અર્જુનકૃત દુર્ગા સ્તોત્રમ્
Arjuna Krita Durga Stotram in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
અર્જુનકૃત દુર્ગા સ્તોત્રમ્ એ સ્તુતિ છે જે અર્જુને કુરુક્ષેત્ર યુદ્ધના આરંભમાં શ્રીકૃષ્ણની આજ્ઞાથી દેવી દુર્ગાની વંદનામાં કહી — જેમ મહાભારતના ભીષ્મપર્વ (અધ્યાય 23, જે ભગવદ્ગીતા પૂર્વે જ આવે છે) માં વર્ણવાયું છે. કૃષ્ણ અર્જુનને વિજય માટે દુર્ગાનું આવાહન કરવા કહે છે; અર્જુન રથથી ઊતરી, હાથ જોડી, દેવીના અનેક ઉગ્ર અને મંગળમય નામોથી તેમની સ્તુતિ કરે છે. પ્રસન્ન થઈ દેવી પ્રગટ થાય છે અને તેમને નિશ્ચિત વિજયનું વરદાન આપે છે. તે કોઈપણ મહાન કાર્ય પૂર્વે વિજય, સાહસ અને રક્ષાની પ્રબળ પ્રાર્થના મનાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Mahabharata, Bhishma Parva, Chapter 23 (Bhagavad-Gita Parva, the chapter preceding the Gita) · Veda Vyasa (the hymn spoken by Arjuna at Krishna's bidding) · Itihasa (Epic) period
કુરુક્ષેત્રના મેદાનમાં, જ્યારે પાંડવો અને કૌરવોની વિશાળ સેનાઓ યુદ્ધ માટે સજ્જ ઊભી હતી, ભગવાન કૃષ્ણે અર્જુનને કહ્યું — 'તારા શત્રુઓના નાશ માટે દેવી દુર્ગાનું આવાહન કર.' અર્જુન તરત રથથી ઊતરી, હાથ જોડી, દેવીને તેમના અનેક નામોથી સ્તુતિ કરે છે — સિદ્ધસેનાની, કાલિ, ભદ્રકાલિ, મહાકાલિ, ચંડિ, કાત્યાયનિ, વિજયા, કૌશિકિ અને મહિષાસુરમર્દિની. તેની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈ દેવી આકાશમાં તેમની સમક્ષ પ્રગટ થાય છે, નિશ્ચિત વિજયનું વરદાન આપી અંતર્ધાન થાય છે. વિજયનું આશ્વાસન પામી અર્જુન ધનુષ ઉઠાવે છે — અને ત્યારે જ અમર ભગવદ્ગીતાનો ઉપદેશ આરંભ થાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
મહાભારતમાં આવે છે કે દેવીએ આકાશમાં પ્રગટ થઈ અર્જુનને કહ્યું — 'હે પાંડવ! થોડા જ સમયમાં તું તારા શત્રુઓને જીતી લઈશ; સ્વયં નારાયણ તારા સહાયક છે, અને તું દેવતાઓ માટે પણ અજેય છે.' પરંપરા માને છે કે જે પણ સાચો ભક્ત પ્રભાતે આ સ્તોત્રનો પાઠ કરે છે તેને દેવીનો એ જ આશ્રય મળે છે — ભયથી મુક્તિ અને દરેક ધર્મકાર્યમાં વિજય.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
નમસ્તે સિદ્ધસેનાનિ આર્યે મન્દરવાસિનિ। કુમારિ કાલિ કાપાલિ કપિલે કૃષ્ણપિઙ્ગલે॥
namaste siddha-senāni ārye mandara-vāsini | kumāri kāli kāpāli kapile kṛṣṇa-piṅgale ||
અર્થ:હે સિદ્ધોની સેનાની સેનાપતિ! હે મંદરાચલ પર નિવાસ કરનારી આર્યે! તમને નમસ્કાર છે — હે કુમારિ, હે કાલિ, હે કાપાલિ, હે કપિલે, હે કૃષ્ણપિંગલે!
ભદ્રકાલિ નમસ્તુભ્યં મહાકાલિ નમોઽસ્તુ તે। ચણ્ડિ ચણ્ડે નમસ્તુભ્યં તારિણિ વરવર્ણિનિ॥
bhadrakāli namas-tubhyaṃ mahākāli namo'stu te | caṇḍi caṇḍe namas-tubhyaṃ tāriṇi vara-varṇini ||
અર્થ:હે મંગળમયી ભદ્રકાલિ, તમને નમસ્કાર; હે મહાકાલિ, તમને નમસ્કાર હો; હે ચંડિ, હે ચંડે, તમને નમસ્કાર; હે તારિણિ, હે વરવર્ણિનિ!
કાત્યાયનિ મહાભાગે કરાલિ વિજયે જયે। શિખિપિચ્છધ્વજધરે નાનાભરણભૂષિતે॥
kātyāyani mahā-bhāge karāli vijaye jaye | śikhi-piccha-dhvaja-dhare nānā-bharaṇa-bhūṣite ||
અર્થ:હે મહાભાગ્યશાલિની કાત્યાયનિ, હે કરાલિ, હે વિજયે, હે જયે! હે મયૂરપિચ્છની ધજા ધારણ કરનારી, નાના આભૂષણોથી વિભૂષિત દેવિ!
અટ્ટશૂલપ્રહરણે ખડ્ગખેટકધારિણિ। ગોપેન્દ્રસ્યાનુજે જ્યેષ્ઠે નન્દગોપકુલોદ્ભવે॥
aṭṭa-śūla-praharaṇe khaḍga-kheṭaka-dhāriṇi | gopendrasyānuje jyeṣṭhe nanda-gopa-kulodbhave ||
અર્થ:હે વિકરાળ શૂળ (ત્રિશૂળ) ધારણ કરનારી, હે ખડ્ગ અને ઢાલ ધારિણિ! હે ગોપેન્દ્ર (કૃષ્ણ) ની અનુજા, હે જ્યેષ્ઠે, હે નંદગોપના કુળમાં જન્મ લેનારી!
મહિષાસૃક્પ્રિયે નિત્યં કૌશિકિ પીતવાસિનિ। અટ્ટહાસે કોકમુખે નમસ્તેઽસ્તુ રણપ્રિયે॥
mahiṣāsṛk-priye nityaṃ kauśiki pīta-vāsini | aṭṭa-hāse koka-mukhe namas-te'stu raṇa-priye ||
અર્થ:હે મહિષાસુરના રક્તથી સદા પ્રસન્ન રહેનારી, હે પીતાંબરધારિણી કૌશિકિ! હે અટ્ટહાસ કરનારી, હે (વિકરાળ) કોકમુખી! હે રણપ્રિયે, તમને નમસ્કાર હો!
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
Arjuna Krita Durga Stotram પાઠના લાભ
યુદ્ધો અને મહાન કાર્યો પૂર્વે નિશ્ચિત વિજય માટે વંચાય છે, જેમ અર્જુનને મળ્યો
દેવી દુર્ગાના ઉગ્ર, દૈત્યનાશક રૂપોની રક્ષાનું આવાહન કરે છે
સાહસ, નિર્ભયતા અને દરેક મુશ્કેલીનો સામનો કરવાનું બળ આપે છે
કહેવાય છે કે જે પ્રભાતે ઊઠી તેનો પાઠ કરે છે તે સમસ્ત ભય અને સંકટથી મુક્ત થાય છે
બાધાઓ તથા શત્રુઓ અને વિરોધી શક્તિઓના પ્રભાવને દૂર કરે છે
મહાભારતની પ્રત્યક્ષ પ્રાર્થના, જે પાંડવોની વિજયથી જ પાવન છે
Arjuna Krita Durga Stotram જપ વિધિ
જેમ અર્જુને કર્યું, ઊગતા સૂર્ય તરફ મુખ કરી ઊભા રહી અથવા બેસી, હાથ જોડી, પૂર્ણ શ્રદ્ધા અને વીરના સંકલ્પ સાથે આ શ્લોકોનો પાઠ કરો. મહાભારત અનુસાર, જે પ્રભાતે ઊઠી આ સ્તોત્રનો પાઠ કરે છે તે સર્વદા ભયથી મુક્ત રહે છે અને વિજય પામે છે. કોઈ કઠિન કાર્ય, પરીક્ષા, યાત્રા અથવા સ્પર્ધા પૂર્વે, મનને દેવી — વિજયની દાત્રી — પ્રત્યે સમર્પિત કરી તેનો પાઠ વિશેષ ફળદાયી છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Arjuna Krita Durga Stotram શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ