గణేశ చాలీసా
गणेश चालीसा in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
గణేశ చాలీసా విఘ్నహర్త, బుద్ధిప్రదాత అయిన గజానన గణేశుని నలభై చౌపాయీల స్తుతి, ఇది ఆయన దివ్య జన్మను, మహిమలను, భక్తులపై ఆశీర్వాదాలను వర్ణిస్తుంది. దీని పారాయణం విఘ్నాలను తొలగించి బుద్ధిని, విజయాన్ని, సమృద్ధిని, శుభారంభాలను ప్రసాదిస్తుంది.
మూలం & కథ
Hindu devotional tradition (Chalisa literature) · Unknown (folk composition in the Chalisa tradition) · Medieval period
గణేశ చాలీసా భగవాన్ గణేశుని జన్మకథ కోసం అనేక పౌరాణిక మూలాల నుండి తీసుకోబడింది. ఈ చాలీసాలో వర్ణించిన కథ ప్రకారం, పార్వతి పుత్రప్రాప్తి కోసం కఠోర తపస్సు చేయగా, ఒక దివ్య బ్రాహ్మణుడు (స్వయంగా గణేశుడు మారువేషంలో) ప్రత్యక్షమై, ఆమెను ఆశీర్వదించి, తరువాత ఊయలలో శిశురూపంలో అవతరించారు. శివ పురాణంలోని ఇతర కథనాల ప్రకారం పార్వతి చందనపు లేపనంతో గణేశుని సృష్టించారని చెబుతారు. కథనమేదైనా, గణేశుడు శివ-పార్వతుల ప్రథమ పుత్రుడని, సకల దేవతలకన్నా ముందు పూజింపబడే పరమ స్థానం కలిగి ఉన్నారని అందరూ అంగీకరిస్తారు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
గణేశునితో ముడిపడిన అత్యంత ప్రసిద్ధ మహిమలలో ఒకటి 1995 సెప్టెంబర్ 21న జరిగింది, అప్పుడు భారతదేశమంతటా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా లక్షల గణేశ ప్రతిమలు భక్తులు సమర్పించిన పాలను త్రాగడం కనిపించింది. 'క్షీర మహిమ'గా ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ సంఘటన న్యూఢిల్లీలోని ఒక ఆలయంలో మొదలై కొన్ని గంటలలోనే ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాపించింది. శాస్త్రవేత్తలు, సంశయవాదులు దీనిని పరిశీలించినా పూర్తిగా వివరించలేకపోయారు. భక్తులకు ఇది గణేశుని సజీవ సాన్నిధ్యానికి నిదర్శనం — గణేశ చాలీసా వంటి ప్రార్థనల ద్వారా ఆవాహన చేసే అదే సాన్నిధ్యం. ఈ సంఘటన ఆధునిక చరిత్రలో అత్యంత విస్తృతంగా చూడబడిన, నమోదైన మతపరమైన ఘటనలలో ఒకటిగా నిలిచిపోయింది.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
జయ గణపతి సదగుణ సదన, కవివర బదన కృపాల । విఘ్న హరణ మంగల కరణ, జయ జయ గిరిజాలాల ॥
Jaya ganapati sadaguna sadana, kavivara badana kripala vighna harana mamgala karana, jaya jaya girijalala
అర్థం:గణపతికి జయము, సద్గుణాల నిలయమా, కవులచే స్తుతింపబడే కృపామయ ముఖము గలవాడా; విఘ్నాల హర్త, సర్వ మంగళకర్త — జయ జయ గిరిజా (పార్వతి) లాలా!
జయ జయ జయ గణపతి గణరాజూ । మంగల భరణ కరణ శుభః కాజూ ॥
Jaya jaya jaya ganapati ganaraju mamgala bharana karana shubhah kaju
అర్థం:జయ జయ జయ గణపతీ, గణాల రాజా; సర్వులను మంగళంతో నింపి ప్రతి శుభకార్యాన్ని సిద్ధింపజేసేవాడా.
జై గజబదన సదన సుఖదాతా । విశ్వ వినాయకా బుద్ధి విధాతా ॥
Jai gajabadana sadana sukhadata vishva vinayaka buddhi vidhata
అర్థం:జయ గజముఖా, సుఖ నిలయమా, దాతా; విశ్వ ప్రభువు (వినాయక) మరియు బుద్ధి విధాత.
వక్ర తుణ్డ శుచీ శుణ్డ సుహావనా । తిలక త్రిపుణ్డ భాల మన భావన ॥
Vakra tunda shuchi shunda suhavana tilaka tripunda bhala mana bhavana
అర్థం:వక్రతుండుడా, ప్రకాశమాన సుందర తొండం గలవాడా; నీ నుదుటిపై త్రిపుండ్ర తిలకం మనసును మోహింపజేస్తుంది.
రాజత మణి ముక్తన ఉర మాలా । స్వర్ణ ముకుట శిర నయన విశాలా ॥
Rajata mani muktana ura mala svarna mukuta shira nayana vishala
అర్థం:నీ వక్షస్థలంపై మణులు, ముత్యాల హారం శోభిస్తుంది; శిరస్సుపై స్వర్ణ కిరీటం, విశాల నేత్రాలు.
పుస్తక పాణి కుఠార త్రిశూలం । మోదక భోగ సుగన్ధిత ఫూలం ॥
Pustaka pani kuthara trishulam modaka bhoga sugandhita phulam
అర్థం:చేతిలో పుస్తకం, గొడ్డలి (కుఠారం), త్రిశూలం; మోదక భోగం, సుగంధ పుష్పాలు.
సున్దర పీతామ్బర తన సాజిత । చరణ పాదుకా ముని మన రాజిత ॥
Sundara pitambara tana sajita charana paduka muni mana rajita
అర్థం:సుందర పీతాంబరంతో శరీరం అలంకరించబడింది; నీ చరణ పాదుకలు మునుల మనసును ఆనందింపజేస్తాయి.
ధని శివ సువన షడానన భ్రాతా । గౌరీ లాలన విశ్వ-విఖ్యాతా ॥
Dhani shiva suvana shadanana bhrata gauri lalana vishva-vikhyata
అర్థం:ధన్యుడవు, ఆరు ముఖాల కార్తికేయుని సోదరా, శివుని పుత్రా; గౌరీ ముద్దుబిడ్డా, విశ్వ విఖ్యాతా.
ఋద్ధి-సిద్ధి తవ చంవర సుధారే । ముషక వాహన సోహత ద్వారే ॥
Riddhi-siddhi tava chamvara sudhare mushaka vahana sohata dvare
అర్థం:ఋద్ధి, సిద్ధి నీపై రాజఠీవి చామరం వీస్తారు; నీ మూషిక వాహనం ద్వారం వద్ద శోభిస్తుంది.
కహౌ జన్మ శుభ కథా తుమ్హారీ । అతి శుచీ పావన మంగలకారీ ॥
Kahau janma shubha katha tumhari ati shuchi pavana mamgalakari
అర్థం:ఇప్పుడు నేను నీ జన్మ మంగళకర కథను చెబుతాను — అతి పవిత్రం, పావనం, సర్వ మంగళప్రదం.
ఏక సమయ గిరిరాజ కుమారీ । పుత్ర హేతు తప కీన్హా భారీ ॥
Eka samaya giriraja kumari putra hetu tapa kinha bhari
అర్థం:ఒకప్పుడు పర్వతరాజ పుత్రిక (పార్వతి) పుత్రుని కోరికతో కఠోర తపస్సు చేసింది.
భయో యజ్ఞ జబ పూర్ణ అనూపా । తబ పహుంచ్యో తుమ ధరీ ద్విజ రూపా ॥
Bhayo yajna jaba purna anupa taba pahumchyo tuma dhari dvija rupa
అర్థం:ఆ అనుపమ యజ్ఞం పూర్తయినప్పుడు, నీవు బ్రాహ్మణ రూపం ధరించి విచ్చేశావు.
అతిథి జానీ కే గౌరీ సుఖారీ । బహువిధి సేవా కరీ తుమ్హారీ ॥
Atithi jani ke gauri sukhari bahuvidhi seva kari tumhari
అర్థం:అతిథిగా తెలిసి గౌరీ సంతోషించి, నానా విధాల నీకు సేవ చేసింది.
అతి ప్రసన్న హవై తుమ వర దీన్హా । మాతు పుత్ర హిత జో తప కీన్హా ॥
Ati prasanna havai tuma vara dinha matu putra hita jo tapa kinha
అర్థం:అత్యంత ప్రసన్నుడవై, పుత్రుని కోసం ఆమె చేసిన ఆ తపస్సుకు నీవు వరమిచ్చావు:
మిలహి పుత్ర తుహి, బుద్ధి విశాలా । బినా గర్భ ధారణ యహి కాలా ॥
Milahi putra tuhi, buddhi vishala bina garbha dharana yahi kala
అర్థం:"నీకు విశాల బుద్ధి గల పుత్రుడు లభిస్తాడు — అదీ ఈ క్షణంలోనే, గర్భధారణ లేకుండానే.
గణనాయక గుణ జ్ఞాన నిధానా । పూజిత ప్రథమ రూప భగవానా ॥
Gananayaka guna jnana nidhana pujita prathama rupa bhagavana
అర్థం:అతడు గణాల నాయకుడు, గుణ-జ్ఞాన నిధి, సర్వ దేవతలలో ప్రథమ పూజ్య భగవానుడవుతాడు."
అస కహీ అన్తర్ధాన రూప హవై । పాలనా పర బాలక స్వరూప హవై ॥
Asa kahi antardhana rupa havai palana para balaka svarupa havai
అర్థం:అని చెప్పి ఆ బ్రాహ్మణుడు అంతర్ధానమై, ఊయలపై బాలుని రూపం ధరించాడు.
బని శిశు రుదన జబహిం తుమ ఠానా । లఖి ముఖ సుఖ నహిం గౌరీ సమానా ॥
Bani shishu rudana jabahim tuma thana lakhi mukha sukha nahim gauri samana
అర్థం:శిశు రూపంలో నీవు ఏడవడం మొదలిడగానే, నీ ముఖం చూసి గౌరీ ఆనందానికి అవధులు లేకుండాయెను.
సకల మగన, సుఖమంగల గావహిం । నాభ తే సురన, సుమన వర్షావహిం ॥
Sakala magana, sukhamamgala gavahim nabha te surana, sumana varshavahim
అర్థం:అందరూ ఆనందమగ్నులై సుఖ-మంగళ గీతాలు పాడసాగారు; ఆకాశం నుండి దేవతలు పుష్పవృష్టి కురిపించారు.
శమ్భు, ఉమా, బహుదాన లుటావహిం । సుర మునిజన, సుత దేఖన ఆవహిం ॥
Shambhu, uma, bahudana lutavahim sura munijana, suta dekhana avahim
అర్థం:శంభు (శివుడు), ఉమా విస్తారంగా దానాలు చేశారు; దేవతలు, మునులు పుత్రుని చూడ వచ్చారు.
లఖి అతి ఆనన్ద మంగల సాజా । దేఖన భీ ఆయే శని రాజా ॥
Lakhi ati ananda mamgala saja dekhana bhi aye shani raja
అర్థం:ఆనంద, మంగళమయ ఈ ఉత్సవాన్ని చూసి శని రాజు కూడా దర్శనానికి వచ్చాడు.
నిజ అవగుణ గుని శని మన మాహీం । బాలక, దేఖన చాహత నాహీం ॥
Nija avaguna guni shani mana mahim balaka, dekhana chahata nahim
అర్థం:తన దోషాన్ని మనసులో తలచుకుని శని బాలుని చూడ ఇష్టపడలేదు.
గిరిజా కఛు మన భేద బఢాయో । ఉత్సవ మోర, న శని తుహీ భాయో ॥
Girija kachhu mana bheda badhayo utsava mora, na shani tuhi bhayo
అర్థం:గిరిజా మనసులో కొంత భేదం పెరిగింది: "నా ఉత్సవంలో శనికి కూడా నా పుత్రుని చూడడం నచ్చలేదా?"
కహత లగే శని, మన సకుచాఈ । కా కరిహౌ, శిశు మోహి దిఖాఈ ॥
Kahata lage shani, mana sakuchai ka karihau, shishu mohi dikhai
అర్థం:శని మనసులో సంకోచిస్తూ అన్నాడు: "నేను బాలుని చూస్తే ఏమవుతుందో?"
నహిం విశ్వాస, ఉమా ఉర భయఊ । శని సోం బాలక దేఖన కహయఊ ॥
Nahim vishvasa, uma ura bhayau shani som balaka dekhana kahayau
అర్థం:ఉమా హృదయంలో ఏ సందేహమూ కలగలేదు; ఆమె శనిని బాలుని చూడమని చెప్పింది.
పదతహిం శని దృగ కోణ ప్రకాశా । బాలక సిర ఉड़ి గయో అకాశా ॥
Padatahim shani driga kona prakasha balaka sira uड़i gayo akasha
అర్థం:శని వక్ర దృష్టి కిరణం పడగానే, బాలుని శిరస్సు ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయింది.
గిరిజా గిరీ వికల హవై ధరణీ । సో దుఃఖ దశా గయో నహీం వరణీ ॥
Girija giri vikala havai dharani so duhkha dasha gayo nahim varani
అర్థం:గిరిజా వ్యాకులయై నేలపై పడిపోయింది; ఆ దుఃఖ స్థితిని వర్ణింప శక్యం కాదు.
హాహాకార మచ్యౌ కైలాశా । శని కీన్హోం లఖి సుత కో నాశా ॥
Hahakara machyau kailasha shani kinhom lakhi suta ko nasha
అర్థం:కైలాసంలో హాహాకారం చెలరేగింది — శని పుత్రుని నాశనం చేశాడని కనబడింది.
తురత గరుड़ చढ़ి విష్ణు సిధాయో । కాటీ చక్ర సో గజ సిర లాయే ॥
Turata garuड़ chaढ़i vishnu sidhayo kati chakra so gaja sira laye
అర్థం:వెంటనే విష్ణువు గరుడుని ఎక్కి బయలుదేరాడు; చక్రంతో ఒక శిరస్సును ఛేదించి ఏనుగు తలను తెచ్చాడు.
బాలక కే ధడ़ ఊపర ధారయో । ప్రాణ మన్త్ర పढ़ి శంకర డారయో ॥
Balaka ke dhada़ upara dharayo prana mantra paढ़i shamkara darayo
అర్థం:దానిని బాలుని మొండెంపై ఉంచారు, శంకరుడు ప్రాణమంత్రం చదివి అతనిని బ్రతికించాడు.
నామ గణేశ శమ్భు తబ కీన్హే । ప్రథమ పూజ్య బుద్ధి నిధి, వర దీన్హే ॥
Nama ganesha shambhu taba kinhe prathama pujya buddhi nidhi, vara dinhe
అర్థం:అప్పుడు శంభు ఆయనకు గణేశ నామమిచ్చి, ప్రథమ పూజ్యత్వాన్ని, బుద్ధి నిధిని వరంగా ఇచ్చాడు.
బుద్ధి పరీక్షా జబ శివ కీన్హా । పృథ్వీ కర ప్రదక్షిణా లీన్హా ॥
Buddhi pariksha jaba shiva kinha prithvi kara pradakshina linha
అర్థం:శివుడు వారి బుద్ధిని పరీక్షించినప్పుడు, ఇద్దరు సోదరులు భూమికి ప్రదక్షిణ చేయవలసి ఉంది.
చలే షడానన, భరమి భులాఈ । రచే బైఠ తుమ బుద్ధి ఉపాఈ ॥
Chale shadanana, bharami bhulai rache baitha tuma buddhi upai
అర్థం:ఆరు ముఖాల కార్తికేయుడు భ్రాంతిలో పడి తిరగసాగాడు; కానీ నీవు ఒక చతుర ఉపాయాన్ని పన్నావు.
చరణ మాతు-పితు కే ధర లీన్హేం । తినకే సాత ప్రదక్షిణ కీన్హేం ॥
Charana matu-pitu ke dhara linhem tinake sata pradakshina kinhem
అర్థం:నీవు నీ తల్లిదండ్రుల పాదాలను పట్టుకుని, వారికి ఏడుసార్లు ప్రదక్షిణ చేశావు.
ధని గణేశ కహీ శివ హియే హరషే । నభ తే సురన సుమన బహు బరసే ॥
Dhani ganesha kahi shiva hiye harashe nabha te surana sumana bahu barase
అర్థం:"ధన్యుడు గణేశుడు!" అని శివుడు అన్నాడు, ఆయన హృదయం ఆనందించింది; ఆకాశం నుండి దేవతలు అనేక పుష్పాలు కురిపించారు.
తుమ్హరీ మహిమా బుద్ధి బड़ాఈ । శేష సహసముఖ సకే న గాఈ ॥
Tumhari mahima buddhi baड़ai shesha sahasamukha sake na gai
అర్థం:నీ మహిమను, బుద్ధి మహత్త్వాన్ని సహస్ర ముఖాల శేషుడు కూడా గానం చేయలేకపోయాడు.
మైం మతిహీన మలీన దుఖారీ । కరహూం కౌన విధి వినయ తుమ్హారీ ॥
Maim matihina malina dukhari karahum kauna vidhi vinaya tumhari
అర్థం:నేను మందబుద్ధిని, మలినుడను, దుఃఖితుడను — ఏ విధంగా నీకు తగిన స్తుతి చేయగలను?
భజత రామసున్దర ప్రభుదాసా । జగ ప్రయాగ, కకరా, దుర్వాసా ॥
Bhajata ramasundara prabhudasa jaga prayaga, kakara, durvasa
అర్థం:ప్రయాగకు చెందిన (కకరా నివాసి, దుర్వాస వంశపు) రామసుందర ప్రభుదాసు నిన్ను భజిస్తాడు.
అబ ప్రభు దయా దీనా పర కీజై । అపనీ శక్తి భక్తి కుఛ దీజై ॥
Aba prabhu daya dina para kijai apani shakti bhakti kuchha dijai
అర్థం:ఇప్పుడు ఓ ప్రభూ, ఈ దీనునిపై దయ చూపు; నీ శక్తి, భక్తిలో కొంత నాకు ప్రసాదించు.
శ్రీ గణేశ యహ చాలీసా, పాఠ కరై కర ధ్యాన । నిత నవ మంగల గృహ బసై, లహే జగత సన్మాన ॥
Shri ganesha yaha chalisa, patha karai kara dhyana nita nava mamgala griha basai, lahe jagata sanmana
అర్థం:ఎవరు ఈ గణేశ చాలీసాను ఏకాగ్ర మనసుతో, ధ్యానంతో పఠిస్తారో — వారి ఇంట నిత్యం నవ మంగళం నిలుస్తుంది, వారు లోకంలో సన్మానం పొందుతారు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
गणेश चालीसा పారాయణ ప్రయోజనాలు
భక్తుని మార్గం నుండి సకల విఘ్నాలను తొలగిస్తుంది
బుద్ధిని, వివేకాన్ని, ఆలోచనల స్పష్టతను ప్రసాదిస్తుంది
కొత్త కార్యాలలో, పరీక్షలలో, వ్యాపారంలో విజయాన్ని కలిగిస్తుంది
ఇంటికి శుభాన్ని, సౌభాగ్యాన్ని తెస్తుంది
గణేశుడు సకల దేవతలకన్నా ముందు పూజింపబడతారు — ఈ చాలీసా ఆయన ప్రథమ ఆశీర్వాదాన్ని ఆవాహన చేస్తుంది
రాబోయే సవాళ్లకు సంబంధించిన భయాన్ని, ఆందోళనను తొలగిస్తుంది
ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని, మంచిచెడుల విచక్షణను ప్రసాదిస్తుంది
गणेश चालीसा పారాయణ విధి
గణేశుని ప్రతిమ లేదా చిత్రం ముందు కూర్చోండి. మోదకం, గరిక, ఎర్ర పుష్పాలు సమర్పించండి. దీపం, అగరొత్తి వెలిగించండి. భక్తితో, ఏకాగ్రతతో గణేశ చాలీసా పఠించండి. ఏదైనా కొత్త కార్యం, ప్రయాణం లేదా ముఖ్యమైన పనిని ఈ చాలీసాతో ఆరంభించడం సంప్రదాయం. బుధవారం (గణేశుని దినం), గణేశ చతుర్థి నాడు పారాయణం ప్రత్యేకంగా శుభప్రదం.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి गणेश चालीसाను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి