ଶ୍ରୀ ସୂର୍ଯ ଦେଵ ଆରତୀ
श्री सूर्य देव आरती in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଶ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବ ଆରତୀ ('ଓଁ ଜୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଗବାନ') ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହିନ୍ଦୀ ଆରତୀ, ଯାହା ଦୀପ ଓ ଘଣ୍ଟା ସହିତ ପୂଜାର ଶେଷରେ ଗାନ କରାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ହିଁ ସମସ୍ତ ନେତ୍ରକୁ ଦୃଶ୍ୟ ଦେବ — ଜୀବନ, ଆଲୋକ ଓ ଆରୋଗ୍ୟର ଉତ୍ସ। ଏହି ଆରତୀ ଆରୋଗ୍ୟ, ତେଜ, ନେତ୍ର-ଜ୍ୟୋତି, ସଫଳତା ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ପାଇଁ, ବିଶେଷତଃ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ରବିବାରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ପରେ ଗାନ କରାଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Traditional Hindi devotional aarti · Traditional · Devotional era
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ, ସମସ୍ତ ନେତ୍ରକୁ ଦୃଶ୍ୟ ଏକମାତ୍ର ଦେବ — ଜୀବନ, ଆଲୋକ ଓ ଆରୋଗ୍ୟର ଉତ୍ସ, ସାରଥି ଅରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ସାତ ଅଶ୍ୱର ରଥରେ ଆସୀନ। ବୈଦିକ ଗାୟତ୍ରୀଠାରୁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଶିଖାଇଥିବା ଆଦିତ୍ୟ ହୃଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପାସନା ସକାଳେ ହୋଇ ଆସିଛି; ଏହି ଆରତୀ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ପରେ ଗାନ କରାଯାଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଆଦିତ୍ୟ ହୃଦୟର ପାଠ ଦ୍ୱାରା ହିଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ, ରାମ ରାବଣଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିବାର ବଳ ପାଇଲେ। ଭକ୍ତମାନେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଜଳ (ଅର୍ଘ୍ୟ) ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଆରତୀ ଗାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ଜୀବନରେ ଆରୋଗ୍ୟ, ତେଜ, ନେତ୍ର-ଜ୍ୟୋତି ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ସଞ୍ଚାର ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ଶୁଣି ଶୁଣି ଜପ କରନ୍ତୁ
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ଜଯ ସୂର୍ଯ ଭଗଵାନ, ଜଯ ହୋ ଦିନକର ଭଗଵାନ । ଜଗତ୍ କେ ନେତ୍ର ସ୍ଵରୂପା ତୁମ ହୋ ତ୍ରିଗୁଣ ସ୍ଵରୂପା, ଧରତ ସବ ହୀ ତଵ ଧ୍ଯାନ ॥
Om jaya surya bhagavana, jaya ho dinakara bhagavana Jagat ke netra svarupa tuma ho triguna svarupa, dharata saba hi tava dhyana
ଅର୍ଥ:ଓଁ ଜୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଗବାନ, ଜୟ ଦିନକର ଭଗବାନ! ଆପଣ ହିଁ ଜଗତର ନେତ୍ର, ତ୍ରିଗୁଣ ସ୍ୱରୂପ; ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ହିଁ ସମସ୍ତେ ଧ୍ୟାନ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି।
ସାରଥୀ ଅରୁଣ ହୈଂ ପ୍ରଭୁ ତୁମ ଶ୍ଵେତ କମଲଧାରୀ । ତୁମ ଚାର ଭୁଜାଧାରୀ ॥
Sarathi aruna haim prabhu tuma shveta kamaladhari Tuma chara bhujadhari
ଅର୍ଥ:ଆପଣଙ୍କ ସାରଥି ଅରୁଣ, ହେ ପ୍ରଭୁ; ଶ୍ୱେତ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରି, ହେ ଚତୁର୍ଭୁଜ।
ଅଶ୍ଵ ହୈଂ ସାତ ତୁମ୍ହାରେ କୋଟି କିରଣ ପସାରେ । ତୁମ ହୋ ଦେଵ ମହାନ ॥
Ashva haim sata tumhare koti kirana pasare Tuma ho deva mahana
ଅର୍ଥ:ସାତ ଆପଣଙ୍କ ଅଶ୍ୱ, କୋଟି କୋଟି କିରଣ ବିଛାଇ; ଆପଣ ହିଁ ମହାନ ଦେବ।
ଊଷାକାଲ ମେଂ ଜବ ତୁମ ଉଦଯାଚଲ ଆତେ । ସବ ତବ ଦର୍ଶନ ପାତେ ॥
Ushakala mem jaba tuma udayachala ate Saba taba darshana pate
ଅର୍ଥ:ପ୍ରଭାତରେ ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ପୂର୍ବ ପର୍ବତରେ ଉଦିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଆନ୍ତି।
ଫୈଲାତେ ଉଜିଯାରା ଜାଗତା ତବ ଜଗ ସାରା । କରେ ସବ ତଵ ଗୁଣଗାନ ॥
Phailate ujiyara jagata taba jaga sara Kare saba tava gunagana
ଅର୍ଥ:ଆପଣ ଆଲୋକ ବିଛାଇ ଦିଅନ୍ତି ଓ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ; ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ତୁତିଗାନ କରନ୍ତି।
ସନ୍ଧ୍ଯା ମେଂ ଭୁଵନେଶ୍ଵର ଅସ୍ତାଚଲ ଜାତେ । ଗୋଧନ ତବ ଘର ଆତେ ॥
Sandhya mem bhuvaneshvara astachala jate Godhana taba ghara ate
ଅର୍ଥ:ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ହେ ପ୍ରାଣିନାଥ, ଆପଣ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ବତ ପଛରେ ଅସ୍ତ ଯାଆନ୍ତି; ସେତେବେଳେ ଗାଈମାନେ ଘରକୁ ଫେରନ୍ତି।
ଗୋଧୂଲି ବେଲା ମେଂ ହର ଘର ହର ଆଂଗନ ମେଂ । ହୋ ତଵ ମହିମା ଗାନ ॥
Godhuli bela mem hara ghara hara angana mem Ho tava mahima gana
ଅର୍ଥ:ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳାରେ, ପ୍ରତି ଗୃହରେ ଓ ପ୍ରତି ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ, ଆପଣଙ୍କ ମହିମା ଗାନ କରାଯାଏ।
ଦେଵ ଦନୁଜ ନର ନାରୀ ଋଷି ମୁନିଵର ଭଜତେ । ଆଦିତ୍ଯ ହୃଦଯ ଜପତେ ॥
Deva danuja nara nari rishi munivara bhajate Aditya hridaya japate
ଅର୍ଥ:ଦେବ, ଦାନବ, ନରନାରୀ, ଋଷି ଓ ମହର୍ଷିମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରନ୍ତି ଓ ଆଦିତ୍ୟ ହୃଦୟ ପାଠ କରନ୍ତି।
ସ୍ତୋତ୍ର ଯେ ମଂଗଲକାରୀ ଇସକୀ ହୈ ରଚନା ନ୍ଯାରୀ । ଦେ ନଵ ଜୀଵନଦାନ ॥
Stotra ye mamgalakari isaki hai rachana nyari De nava jivanadana
ଅର୍ଥ:ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ତୋତ୍ର, ଅଦ୍ଭୁତ ରଚନାର, ନବଜୀବନ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ତୁମ ହୋ ତ୍ରିକାଲ ରଚଯିତା ତୁମ ଜଗ କେ ଆଧାର । ମହିମା ତଵ ଅପରମ୍ପାର ॥
Tuma ho trikala rachayita tuma jaga ke adhara Mahima tava aparampara
ଅର୍ଥ:ଆପଣ ହିଁ ତ୍ରିକାଳର କର୍ତ୍ତା, ଜଗତର ଆଧାର; ଅପାର ଆପଣଙ୍କ ମହିମା।
ପ୍ରାଣୋଂ କା ସିଂଚନ କରକେ ଭକ୍ତୋଂ କୋ ଅପନେ ଦେତେ । ବଲ ବୁଦ୍ଧି ଔର ଜ୍ଞାନ ॥
Pranom ka simchana karake bhaktom ko apane dete Bala buddhi aura jnana
ଅର୍ଥ:ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରାଣର ପୋଷଣ କରି, ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ବଳ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
ଭୂଚର ଜଲଚର ଖେଚର ସବ କେ ହୋ ପ୍ରାଣ ତୁମ୍ହୀଂ । ସବ ଜୀଵୋଂ କେ ପ୍ରାଣ ତୁମ୍ହୀଂ ॥
Bhuchara jalachara khechara saba ke ho prana tumhim Saba jivom ke prana tumhim
ଅର୍ଥ:ପୃଥିବୀ, ଜଳ ଓ ଆକାଶର ଜୀବ — ଆପଣ ହିଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରାଣ; ଆପଣ ହିଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବର ଜୀବନ।
ଵେଦ ପୁରାଣ ବଖାନେ ଧର୍ମ ସଭୀ ତୁମ୍ହେଂ ମାନେ । ତୁମ ହୀ ସର୍ଵଶକ୍ତିମାନ ॥
Veda purana bakhane dharma sabhi tumhem mane Tuma hi sarvashaktimana
ଅର୍ଥ:ବେଦ ଓ ପୁରାଣ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ମତ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି; ଆପଣ ହିଁ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ।
ଋତୁଏଂ ତୁମ୍ହାରୀ ଦାସୀ ତୁମ ଶାଶ୍ଵତ ଅଵିନାଶୀ । ଶୁଭକାରୀ ଅଂଶୁମାନ ॥
Rituem tumhari dasi tuma shashvata avinashi Shubhakari amshumana
ଅର୍ଥ:ଋତୁମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଦାସୀ; ଆପଣ ଶାଶ୍ୱତ ଓ ଅବିନାଶୀ — ମଙ୍ଗଳମୟ ଅଂଶୁମାନ (କିରଣଯୁକ୍ତ)।
श्री सूर्य देव आरती ପାଠର ଲାଭ
ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ — ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେବ, ଜୀବନ, ଆଲୋକ, ଆରୋଗ୍ୟ, ତେଜର ଉତ୍ସ — ଉପରେ ଗାନ କରାଯାଏ।
ଆରୋଗ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ନେତ୍ର-ଜ୍ୟୋତି, ବଳ, ସଫଳତା ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ପାଇଁ ତଥା କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଦୁର୍ବଳ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବଳ ଦେବା ପାଇଁ ଗାନ କରାଯାଏ।
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ରବିବାର, ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ରଥ ସପ୍ତମୀ ଓ ଛଠ ପୂଜାରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଆଦର୍ଶ ଭାବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ (ଜଳ) ଦେବା ପରେ।
श्री सूर्य देव आरती ପାଠ ବିଧି
ଦୀପ (ଘୃତ କିମ୍ବା କର୍ପୂର) ଜାଳି ତାହାକୁ ହାତରେ ଧରି, ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଘୁରାଇ ଗାନ କରନ୍ତୁ, ଆଦର୍ଶ ଭାବେ ଘଣ୍ଟା ସହିତ। ଫୁଲ ଓ ପ୍ରସାଦ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆରତୀ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ (ହାତ ଜ୍ୱାଳା ଉପରେ ଓ ତା'ପରେ ନେତ୍ରକୁ ନେଇ) ସମାପ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଭକ୍ତି ଓ ସ୍ଥିର ହୃଦୟରେ ଗାନ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ श्री सूर्य देव आरती ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ