ਗਣੇਸ਼ ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਮ੍
Ganesh Pancharatnam in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਗਣੇਸ਼ ਪੰਚਰਤਨਮ੍ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਪੰਜ ਰਤਨ-ਸਮਾਨ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਤੋਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਾਤਾ ਵਜੋਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਨਿੱਤ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਆਰੋਗ੍ਯ, ਉੱਤਮ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸੁਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਕਾਰਜ, ਪਰੀਖਿਆ ਜਾਂ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE
ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਗਣੇਸ਼ ਪੰਚਰਤਨਮ੍ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿਨਾਯਕ — ਹਰ ਉੱਦਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਿਤ ਵਿਘਨਹਰਤਾ — ਦੀ ਉਸਤਤ ਦੇ ਪੰਜ 'ਰਤਨਾਂ' ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਤੇਜ਼, ਝਰਨੇ ਵਰਗੇ ਵਹਿੰਦੇ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ, ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜੋੜਦਾ ਹੈ — ਮੋਦਕ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰ-ਮੁਕੁਟਧਾਰੀ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਏਕਦਨ੍ਤ ਪ੍ਰਭੂ — ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਨੰਦਮਯ ਗੀਤ ਦੋਵੇਂ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਹਰ ਹਿੰਦੂ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਘਨਹਰਤਾ ਵਜੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦਾ ਪੰਚਰਤਨਮ੍ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਆਪਣਾ ਸਮਾਪਨ ਵਚਨ — ਆਰੋਗ੍ਯ, ਵਿੱਦਿਆ, ਯੋਗ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਦੀਰਘਾਯੁ — ਇਸਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਸਾਧਕਾਂ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਕੁਝ ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਜੋਈ ਹੋਈ ਨਿੱਤ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਮੁਦਾਕਰਾਤ੍ਤਮੋਦਕਂ ਸਦਾ ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਸਾਧਕਂ ਕਲਾਧਰਾਵਤਂਸਕਂ ਵਿਲਾਸਿਲੋਕਰਕ੍ਸ਼ਕਮ੍ । ਅਨਾਯਕੈਕਨਾਯਕਂ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤੇਭਦੈਤ੍ਯਕਂ ਨਤਾਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਨਾਸ਼ਕਂ ਨਮਾਮਿ ਤਂ ਵਿਨਾਯਕਮ੍ ॥ ੧॥
Mudakarattamodakam sada vimuktisadhakam Kaladharavatamsakam vilasilokarakshakam Anayakaikanayakam vinashitebhadaityakam Natashubhashunashakam namami tam vinayakam
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਵਿਨਾਯਕ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਜੋ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮੋਦਕ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਦਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਚੰਦ੍ਰਕਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਕ੍ਰੀੜਾਮਯ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਅਨਾਥਾਂ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਨਾਯਕ, ਗਜਾਸੁਰ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ, ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦੁਰਭਾਗ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਨਤੇਤਰਾਤਿਭੀਕਰਂ ਨਵੋਦਿਤਾਰ੍ਕਭਾਸ੍ਵਰਂ ਨਮਤ੍ਸੁਰਾਰਿਨਿਰ੍ਜਰਂ ਨਤਾਧਿਕਾਪਦੁਦ੍ਧਰਮ੍ । ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨਿਧੀਸ਼੍ਵਰਂ ਗਜੇਸ਼੍ਵਰਂ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਮਾਸ਼੍ਰਯੇ ਪਰਾਤ੍ਪਰਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੨॥
Natetaratibhikaram navoditarkabhasvaram Namatsurarinirjaram natadhikapaduddharam Sureshvaram nidhishvaram gajeshvaram ganeshvaram Maheshvaram tamashraye paratparam nirantaram
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਾਤਪਰ (ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਤੋਂ ਵੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ) ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ — ਜੋ ਨਿਮਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੱਤਰੂਆਂ ਲਈ ਭਯੰਕਰ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਚੜ੍ਹੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦੀਪਤੀਮਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਮਰ ਨਮਸ੍ਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤਿ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਉੱਧਾਰਕ; ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਧਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਗਜੇਸ਼੍ਵਰ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ।
ਸਮਸ੍ਤਲੋਕਸ਼ਂਕਰਂ ਨਿਰਸ੍ਤਦੈਤ੍ਯਕੁਞ੍ਜਰਂ ਦਰੇਤਰੋਦਰਂ ਵਰਂ ਵਰੇਭਵਕ੍ਤ੍ਰਮਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ । ਕ੍ਰਿਪਾਕਰਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਕਰਂ ਮੁਦਾਕਰਂ ਯਸ਼ਸ੍ਕਰਂ ਮਨਸ੍ਕਰਂ ਨਮਸ੍ਕ੍ਰਿਤਾਂ ਨਮਸ੍ਕਰੋਮਿ ਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ ॥ ੩॥
Samastalokashamkaram nirastadaityakunjaram Daretarodaram varam varebhavaktramaksharam Kripakaram kshamakaram mudakaram yashaskaram Manaskaram namaskritam namaskaromi bhasvaram
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਦੀਪਤੀਮਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਸਮਸਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣਕਰਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਜਾਸੁਰ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ, ਸੁੰਦਰ ਗੋਲ ਉਦਰ ਵਾਲੇ, ਵਰਦਾਤਾ, ਗਜਮੁਖ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ; ਕਿਰਪਾ, ਖਿਮਾ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਅਕਿਂਚਨਾਰ੍ਤਿਮਾਰ੍ਜਨਂ ਚਿਰਨ੍ਤਨੋਕ੍ਤਿਭਾਜਨਂ ਪੁਰਾਰਿਪੂਰ੍ਵਨਨ੍ਦਨਂ ਸੁਰਾਰਿਗਰ੍ਵਚਰ੍ਵਣਮ੍ । ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਨਾਸ਼ਭੀਸ਼ਣਂ ਧਨਂਜਯਾਦਿਭੂਸ਼ਣਂ ਕਪੋਲਦਾਨਵਾਰਣਂ ਭਜੇ ਪੁਰਾਣਵਾਰਣਮ੍ ॥ ੪॥
Akimchanartimarjanam chirantanoktibhajanam Puraripurvanandanam surarigarvacharvanam Prapanchanashabhishanam dhanamjayadibhushanam Kapoladanavaranam bhaje puranavaranam
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਜੇਸ਼੍ਵਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਜੋ ਦੀਨਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਚਿਰੰਤਨ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰਿ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਨੰਦਮਯ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਚੂਰਣਕਰਤਾ; ਪ੍ਰਲਯਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੰਹਾਰਕ, ਅਰਜੁਨ ਵਾਂਗ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੰਡਸਥਲ ਤੋਂ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਮਦ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤਾਨ੍ਤਕਾਨ੍ਤਦਨ੍ਤਕਾਨ੍ਤਿਮਨ੍ਤਕਾਨ੍ਤਕਾਤ੍ਮਜਂ ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਰੂਪਮਨ੍ਤਹੀਨਮਨ੍ਤਰਾਯਕ੍ਰਿਨ੍ਤਨਮ੍ । ਹ੍ਰਿਦਨ੍ਤਰੇ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਵਸਨ੍ਤਮੇਵ ਯੋਗਿਨਾਂ ਤਮੇਕਦਨ੍ਤਮੇਵ ਤਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਾਮਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍ ॥ ੫॥
Nitantakantadantakantimantakantakatmajam Achintyarupamantahinamantarayakrintanam Hridantare nirantaram vasantameva yoginam Tamekadantameva tam vichintayami santatam
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਸਦਾ ਉਸ ਏਕਦੰਤ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਅਤਿ ਮਨੋਹਰ ਦੰਤ ਅਤੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਚਿੰਤਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਅਨੰਤ, ਸਮਸਤ ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਛੇਦਕ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਗਣੇਸ਼ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਮਾਦਰੇਣ ਯੋऽਨ੍ਵਹਂ ਪ੍ਰਜਲ੍ਪਤਿ ਪ੍ਰਭਾਤਕੇ ਹ੍ਰਿਦਿ ਸ੍ਮਰਨ੍ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਅਰੋਗਤਾਮਦੋਸ਼ਤਾਂ ਸੁਸਾਹਿਤੀਂ ਸੁਪੁਤ੍ਰਤਾਂ ਸਮਾਹਿਤਾਯੁਰਸ਼੍ਟਭੂਤਿਮਭ੍ਯੁਪੈਤਿ ਸੋऽਚਿਰਾਤ੍ ॥
Mahaganeshapancharatnamadarena yonvaham Prajalpati prabhatake hridi smaran ganeshvaram Arogatamadoshatam susahitim suputratam Samahitayurashtabhutimabhyupaiti sochirat
ਅਰਥ:ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਇਸ ਮਹਾ-ਗਣੇਸ਼ ਪੰਚਰਤਨਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਰੋਗਯ, ਦੋਸ਼ਮੁਕਤੀ, ਉੱਤਮ ਵਿਦਿਆ, ਸਦਗੁਣੀ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟ ਐਸ਼੍ਵਰਯਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸ਼ਾਂਤ ਦੀਰਘਾਯੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Ganesh Pancharatnam ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਪੰਜ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਤਨ-ਸਮਾਨ ਸਤੋਤਰ, ਜੋ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਰ ਵਿਘਨ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਾਤਾ ਵਜੋਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿੱਤ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਰੋਗ੍ਯ, ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ, ਉੱਤਮ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸੁਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਚਨ (ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ)।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਉੱਦਮ, ਪਰੀਖਿਆ ਜਾਂ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਇਸਦਾ ਆਹ੍ਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਧਕਾਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼।
ਇਸਦਾ ਸਮਾਪਨ ਸ਼ਲੋਕ ਅੱਠੇ ਸਿੱਧੀਆਂ (ਅਸ਼ਟ-ਸਿੱਧੀ) ਸਮੇਤ ਸੁਸਥਿਰ ਦੀਰਘਾਯੁ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਅਤੇ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Ganesh Pancharatnam ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਜਿਵੇਂ ਸਤੋਤਰ ਖੁਦ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ (ਪ੍ਰਭਾਤ) ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰ ਦਾ ਸਮਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੜ੍ਹੋ। ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਅੱਗੇ ਬੈਠੋ, ਦੂਰਵਾ ਅਤੇ ਮੋਦਕ ਅਰਪਣ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਪੰਜੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪੜ੍ਹੋ, ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰੋ। ਵਿਘਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਪਾਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੇਂ ਕਾਰਜ ਆਰੰਭ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Ganesh Pancharatnam ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ