సరస్వతీ చాలీసా
सरस्वती चालीसा in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
సరస్వతి చాలీసా జ్ఞానం, సంగీతం, వాక్కు దేవత సరస్వతిని కీర్తించే నలభై పదాల స్తుతి. ఆమె కృపతో దొంగ వాల్మీకి ఆదికవి అయ్యాడని, కాళిదాసు, తులసీదాసు, సూరదాసులకు ప్రతిభ లభించిందని ఇది గుర్తు చేస్తుంది. విద్యార్థులు చదువు, పరీక్షల ముందు దీనిని పఠిస్తారు.
మూలం & కథ
Traditional Hindi devotional hymn · Traditional (signed 'Ramsagar') · Devotional era
సరస్వతి చాలీసా విద్య, సంగీతం, వాక్కు దేవతను కీర్తించే నలభై పదాల హిందీ స్తుతి. లోకాన్ని పాప-బుద్ధి కమ్ముకున్నప్పుడల్లా ధర్మ జ్యోతిని పునరుద్ధరించడానికి మాత అవతరిస్తుందని, కేవలం ఆమె కృపతోనే హంతకుడైన వాల్మీకి ఆదికవి అయ్యాడని, కాళిదాసు, తులసీదాసు, సూరదాసు వంటి కవులు తమ ప్రతిభను పొందారని ఇది చెబుతుంది — ఆమెను వెదికే ప్రతి భక్తునికి ఇది జ్ఞాన వాగ్దానం.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ చాలీసా సరస్వతి శక్తిని కేవలం విద్యపై కాక ప్రతి ఆపదపై చెబుతుంది — కోపించిన రాజు, అడవి క్రూర మృగాలు, తుఫానులో విరిగే ఓడ, బందీ బంధనాలు — ఆమె నామం జపించేవారికి సర్వం శుభప్రదం అవుతుందని ప్రకటిస్తుంది. అన్నిటికంటే ఆమె పరమ వరాన్ని గుర్తు చేస్తుంది: ఆమె ఒక అడవి దొంగను వాల్మీకి, ఆదికవిగా మార్చింది — ఆమె కృప ఎవరినైనా మార్చగలదనడానికి ఇది నిదర్శనం.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
జనక జనని పద కమల రజ, నిజ మస్తక పర ధారి। బన్దౌం మాతు సరస్వతీ, బుద్ధి బల దే దాతారి॥
Janaka janani pada kamala raja, nija mastaka para dhari Bandaum matu sarasvati, buddhi bala de datari
అర్థం:నా తల్లిదండ్రుల పాద-పద్మాల ధూళిని నా శిరస్సుపై ధరించి, నేను సరస్వతీ మాతకు నమస్కరిస్తాను — ఓ దాత్రీ, నాకు బుద్ధిని, బలాన్ని ప్రసాదించు.
పూర్ణ జగత మేం వ్యాప్త తవ, మహిమా అమిత అనంతు। రామసాగర కే పాప కో, మాతు తుహీ అబ హన్తు॥
Purna jagata mem vyapta tava, mahima amita anamtu Ramasagara ke papa ko, matu tuhi aba hantu
అర్థం:నీ మహిమ సమస్త జగత్తులో వ్యాపించి ఉంది, అపరిమితం, అనంతం; ఓ మాతా, ఇప్పుడు (కవి) రామసాగరుని పాపాలను నశింపజేయి.
జయ శ్రీ సకల బుద్ధి బలరాసీ। జయ సర్వజ్ఞ అమర అవినాసీ॥
Jaya shri sakala buddhi balarasi Jaya sarvajna amara avinasi
అర్థం:జయము, ఓ యశస్వినీ, సమస్త బుద్ధి-బలాల రాశీ; జయము, ఓ సర్వజ్ఞా, అమరా, అవినాశీ.
జయ జయ జయ వీణాకర ధారీ। కరతీ సదా సుహంస సవారీ॥
Jaya jaya jaya vinakara dhari Karati sada suhamsa savari
అర్థం:జయ, జయ, జయ, ఓ వీణాధారిణీ; ఎల్లప్పుడూ అందమైన హంసపై విహరించేదానా.
రూప చతుర్భుజధారీ మాతా। సకల విశ్వ అన్దర విఖ్యాతా॥
Rupa chaturbhujadhari mata Sakala vishva andara vikhyata
అర్థం:ఓ చతుర్భుజధారిణీ మాతా, సమస్త విశ్వంలో విఖ్యాతురాలా.
జగ మేం పాప బుద్ధి జబ హోతీ। జబహి ధర్మ కీ ఫీకీ జ్యోతీ॥
Jaga mem papa buddhi jaba hoti Jabahi dharma ki phiki jyoti
అర్థం:జగత్తులో పాపబుద్ధి ఉద్భవించినప్పుడు, ధర్మ జ్యోతి మందగించినప్పుడు —
తబహి మాతు లే నిజ అవతారా। పాప హీన కరతీ మహి తారా॥
Tabahi matu le nija avatara Papa hina karati mahi tara
అర్థం:— అప్పుడు మాత తన అవతారాన్ని ధరించి, దానిని పాపరహితం చేసి భూమిని ఉద్ధరిస్తుంది.
బాల్మీకి జీ థే హత్యారా। తవ ప్రసాద జానై సంసారా॥
Balmiki ji the hatyara Tava prasada janai samsara
అర్థం:వాల్మీకి హంతకుడు; నీ కృపతో ఇప్పుడు సంసారం అతనిని ఎరుగుతుంది —
రామాయణ జో రచే బనాఈ। ఆది కవీ కీ పదవీ పాఈ॥
Ramayana jo rache banai Adi kavi ki padavi pai
అర్థం:— ఎందుకంటే అతడు రామాయణాన్ని రచించి ఆది కవి పదవిని పొందాడు.
కాలిదాస జో భయే విఖ్యాతా। తేరీ కృపా దృష్టి సే మాతా॥
Kalidasa jo bhaye vikhyata Teri kripa drishti se mata
అర్థం:కాళిదాసు విఖ్యాతుడయ్యాడు, ఓ మాతా, నీ కృపా-దృష్టితో.
తులసీ సూర ఆది విద్ధానా। భయే ఔర జో జ్ఞానీ నానా॥
Tulasi sura adi viddhana Bhaye aura jo jnani nana
అర్థం:తులసీదాసు, సూరదాసు, ఇతర విద్వాంసులు, మరెందరో జ్ఞానులు అయ్యారు —
తిన్హహిం న ఔర రహేఉ అవలమ్బా। కేవల కృపా ఆపకీ అమ్బా॥
Tinhahim na aura raheu avalamba Kevala kripa apaki amba
అర్థం:— వారికి వేరే ఆధారం లేదు, ఓ మాతా అంబా, కేవలం నీ కృపే.
కరహు కృపా సోఇ మాతు భవానీ। దుఖిత దీన నిజ దాసహి జానీ॥
Karahu kripa soi matu bhavani Dukhita dina nija dasahi jani
అర్థం:అటువంటి కృపను చూపు, ఓ మాతా భవానీ, నీ సేవకుని దుఃఖితునిగా, దీనునిగా ఎరిగి.
పుత్ర కరై అపరాధ బహూతా। తేహి న ధరఇ చిత సున్దర మాతా॥
Putra karai aparadha bahuta Tehi na dharai chita sundara mata
అర్థం:పుత్రుడు ఎన్ని అపరాధాలు చేసినా, కృపామయి మాత దానిని మనసులో పెట్టుకోదు.
రాఖు లాజ జననీ అబ మేరీ। వినయ కరూం బహు భాంతి ఘనేరీ॥
Rakhu laja janani aba meri Vinaya karum bahu bhamti ghaneri
అర్థం:ఇప్పుడు నా మానాన్ని కాపాడు, ఓ జననీ; నేను అనేక విధాలుగా ఎంతో ప్రార్థిస్తున్నాను.
మైం అనాథ తేరీ అవలంబా। కృపా కరఉ జయ జయ జగదంబా॥
Maim anatha teri avalamba Kripa karau jaya jaya jagadamba
అర్థం:నేను అనాథను, నీవే నా అవలంబం; కృప చూపు — జయ, జయ, ఓ జగదంబా.
మధు కైటభ జో అతి బలవానా। బాహుయుద్ధ విష్ణూ తే ఠానా॥
Madhu kaitabha jo ati balavana Bahuyuddha vishnu te thana
అర్థం:మధు, కైటభులు, మిక్కిలి బలవంతులు, విష్ణువుతో బాహుయుద్ధం చేశారు.
సమర హజార పాంచ మేం ఘోరా। ఫిర భీ ముఖ ఉనసే నహిం మోరా॥
Samara hajara pamcha mem ghora Phira bhi mukha unase nahim mora
అర్థం:ఐదు వేల సంవత్సరాలు ఘోర యుద్ధం సాగింది, అయినా అతడు వారి నుండి ముఖం మరల్చలేదు.
మాతు సహాయ భఈ తేహి కాలా। బుద్ధి విపరీత కరీ ఖలహాలా॥
Matu sahaya bhai tehi kala Buddhi viparita kari khalahala
అర్థం:ఆ సమయంలో మాత అతనికి సహాయమైంది, ఆ దుష్టుల బుద్ధిని విపరీతం చేసింది.
తేహి తే మృత్యు భఈ ఖల కేరీ। పురవహు మాతు మనోరథ మేరీ॥
Tehi te mrityu bhai khala keri Puravahu matu manoratha meri
అర్థం:దానితో ఆ దుష్టులకు మృత్యువు సంభవించింది; ఓ మాతా, నా మనోరథాన్ని నెరవేర్చు.
చండ ముణ్డ జో థే విఖ్యాతా। ఛణ మహుం సంహారేఉ తేహి మాతా॥
Chamda munda jo the vikhyata Chhana mahum samhareu tehi mata
అర్థం:చండ, ముండులు, విఖ్యాతులు, వారిని మాత క్షణంలో సంహరించింది.
రక్తబీజ సే సమరథ పాపీ। సుర-ముని హృదయ ధరా సబ కాంపీ॥
Raktabija se samaratha papi Sura-muni hridaya dhara saba kampi
అర్థం:రక్తబీజుడు, ఆ సమర్థ పాపి, ఎవరిని చూసి దేవతలు, మునుల హృదయాలు అన్నీ కంపించాయో —
కాటేఉ సిర జిమ కదలీ ఖమ్బా। బార బార బినవఉం జగదంబా॥
Kateu sira jima kadali khamba Bara bara binavaum jagadamba
అర్థం:— అరటిబోదెను నరికినట్లు నీవు అతని శిరస్సును నరికావు; మాటిమాటికీ ప్రార్థిస్తున్నాను, ఓ జగదంబా.
జగ ప్రసిద్ధ జో శుంభ నిశుంభా। ఛిన మేం బధే తాహి తూ అమ్బా॥
Jaga prasiddha jo shumbha nishumbha Chhina mem badhe tahi tu amba
అర్థం:జగత్ప్రసిద్ధులైన శుంభ, నిశుంభులను — క్షణంలో నీవు వధించావు, ఓ అంబా.
భరత-మాతు బుధి ఫేరేఉ జాఈ। రామచంద్ర బనవాస కరాఈ॥
Bharata-matu budhi phereu jai Ramachamdra banavasa karai
అర్థం:నీవు భరతుని తల్లి (కైకేయి) బుద్ధిని మార్చి, రామచంద్రుని వనవాసానికి కారణమయ్యావు.
ఏహి విధి రావన వధ తుమ కీన్హా। సుర నర ముని సబ కహుం సుఖ దీన్హా॥
Ehi vidhi ravana vadha tuma kinha Sura nara muni saba kahum sukha dinha
అర్థం:ఈ విధంగా నీవు రావణ వధను జరిపించి, దేవతలు, మనుషులు, మునులందరికీ సుఖాన్ని ఇచ్చావు.
కో సమరథ తవ యశ గున గానా। నిగమ అనాది అనంత బఖానా॥
Ko samaratha tava yasha guna gana Nigama anadi anamta bakhana
అర్థం:నీ యశస్సును, గుణాలను గానం చేయగల సమర్థుడెవరు? వేదాలు నిన్ను అనాది, అనంతం అని ప్రకటిస్తాయి.
విష్ణు రూద్ర అజ సకహిం న మారీ। జినకీ హో తుమ రక్షాకారీ॥
Vishnu rudra aja sakahim na mari Jinaki ho tuma rakshakari
అర్థం:విష్ణువు, రుద్రుడు, అజుడు (బ్రహ్మ) కూడా చంపబడలేరు — ఎవరికి నీవు రక్షకురాలవో.
రక్త దన్తికా ఔర శతాక్షీ। నామ అపార హై దానవ భక్షీ॥
Rakta dantika aura shatakshi Nama apara hai danava bhakshi
అర్థం:రక్తదంతిక, శతాక్షి — నీ నామాలు అపారం, ఓ దానవ భక్షిణీ.
దుర్గమ కాజ ధరా పర కీన్హా। దుర్గా నామ సకల జగ లీన్హా॥
Durgama kaja dhara para kinha Durga nama sakala jaga linha
అర్థం:నీవు భూమిపై దుర్గమ కార్యాలను సాధించావు; సమస్త జగత్తు 'దుర్గా' నామాన్ని స్వీకరించింది.
దుర్గ ఆది హరనీ తూ మాతా। కృపా కరహు జబ జబ సుఖదాతా॥
Durga adi harani tu mata Kripa karahu jaba jaba sukhadata
అర్థం:ప్రతి దుర్గమాన్ని (కష్టాన్ని) తొలగించే మాత నీవే; అవసరమైనప్పుడల్లా కృప చూపు, ఓ సుఖదాత్రీ.
నృప కోపిత జో మారన చాహై। కానన మేం ఘేరే మృగ నాహై॥
Nripa kopita jo marana chahai Kanana mem ghere mriga nahai
అర్థం:కోపించిన రాజు చంపగోరినప్పుడు, లేదా ఎవరైనా అడవిలో మృగాలతో చుట్టుముట్టబడినప్పుడు —
సాగర మధ్య పోత కే భంగే। అతి తూఫాన నహిం కోఊ సంగే॥
Sagara madhya pota ke bhamge Ati tuphana nahim kou samge
అర్థం:— సముద్ర మధ్యంలో మహా తుఫానులో నౌక విరిగినప్పుడు, దగ్గర ఏ తోడూ లేనప్పుడు —
భూత ప్రేత బాధా యా దుఃఖ మేం। హో దరిద్ర అథవా సంకట మేం॥
Bhuta preta badha ya duhkha mem Ho daridra athava samkata mem
అర్థం:— భూత-ప్రేత బాధలో, దారిద్ర్యంలో లేదా సంకటంలో —
నామ జపే మంగల సబ హోఈ। సంశయ ఇసమేం కరఇ న కోఈ॥
Nama jape mamgala saba hoi Samshaya isamem karai na koi
అర్థం:— నీ నామం జపిస్తే అంతా మంగళకరమవుతుంది; ఇందులో ఎవరూ సందేహించరాదు.
పుత్రహీన జో ఆతుర భాఈ। సబై ఛాంड़ి పూజేం ఏహి మాఈ॥
Putrahina jo atura bhai Sabai chhamड़i pujem ehi mai
అర్థం:పుత్రహీనుడు, వ్యాకులుడు — మిగతావన్నీ విడిచి ఈ మాతను పూజించాలి.
కరై పాఠ నిత యహ చాలీసా। హోయ పుత్ర సున్దర గుణ ఈసా॥
Karai patha nita yaha chalisa Hoya putra sundara guna isa
అర్థం:ఈ చాలీసాను ప్రతిదినం పఠించేవాడికి ఈశుని (శివుని) వలె అందమైన, గుణవంతుడైన పుత్రుడు లభిస్తాడు.
ధూపాదిక నైవేద్య చఢావై। సంకట రహిత అవశ్య హో జావై॥
Dhupadika naivedya chadhavai Samkata rahita avashya ho javai
అర్థం:ధూపం, నైవేద్యాన్ని సమర్పిస్తే మనిషి తప్పక సంకటం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
భక్తి మాతు కీ కరై హమేశా। నికట న ఆవై తాహి కలేశా॥
Bhakti matu ki karai hamesha Nikata na avai tahi kalesha
అర్థం:ఎల్లప్పుడూ మాత భక్తిని చేసేవాడి దగ్గరికి ఏ క్లేశమూ రాదు.
బందీ పాఠ కరేం శత బారా। బందీ పాశ దూర హో సారా॥
Bamdi patha karem shata bara Bamdi pasha dura ho sara
అర్థం:దీనిని వంద సార్లు పఠించే బందీకి బంధనపు పాశాలన్నీ తొలగిపోతాయి.
కరహు కృపా భవముక్తి భవానీ। మో కహం దాస సదా నిజ జానీ॥
Karahu kripa bhavamukti bhavani Mo kaham dasa sada nija jani
అర్థం:కృప చూపి భవముక్తిని ప్రసాదించు, ఓ భవానీ, నన్ను సదా నీ దాసునిగా ఎరిగి.
మాతా సూరజ కాన్తి తవ, అంధకార మమ రూప। డూబన తే రక్షా కరహు, పరూం న మైం భవ-కూప॥
Mata suraja kanti tava, amdhakara mama rupa Dubana te raksha karahu, parum na maim bhava-kupa
అర్థం:ఓ మాతా, నీది సూర్యుని కాంతి, నాది అంధకార రూపం; నన్ను మునుగుట నుండి కాపాడు, నేను భవ-కూపంలో పడకుండా.
బల బుద్ధి విద్యా దేహుం మోహి, సునహు సరస్వతి మాతు। అధమ రామసాగరహిం తుమ, ఆశ్రయ దేఉ పునాతు॥
Bala buddhi vidya dehum mohi, sunahu sarasvati matu Adhama ramasagarahim tuma, ashraya deu punatu
అర్థం:నాకు బలం, బుద్ధి, విద్యను ప్రసాదించు; ఓ సరస్వతీ మాతా, నా మాట విను; ఓ పునీతం చేసేదానా, దీన రామసాగరునికి ఆశ్రయమివ్వు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
सरस्वती चालीसा పారాయణ ప్రయోజనాలు
సరస్వతి చాలీసా పఠనం జ్ఞానం, బుద్ధి, స్మృతి, వాక్చాతుర్యం కోసం సరస్వతీ మాత కృపను ఆహ్వానిస్తుంది.
విద్యార్థులు, పండితులు, కళాకారులు, సంగీతకారులకు ప్రత్యేకంగా ప్రియమైనది; పరీక్షలు, చదువు ముందు పఠిస్తారు.
వసంత పంచమి, సరస్వతి పండుగ, మరియు బుధవారాలు అత్యంత శుభప్రదమైనవి.
ఆమె కృప వాల్మీకిని ఆదికవిగా చేసిందని, కాళిదాసు, తులసీదాసు, సూరదాసులను ప్రేరేపించిందని ఈ చాలీసా గుర్తు చేస్తుంది.
ఇది మనస్సు మాంద్యాన్ని తొలగించి, స్పష్టమైన అవగాహన ఇచ్చి, విద్య, కళలలో విజయం తెస్తుందని చెబుతారు.
నూరుసార్లు పఠిస్తే ఇది బందీ బంధనాలను సైతం వదలగొడుతుందని చెప్పబడింది.
सरस्वती चालीसा పారాయణ విధి
సరస్వతీ మాత విగ్రహం లేదా చిత్రం ముందు, తెల్లని వస్త్రంలో కూర్చుని, ఆమె ముందు పుస్తకాలు లేదా వాద్యాలు ఉంచండి. తెల్లని పుష్పాలు సమర్పించి, దీపం వెలిగించి, శాంతమైన ఏకాగ్ర మనస్సుతో ఆరంభ దోహాలను, నలభై చౌపాయీలను పఠించండి. విద్యార్థులు దీనిని చదువు, పరీక్షల ముందు పఠిస్తారు; వసంత పంచమి అత్యంత శుభప్రదమైన రోజు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి सरस्वती चालीसाను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి