శివ రుద్రాష్టకమ్
शिव रुद्राष्टकम् in Telugu · తెలుగు
మూలం & కథ
Composed by Goswami Tulsidas · Goswami Tulsidas · 16th century CE
Tulsidas composed this ashtakam as an expression of his deepest devotion to Lord Shiva. While Tulsidas is primarily known as a Ram devotee, he held Shiva in the highest reverence — in the Ramcharitmanas, he presents Shiva as the first devotee of Ram. This ashtakam moves from the most abstract philosophy (Nirguna Brahman) to the most personal surrender (a helpless devotee crying out), mirroring the complete spiritual journey in just 8 verses.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
The final verse of this ashtakam — 'Na Janami Yogam Japam Naiva Poojam' (I know not yoga, japa or worship) — is considered one of the most powerful expressions of surrender in all of Hindu devotional literature. Saints and scholars teach that when a devotee truly means these words — admitting complete helplessness and dependence on God's grace alone — Shiva's protection becomes absolute. Tulsidas himself, despite being one of the greatest scholars of his age, chose to present himself as knowing nothing — because true wisdom begins with this humility.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
నమామీశమీశాన నిర్వాణరూపం విభుం వ్యాపకం బ్రహ్మవేదస్వరూపమ్। నిజం నిర్గుణం నిర్వికల్పం నిరీహం చిదాకాశమాకాశవాసం భజేఽహమ్॥
Namamishamishan Nirvanarupam Vibhum Vyapakam Brahmavedasvarupam Nijam Nirgunam Nirvikalpam Nireeham Chidakashamakashvasam Bhajeham
అర్థం:हे ईशान! मैं उस ईश को नमन करता हूँ जो निर्वाणस्वरूप, विभु, सर्वव्यापक, ब्रह्म और वेदस्वरूप हैं; जो स्वरूप में स्थित, निर्गुण, निर्विकल्प और इच्छारहित हैं।
నిరాకారమోంకారమూలం తురీయం గిరా జ్ఞాన గోతీతమీశం గిరీశమ్। కరాలం మహాకాల కాలం కృపాలం గుణాగార సంసారపారం నతోఽహమ్॥
Nirakaramonkaramulam Turiyam Gira Gyana Goteetameesha Girisham Karalam Mahakala Kalam Kripalam Gunagara Sansaraparam Natoham
అర్థం:निराकार, ओंकार के मूल, तुरीय; वाणी-ज्ञान-इन्द्रियों से परे, गिरीश; कराल, महाकाल के भी काल, कृपालु, गुणों के आगार, संसार से पार करने वाले — उन्हें नमन।
తుషారాద్రి సంకాశ గౌరం గభీరం మనోభూత కోటిప్రభా శ్రీ శరీరమ్। స్ఫురన్మౌలి కల్లోలినీ చారుగంగా లసద్భాలబాలేన్దు కణ్ఠే భుజంగా॥
Tusharadri Sankasha Gauram Gambhiram Manobhuta Kotiprabha Shri Shariram Sfuranmauli Kallolini Charuganga Lasat Bhalabaalendu Kanthe Bhujanga
అర్థం:हिमगिरि-से गौर, गम्भीर; जिनका दिव्य शरीर करोड़ों कामदेवों की प्रभा वाला है; जिनके मस्तक पर सुन्दर गंगा लहराती, गले में सर्प और भाल पर चन्द्र सुशोभित है — उन्हें नमन।
చలత్కుణ్డలం భ్రూసునేత్రం విశాలం ప్రసన్నాననం నీలకణ్ఠం దయాలమ్। మృగాధీశచర్మామ్బరం ముణ్డమాలం ప్రియం శంకరం సర్వనాథం భజామి॥
Chalakundalam Bhrusunetram Vishalam Prasannaananam Neelakantham Dayalam Mrigadhishcharmambaram Mundamalam Priyam Shankaram Sarvanatham Bhajami
అర్థం:झूमते कुण्डल, सुन्दर भृकुटि और विशाल नेत्र; प्रसन्नमुख, नीलकण्ठ, दयालु; मृगचर्म और मुण्डमाल धारण किए — ऐसे प्रिय शिव को नमन।
ప్రచణ్డం ప్రకృష్టం ప్రగల్భం పరేశం అఖణ్డం అజం భానుకోటిప్రకాశమ్। త్రయః శూలనిర్మూలనం శూలపాణిం భజేఽహం భవానీపతిం భావగమ్యమ్॥
Prachandam Prakrishtam Pragalbham Paresham Akhandam Ajam Bhanukotiprakasham Trayah Shulanirmoolanam Shulapanim Bhajeham Bhavanipatim Bhavagamyam
అర్థం:प्रचण्ड, श्रेष्ठ, प्रगल्भ, परमेश्वर; अखण्ड, अजन्मा, करोड़ों सूर्यों-से प्रकाशमान; तीनों तापों का मूलोच्छेद करने वाले शूलपाणि — उन्हें मैं भजता हूँ।
కలాతీత కల్యాణ కల్పాన్తకారీ సదా సజ్జనానన్దదాతా పురారీ। చిదానన్దసందోహ మోహాపహారీ ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో మన్మథారీ॥
Kalaateeta Kalyana Kalpantakari Sada Sajjanananddadata Purari Chidanandasandoha Mohaphari Praseeda Praseeda Prabho Manmathari
అర్థం:कलातीत, कल्याणस्वरूप, कल्पान्त में संहार करने वाले; सज्जनों को सदा आनन्द देने वाले पुरारि; चिदानन्दघन, मोह को हरने वाले — हे प्रभु, प्रसन्न हों, प्रसन्न हों।
న యావద్ ఉమానాథ పాదారవిన్దం భజన్తీహ లోకే పరే వా నరాణామ్। న తావత్సుఖం శాన్తి సన్తాపనాశం ప్రసీద ప్రభో సర్వభూతాధివాసమ్॥
Na Yavad Umanatha Padaaravindam Bhajantiha Loke Pare Va Naranaam Na Tavatsukham Shanti Santapanasham Praseeda Prabho Sarvabhutadhivasam
అర్థం:जब तक मनुष्य उमानाथ (शिव) के चरणकमलों का भजन नहीं करते, तब तक उन्हें इस लोक या परलोक में सुख, शान्ति और सन्ताप का नाश प्राप्त नहीं होता।
న జానామి యోగం జపం నైవ పూజాం నతోఽహం సదా సర్వదా శమ్భు తుభ్యమ్। జరా జన్మ దుఃఖౌఘ తాతప్యమానం ప్రభో పాహి ఆపన్నమామీశ శమ్భో॥
Na Janami Yogam Japam Naiva Poojam Natoham Sada Sarvada Shambhu Tubhyam Jara Janma Duhkhaugha Tatapyamanam Prabho Pahi Aapannamameesh Shambho
అర్థం:मैं न योग जानता हूँ, न जप, न पूजा; हे शम्भु! मैं सदा-सर्वदा केवल आपको नमन करता हूँ। जरा, जन्म और दुःख-समूह से सन्तप्त मुझ दीन की, हे प्रभु, रक्षा करें।
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
शिव रुद्राष्टकम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
Written by Tulsidas — one of the most profound Shiva prayers ever composed
The 8th verse is a complete surrender: 'I know nothing — just protect me'
Describes Shiva from the highest philosophy (Nirguna) to the most personal (Shambho)
Extremely powerful for Monday worship and Maha Shivaratri
Each verse deepens the devotion — from awe to love to surrender
The final plea 'Prabho Pahi' (Lord, protect) is heartbreakingly sincere
शिव रुद्राष्टकम् పారాయణ విధి
This ashtakam is best recited with deep feeling, especially the final verse where Tulsidas surrenders completely. Sit before a Shiva Lingam or image. Light a diya. Chant slowly, letting each verse's meaning penetrate. The progression from philosophical description to personal surrender mirrors the devotee's journey.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి शिव रुद्राष्टकम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి