ਸੂਰ੍ਯ ਨਮਸ੍ਕਾਰ ਮਂਤ੍ਰ
सूर्य नमस्कार मंत्र in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਸੂਰਜ ਨਮਸਕਾਰ ਮੰਤਰ ਸੂਰਜ ਨਮਸਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰਕ ਯੋਗ ਨੂੰ ਮੰਤਰ-ਜਾਪ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪੂਰਨ ਸਿਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਸਭ ਤੋਂ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional yoga and Vedic sun worship · Ancient Yogic tradition · Ancient
ਸੂਰਜ ਨਮਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਨਾਮ ਵੈਦਿਕ ਸੂਰਜ-ਉਪਾਸਨਾ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਨਾਮ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਪੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਭੌਤਿਕ (ਚਾਨਣ, ਤਪਸ਼) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ (ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਆਲੋਕਕਰਤਾ) ਤੱਕ। ਸਰੀਰਕ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਹਠਯੋਗ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਬੱਧ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਤੇ ਆਸਨ ਦਾ ਸੰਯੋਗ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਸਾਧਨਾ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕ ਰੋਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਰਿਗਵੇਦ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ: 'ਸੂਰ੍ਯ ਆਤਮਾ ਜਗਤਸ੍ਤਸ੍ਥੁਸ਼ਸ਼੍ਚ' — ਸੂਰਜ ਚਰ-ਅਚਰ ਸਮੁੱਚੇ ਜਗਤ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਊਰਜਾ ਆਖ਼ਰ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ — ਅੰਨ, ਪਥਰਾਟ ਬਾਲਣ, ਪੌਣ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਤੱਕ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੜੇ ਗਏ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਅੰਤਰ-ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ੀ ਪਿੰਡ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸ੍ਰੋਤ ਵਜੋਂ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ੴ ਮਿਤ੍ਰਾਯ ਨਮਃ
Om Mitraya Namah
ਅਰਥ:ਓਂ ਮਿਤ੍ਰਾਯ ਨਮਃ — ਸਭ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਰਵਯੇ ਨਮਃ
Om Ravaye Namah
ਅਰਥ:ਓਂ ਰਵਯੇ ਨਮਃ — ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਸੂਰ੍ਯਾਯ ਨਮਃ
Om Suryaya Namah
ਅਰਥ:ਓਂ ਸੂਰ੍ਯਾਯ ਨਮਃ — ਪਰਮ ਜੋਤਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਭਾਨਵੇ ਨਮਃ
Om Bhanave Namah
ਅਰਥ:ਓਂ ਭਾਨਵੇ ਨਮਃ — ਤੇਜਸਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਖਗਾਯ ਨਮਃ
Om Khagaya Namah
ਅਰਥ:ਓਂ ਖਗਾਯ ਨਮਃ — ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਪੂਸ਼੍ਣੇ ਨਮਃ
Om Pushne Namah
ਅਰਥ:ਓਂ ਪੂਸ਼੍ਣੇ ਨਮਃ — ਪੋਸ਼ਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਾਯ ਨਮਃ
Om Hiranyagarbhaya Namah
ਅਰਥ:ਓਂ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਾਯ ਨਮਃ — ਸੁਨਹਿਰੀ ਗਰਭ ਵਾਲੇ (ਹਿਰਣਯਗਰਭ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਮਰੀਚਯੇ ਨਮਃ
Om Marichaye Namah
ਅਰਥ:ਓਂ ਮਰੀਚਯੇ ਨਮਃ — ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਆਦਿਤ੍ਯਾਯ ਨਮਃ
Om Adityaya Namah
ਅਰਥ:ਓਂ ਆਦਿਤ੍ਯਾਯ ਨਮਃ — ਅਦਿਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਸਵਿਤ੍ਰੇ ਨਮਃ
Om Savitre Namah
ਅਰਥ:ਓਂ ਸਵਿਤ੍ਰੇ ਨਮਃ — ਜੀਵਨਦਾਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਅਰ੍ਕਾਯ ਨਮਃ
Om Arkaya Namah
ਅਰਥ:ਓਂ ਅਰ੍ਕਾਯ ਨਮਃ — ਪੂਜਨੀਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴ ਭਾਸ੍ਕਰਾਯ ਨਮਃ
Om Bhaskaraya Namah
ਅਰਥ:ਓਂ ਭਾਸ੍ਕਰਾਯ ਨਮਃ — ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
सूर्य नमस्कार मंत्र ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸੂਰਜ ਨਮਸਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਮੰਤਰ।
ਸਰੀਰਕ ਯੋਗ ਨੂੰ ਮੰਤਰ-ਜਾਪ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪੂਰਨ ਸਿਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਮੰਤਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਪੱਖ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਵੇਰ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ, ਪਾਚਨ-ਕਿਰਿਆ ਤੇ ਊਰਜਾ-ਪੱਧਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰੀੜ੍ਹ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲਚਕ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਿਲ-ਸਿਹਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਯੋਗ ਕ੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।
सूर्य नमस्कार मंत्र ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਬਾਰਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਸੂਰਜ ਨਮਸਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਪਹਿਲੀ ਮੁਦਰਾ (ਪ੍ਰਣਾਮਾਸਨ / ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਮੁਦਰਾ) ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੰਤਰ ੧ (ਓਂ ਮਿਤ੍ਰਾਯ ਨਮਃ) ਜਪੋ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਚੱਕਰ = ਬਾਰਾਂ ਮੰਤਰ + ਬਾਰਾਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ। ਪੂਰਨ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਚੱਕਰ (ਕੁੱਲ ੧੪੪ ਮੰਤਰ) ਕਰੋ। ਸਰੀਰਕ ਗਤੀ, ਸਾਹ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧੁਨੀ ਦਾ ਇਹ ਸੰਯੋਗ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ सूर्य नमस्कार मंत्र ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ