ಆರತೀ ಕುಂಜಬಿಹಾರೀ ಕೀ
Krishna Aarti — Aarti Kunj Bihari Ki in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
'ಆರತಿ ಕುಂಜ್ ಬಿಹಾರಿ ಕೀ' ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಆರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಬೃಂದಾವನದ ಬಾಂಕೆ ಬಿಹಾರಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೃಷ್ಣನ ಸುಂದರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು — ನವಿಲುಗರಿ ಕಿರೀಟ, ಕೊಳಲು, ಶ್ಯಾಮ ವರ್ಣ, ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕ — ಸಜೀವವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹಾಡುವುದರಿಂದ ಮನೆ ದಿವ್ಯ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತದೆ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ದುಃಖ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Braj bhakti tradition, Vrindavan · Unknown (folk composition from Braj region) · Medieval period, likely 16th-17th century
ಈ ಆರತಿ ಬ್ರಜ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮೃದ್ಧ ಭಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು — ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲ್ಯ ಭೂಮಿ. ಬೃಂದಾವನದ ಮಂದಿರಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಾಂಕೆ ಬಿಹಾರಿ ಮಂದಿರ, ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಈ ಆರತಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿವೆ. 'ಕುಂಜ್ ಬಿಹಾರಿ' ಎಂಬ ಪದವೇ ಬಾಂಕೆ ಬಿಹಾರಿ ಮಂದಿರದ ದೇವತೆಯ ಹೆಸರು, ಇದನ್ನು ತಾನ್ಸೇನ್ ಗುರು ಸ್ವಾಮಿ ಹರಿದಾಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಆರತಿ ಕೃಷ್ಣನ ಸಜೀವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತದೆ — ನವಿಲುಗರಿ ಕಿರೀಟ, ಕೊಳಲು, ಶ್ಯಾಮ ವರ್ಣ, ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕ — ಭಕ್ತನನ್ನು ಪ್ರಭುವಿನ ಸಮಸ್ತ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಬೃಂದಾವನದ ಬಾಂಕೆ ಬಿಹಾರಿ ಮಂದಿರ, ಈ ಆರತಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸ್ಥಳ, ತನ್ನ ಚಮತ್ಕಾರಿಕ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಕುಂಜ್ ಬಿಹಾರಿ ವಿಗ್ರಹ 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಹರಿದಾಸ್ ಭಕ್ತಿ ಗಾಯನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಯ ದೃಷ್ಟಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವೆಂದರೆ ವಿಗ್ರಹದ ಮುಂದಿನ ತೆರೆಯನ್ನು ಪದೇಪದೇ ತೆರೆದು ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ — ದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಣ್ಣಿನ ಸಂಪರ್ಕವಿಟ್ಟರೆ ದಿವ್ಯಾನಂದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಬಹುದೆಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಭಕ್ತರು ಆರತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆದಾಗ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಪ್ರಬಲ ಅಲೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಕೇಳುತ್ತಾ ಪಠಿಸಿ
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಆರತೀ ಕುಂಜಬಿಹಾರೀ ಕೀ। ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣಮುರಾರೀ ಕೀ॥
Aarti Kunj Bihari Ki Shri Giridhar Krishna Murari Ki
ಅರ್ಥ:ಕುಂಜಬಿಹಾರಿಯ ಆರತಿ ಮಾಡಿ — ವೃಂದಾವನದ ಕುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವವನು. ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಾರಿಯದ್ದು.
ಗಲೇ ಮೇಂ ಬೈಜಂತೀ ಮಾಲಾ। ಬಜಾವೈ ಮುರಲೀ ಮಧುರ ಬಾಲಾ॥ ಶ್ರವಣ ಮೇಂ ಕುಣ್ಡಲ ಝಲಕಾಲಾ। ನಂದ ಕೇ ಆನಂದ ನಂದಲಾಲಾ॥ ಗಗನ ಸಮ ಅಂಗ ಕಾಂತಿ ಕಾಲೀ। ರಾಧಿಕಾ ಚಮಕ ರಹೀ ಆಲೀ॥ ಲತನ ಮೇಂ ಠಾಢ़ೇ ಬನಮಾಲೀ। ಭ್ರಮರ ಸೀ ಅಲಕ, ಕಸ್ತೂರೀ ತಿಲಕ ಲಾಲೀ॥
Gale Mein Baijanti Mala Bajaave Murali Madhur Bala Shravan Mein Kundal Jhalakala Nand Ke Aanand Nandlala Gagan Sam Ang Kanti Kali Radhika Chamak Rahi Aali Latan Mein Thaade Banmali Bhramar Si Alak, Kasturi Tilak Lali
ಅರ್ಥ:ಅವನ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಬೈಜಂತಿ ಹೂಮಾಲೆ ತೂಗುತ್ತಿದೆ. ಸುಂದರ ಬಾಲಕ ಮಧುರ ಕೊಳಲನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲಗಳು ಮಿನುಗುತ್ತವೆ. ಅವನು ನಂದನ ಆನಂದ ನಂದಲಾಲ. ಅವನ ದೇಹ ಆಕಾಶದಂತೆ ಶ್ಯಾಮಲವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅವನ ಬಳಿ ರಾಧಿಕೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಓ ಸಖಿ. ವನಪುಷ್ಪ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದವನು ಬಳ್ಳಿಗಳ ನಡುವೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಮುಂಗುರುಳುಗಳು ದುಂಬಿಗಳಂತೆ, ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ತುಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ.
ಆರತೀ ಕುಂಜಬಿಹಾರೀ ಕೀ। ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣಮುರಾರೀ ಕೀ॥
Aarti Kunj Bihari Ki Shri Giridhar Krishna Murari Ki
ಅರ್ಥ:ಕುಂಜಬಿಹಾರಿಯ ಆರತಿ ಮಾಡಿ — ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಾರಿಯದ್ದು.
ಕನಕಮಯ ಮೋರ ಮುಕುಟ ಬಿಲಸೈ। ದೇವತಾ ದರಸನ ಕೋ ತರಸೇಂ॥ ಗಗನ ಸೋಂ ಸುಮನ ರಾಸಿ ಬರಸೈ। ಹಾಥನ ಮೇಂ ವೇಣು ಬಿರಾಜೈ॥ ಭ್ರಮರ ಸೀ ಅಲಕ, ಕಸ್ತೂರೀ ತಿಲಕ ಲಾಲೀ॥
Kanakmay Mor Mukut Bilasai Devata Darsan Ko Tarsein Gagan Son Suman Rasi Barsai Hathan Mein Venu Birajai Bhramar Si Alak, Kasturi Tilak Lali
ಅರ್ಥ:ಶಿರದ ಮೇಲೆ ಸುವರ್ಣ ನವಿಲು ಕಿರೀಟ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಗಳೂ ಅವನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಕಾಶದಿಂದ ಹೂಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ. ಅವನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ಮುಂಗುರುಳುಗಳು ದುಂಬಿಗಳಂತೆ, ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ತುಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ.
ಆರತೀ ಕುಂಜಬಿಹಾರೀ ಕೀ। ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣಮುರಾರೀ ಕೀ॥
Aarti Kunj Bihari Ki Shri Giridhar Krishna Murari Ki
ಅರ್ಥ:ಕುಂಜಬಿಹಾರಿಯ ಆರತಿ ಮಾಡಿ — ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಾರಿಯದ್ದು.
ಛಪ್ಪನ ಭೋಗ ಛತ್ತೀಸ ವ್ಯಂಜನ। ಸುರಪತಿನ ಕೋ ಭೀ ಮನ ಭಾವನ॥ ಚೌಂಸಠ ಯೋಗಿನೀ ನಾಚತ ಗಗನ। ಛಿನ ಛಿನ ಭೋಗ ಲಗಾವತ ಸಖನ॥ ಭ್ರಮರ ಸೀ ಅಲಕ, ಕಸ್ತೂರೀ ತಿಲಕ ಲಾಲೀ॥
Chhappan Bhog Chhattis Vyanjan Surpatin Ko Bhi Man Bhavan Chaunsath Yogini Nachat Gagan Chhin Chhin Bhog Lagavat Sakhan Bhramar Si Alak, Kasturi Tilak Lali
ಅರ್ಥ:ಐವತ್ತಾರು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತಾರು ವ್ಯಂಜನಗಳು — ದೇವೇಂದ್ರನಿಗೂ ಮನೋಹರ. ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಯೋಗಿನಿಯರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಷಣಕ್ಷಣ ಸಖರು ಅವನಿಗೆ ಭೋಗ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಮುಂಗುರುಳುಗಳು ದುಂಬಿಗಳಂತೆ, ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ತುಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ.
ಆರತೀ ಕುಂಜಬಿಹಾರೀ ಕೀ। ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣಮುರಾರೀ ಕೀ॥
Aarti Kunj Bihari Ki Shri Giridhar Krishna Murari Ki
ಅರ್ಥ:ಕುಂಜಬಿಹಾರಿಯ ಆರತಿ ಮಾಡಿ — ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಾರಿಯದ್ದು.
ಜಹಾಂ ತೇ ಪ್ರಕಟ ಭಈ ಗಂಗಾ। ಸಕಲ ಮನ ಹಾರಿಣಿ ಶ್ರೀ ಗಂಗಾ॥ ಸ್ಮರಣ ತೇ ಹೋತ ಮೋಹ ಭಂಗಾ। ಬಸೀ ಮೇರೇ ನಂದಲಾಲ ಕೇ ಸಂಗಾ॥ ಭ್ರಮರ ಸೀ ಅಲಕ, ಕಸ್ತೂರೀ ತಿಲಕ ಲಾಲೀ॥
Jahan Te Prakat Bhai Ganga Sakal Man Harini Shri Ganga Smaran Te Hot Moh Bhanga Basi Mere Nandlal Ke Sanga Bhramar Si Alak, Kasturi Tilak Lali
ಅರ್ಥ:ಯಾರ ಪಾದಗಳಿಂದ ಪವಿತ್ರ ಗಂಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದಳೋ — ಸಕಲ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಹರಿಸುವ ಶ್ರೀ ಗಂಗೆ. ಅವನ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಮೋಹ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಸದಾ ನನ್ನ ನಂದಲಾಲನ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಅವನ ಮುಂಗುರುಳುಗಳು ದುಂಬಿಗಳಂತೆ, ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ತುಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ.
ಆರತೀ ಕುಂಜಬಿಹಾರೀ ಕೀ। ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣಮುರಾರೀ ಕೀ॥
Aarti Kunj Bihari Ki Shri Giridhar Krishna Murari Ki
ಅರ್ಥ:ಕುಂಜಬಿಹಾರಿಯ ಆರತಿ ಮಾಡಿ — ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಾರಿಯದ್ದು.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
Krishna Aarti — Aarti Kunj Bihari Ki ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಈ ಆರತಿಯನ್ನು ಹಾಡುವುದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಗ್ರಹ ಆವಾಹನೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಮನೆ ದಿವ್ಯ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತದೆ
ಮೋಹ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ಭ್ರಾಂತಿಯನ್ನು (ಮೋಹ) ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ
ಕೃಷ್ಣನ ಸುಂದರ ಸ್ವರೂಪದ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆನಂದ ತರುತ್ತದೆ
ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕೃಷ್ಣ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ
ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ದೃಢಗೊಳಿಸಿ, ದೈವದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಆಳಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ
ಪರಿಸರವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ
ಇದು ರಾಧಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಇಬ್ಬರ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ
Krishna Aarti — Aarti Kunj Bihari Ki ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪ ಅಥವಾ ಕರ್ಪೂರ ಹಚ್ಚಿ. ಕೃಷ್ಣನ ಮೂರ್ತಿ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರದ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿ. ಆರತಿ ಹಾಡುತ್ತಾ ಉರಿಯುವ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ದೇವತೆಯ ಮುಂದೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಿ. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯಿಂದ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ. ಈ ಆರತಿಯನ್ನು ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಕೂಡ ಹಾಡಬಹುದು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ Krishna Aarti — Aarti Kunj Bihari Kiವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ