దుర్గే స్మృతా హరసి
ದುರ್ಗೇ ಸ್ಮೃತಾ ಹರಸಿ (ಶಕ್ರಾದಿ ಸ್ತುತಿ ಶ್ಲೋಕ) in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
'దుర్గే స్మృతా హరసి' సమస్త దుర్గా సప్తశతిలో అత్యంత ప్రియమైన శ్లోకాలలో ఒకటి, ఇది నాల్గవ అధ్యాయపు శక్రాది స్తుతి నుండి తీసుకోబడింది — మహిషాసుర వధ తర్వాత ఇంద్రుడు, దేవతలు పాడారు. దుర్గ యొక్క కేవల స్మరణ ప్రతి ప్రాణి భయాన్ని హరిస్తుందని, సుఖులకు శుభ బుద్ధినిస్తుందని ఇది ప్రకటిస్తుంది, అందరి పట్ల అంత దయార్ద్ర హృదయం మరెవరిదని అడుగుతుంది. తోటి శ్లోకాలు త్రైలోక్య రక్షణకు కృతజ్ఞత తెలిపి శూలం, ఖడ్గం, ఘంట, ధనుస్సుతో భక్తుని రక్షణకై ప్రార్థిస్తాయి.
మూలం & కథ
Durga Saptashati (Devi Mahatmyam) Chapter 4 — Shakradi Stuti, verses 16, 22-23; from the Markandeya Purana · Sage Markandeya (traditional) · Ancient (the Devi Mahatmyam is dated to c. 5th-6th century CE)
దేవతలను స్వర్గం నుండి తరిమికొట్టిన పరాక్రమవంతుడైన మహిషాసురుని దేవి వధించినప్పుడు, ఇంద్రుడు, సమావేశమైన దేవతలు ఆమెను శక్రాది స్తుతితో ('ఇంద్రుడు, దేవతల ద్వారా చేసిన స్తుతి') ప్రశంసించారు. ఆమె ముఖం పౌర్ణమి వలె సౌమ్యంగానూ శత్రువులకు భయంకరంగానూ ఉండటాన్ని, ఆమె చంపే శత్రువుల పట్ల కూడా కరుణ చూపడాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోతూ, వారు 'దుర్గే స్మృతా హరసి' పాడారు — ఆమె కేవల స్మరణే అందరి భయాన్ని హరిస్తుందని — మరియు అన్ని వైపుల నుండి ఆమె రక్షణకై ప్రార్థించారు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ శ్లోకం సంప్రదాయికంగా ఒక ఆపద్-ఉద్ధారక (ఆపద నుండి రక్షించే) మంత్రంగా పరిగణించబడుతుంది. తీవ్ర ఆపద క్షణాలలో — రోగం, ప్రమాదం, దావా లేదా దాడిలో — 'దుర్గే స్మృతా హరసి భీతిం' పఠించేవారి భయం మాత తన చేతితోనే తొలగించినట్లు తొలగిపోతుందని చెబుతారు, స్మరించగానే గంభీరమైన ఆపదలను తొలగిస్తానని దేవి మాహాత్మ్యంలో ఆమె ఇచ్చిన వాగ్దానానికి అనుగుణంగా.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
దుర్గే స్మృతా హరసి భీతిమశేషజన్తోః స్వస్థైః స్మృతా మతిమతీవ శుభాం దదాసి । దారిద్ర్యదుఃఖభయహారిణి కా త్వదన్యా సర్వోపకారకరణాయ సదార్ద్రచిత్తా ॥
durge smṛtā harasi bhītimaśeṣajantoḥ svasthaiḥ smṛtā matimatīva śubhāṃ dadāsi dāridryaduḥkhabhayahāriṇi kā tvadanyā sarvopakārakaraṇāya sadārdracittā
అర్థం:ఓ దుర్గే! స్మరించబడినప్పుడు నీవు ప్రతి ప్రాణి భయాన్ని హరిస్తావు; సుఖులైనవారు స్మరించినప్పుడు అత్యంత శుభమైన బుద్ధిని ప్రసాదిస్తావు. ఓ దారిద్ర్యం, దుఃఖం, భయాన్ని హరించేదానా! నీవు తప్ప అందరికీ ఉపకారం చేయడానికి సదా ఆర్ద్ర (దయార్ద్ర) హృదయం కలవారు ఎవరు?
త్రైలోక్యమేతదఖిలం రిపునాశనేన త్రాతం త్వయా సమరమూర్ధని తేఽపి హత్వా । నీతా దివం రిపుగణా భయమప్యపాస్తమ్ అస్మాకమున్మదసురారిభవం నమస్తే ॥
trailokyametadakhilaṃ ripunāśanena trātaṃ tvayā samaramūrdhani te'pi hatvā nītā divaṃ ripugaṇā bhayamapyapāstam asmākamunmadasurāribhavaṃ namaste
అర్థం:ఈ సమస్త త్రైలోక్యాన్ని నీవు శత్రువుల నాశనం ద్వారా రక్షించావు; యుద్ధ ముఖభాగంలో వారిని చంపి శత్రు సమూహాలను స్వర్గానికి చేర్చావు, ఉన్మత్త దేవశత్రువుల వలన కలిగిన మా భయాన్ని కూడా తొలగించావు — నీకు నమస్కారం!
శూలేన పాహి నో దేవి పాహి ఖడ్గేన చామ్బికే । ఘణ్టాస్వనేన నః పాహి చాపజ్యానిఃస్వనేన చ ॥
śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyāniḥsvanena ca
అర్థం:ఓ దేవీ! నీ శూలంతో మమ్మల్ని రక్షించు; ఓ అంబికా! ఖడ్గంతో రక్షించు; నీ ఘంట నాదంతో మరియు ధనుస్సు అల్లెతాడు నాదంతో మమ్మల్ని రక్షించు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ದುರ್ಗೇ ಸ್ಮೃತಾ ಹರಸಿ (ಶಕ್ರಾದಿ ಸ್ತುತಿ ಶ್ಲೋಕ) పారాయణ ప్రయోజనాలు
దుర్గ యొక్క కేవల స్మరణ ప్రతి ప్రాణి భయాన్ని హరిస్తుందని ప్రకటిస్తుంది
సుఖులకు శుభమైన, స్వచ్ఛమైన, శ్రేష్ఠమైన బుద్ధిని (మతి) ప్రసాదిస్తుంది
దారిద్ర్యం, దుఃఖం, భయాన్ని హరించే దేవిగా స్మరించబడుతుంది
మాత యొక్క అపరిమిత కరుణను ధృవీకరిస్తుంది — ఎవరి హృదయం అందరి పట్ల సదా ఆర్ద్రమో
శూలం, ఖడ్గం, ఘంట నాదం, ధనుస్సు అల్లెతాడుతో చతుర్విధ రక్షణకై ప్రార్థిస్తుంది
రక్షణ, సమృద్ధి కోసం నిత్యం, నవరాత్రులలో పఠించే అత్యంత ప్రియమైన శ్లోకాలలో ఒకటి
ದುರ್ಗೇ ಸ್ಮೃತಾ ಹರಸಿ (ಶಕ್ರಾದಿ ಸ್ತುತಿ ಶ್ಲೋಕ) పారాయణ విధి
వెలిగించిన దీపంతో దుర్గ విగ్రహం ముందు కూర్చొని 'ఓం' తర్వాత భక్తితో శ్లోకాలను పఠించండి. 'దుర్గే స్మృతా హరసి' తరచుగా నిత్య స్మరణగా ఒంటరిగానూ పఠించబడుతుంది మరియు దుర్గా సప్తశతి పారాయణ సమయంలో శక్రాది స్తుతిలోని ప్రధాన శ్లోకం. మాతను కేవలం స్మరించడం భయాన్ని కరిగిస్తుందనే దీని వాగ్దానంపై, అందరికీ ఉపకారం చేసే ఆమె కరుణపై మనసు నిలపండి. భయం, దారిద్ర్యం, శోకం నుండి విముక్తి కోసం దీన్ని 11 లేదా 21 సార్లు పునరావృతం చేయడం ఒక సంప్రదాయ అభ్యాసం.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ದುರ್ಗೇ ಸ್ಮೃತಾ ಹರಸಿ (ಶಕ್ರಾದಿ ಸ್ತುತಿ ಶ್ಲೋಕ)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి