાઈ॥
Dina dukhina para sada sahai Nija jana jana leva apanai
અર્થ:You are ever the helper of the poor and suffering; know us as your own and make us yours.
પાપ દોષ સંતાપ નશાઓ। ભવ બન્ધન સે મુક્ત કરાઓ॥
Papa dosha samtapa nashao Bhava bandhana se mukta karao
અર્થ:Destroy our sin, faults and affliction, and free us from the bondage of existence.
સુત સમ્પતિ દે સુખ ઉપજાઓ। નિજ ચરનન કા દાસ બનાઓ॥
Suta sampati de sukha upajao Nija charanana ka dasa banao
અર્થ:Grant children and prosperity and give rise to happiness; make us the servants of your own feet.
નિગમ સદા યે વિનય સુનાવૈ। પઢ़ૈ સુનૈ સો જન સુખ પાવૈ॥
Nigama sada ye vinaya sunavai Padha़ai sunai so jana sukha pavai
અર્થ:Thus does Nigam (the devotee/scripture) ever offer this prayer: whoever reads or hears it gains happiness.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
विष्णु चालीसा પાઠના લાભ
Daily recitation of the Vishnu Chalisa invokes the grace of Lord Vishnu, the preserver, removing obstacles, sorrow and danger.
It recounts Vishnu's ten incarnations (Dashavatar) — Matsya, Kurma, Varaha, Narasimha, Vamana, Rama, Krishna and more — strengthening faith and devotion.
Said to bring wealth, strength, fame and peace, and to help relieve planetary doshas (Shani, Rahu, Ketu).
Especially powerful on Thursdays (Guruvar) and Ekadashi, the days dedicated to Vishnu.
Calms the mind, dissolves fear, and frees the devotee from the bondage of worldly existence.
A simple, accessible 40-verse hymn that the whole family can recite together.
विष्णु चालीसा જપ વિધિ
After bathing, sit before an image of Vishnu/Narayana wearing clean (ideally yellow) clothes. Light a lamp, offer tulsi leaves and sandal, and recite the opening doha followed by the forty chaupais with devotion. Conclude with 'Om Namo Bhagavate Vasudevaya' and aarti. Thursday is the most auspicious day.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ विष्णु चालीसा શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ