ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ 2.71 — ਵਿਹਾਯ ਕਾਮਾਨ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 2.71 — ਵਿਹਾਯ ਕਾਮਾਨ੍ਯਃ ਸਰਵਾਨ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਸਥਿਤਪ੍ਰਜੰਨ ਦੇ ਵਰਣਨ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਭੇਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸਪ੍ਰਿਹਾ, ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਅਧਿਆਤਮਕ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸੂਤਰ ਹੈ — 'ਮੈਂ' ਅਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦਾ ਤਿਆਗ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 71 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤੀ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਸ ਕਾਮਨਾ-ਰਹਿਤ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਗਿਆਨੀ ਪੁਰਖ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਸਵੀਰ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਿਆਨੀ ਜਨ ਕਿਵੇਂ ਜੀਉਂਦੇ ਅਤੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਾਮਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਨਕਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਭਗਤ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਨਾ ਸੰਸਾਰਕ ਲਾਭ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਨਾ ਹਾਨੀ ਖੋਹ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦੀ ਹੰਕਾਰ-ਰਹਿਤ, ਕਾਮਨਾ-ਰਹਿਤ ਆਤਮਾ ਮੋਕਸ਼ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਹੀ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਵਿਹਾਯ ਕਾਮਾਨ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪੁਮਾਂਸ਼੍ਚਰਤਿ ਨਿਃਸ੍ਪ੍ਰਿਹਃ। ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰਹਂਕਾਰਃ ਸ ਸ਼ਾਂਤਿਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ॥
vihāya kāmān yaḥ sarvān pumānśh charati niḥspṛihaḥ nirmamo nirahankāraḥ sa śhāntim adhigachchhati
ਅਰਥ:ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਸਪ੍ਰਿਹਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 2.71 — ਵਿਹਾਯ ਕਾਮਾਨ੍ਯਃ ਸਰਵਾਨ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਥਾਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ (ਸ਼ਾਂਤੀ) ਵੱਲ ਸਿੱਧਾ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀ 'ਮੈਂ' ਅਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਸਪ੍ਰਿਹਾ-ਰਹਿਤਤਾ (ਨਿਃਸਪ੍ਰਿਹਤਾ) ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਸਮਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਤਿੱਗਿਆ
ਮਨ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮੀ-ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 2.71 — ਵਿਹਾਯ ਕਾਮਾਨ੍ਯਃ ਸਰਵਾਨ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਕਾਮਨਾ, ਇੱਕ ਆਸਕਤੀ, ਇੱਕ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਪਕੜ ਛੱਡਣ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। 'ਨਿਰਮਮੋ ਨਿਰਹੰਕਾਰਃ' ਸ਼ਬਦ 'ਮੇਰਾ' ਅਤੇ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਪਕੜ ਢਿੱਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਮਨਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਪਜਦੀ ਮੌਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 2.71 — ਵਿਹਾਯ ਕਾਮਾਨ੍ਯਃ ਸਰਵਾਨ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ