తోటకాష్టకమ్
तोटकाष्टकम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
తోటకాష్టకం తోటకాచార్యులు తమ గురువు ఆది శంకరాచార్యుల స్తుతిలో రచించిన ఎనిమిది శ్లోకాల స్తోత్రం. ఇందులో ఆయన గురువును సమస్త శాస్త్రాల అమృత సాగరమని, సంసార దుఃఖ నాశకుడని, గురువులకు గురువని కొనియాడి శరణు కోరతారు. ఇది శిష్యుని గురుభక్తికి ఆదర్శం.
మూలం & కథ
Totakacharya, disciple of Adi Shankaracharya · Totakacharya · Classical
తోటకాష్టకం సాంప్రదాయికంగా తోటకాచార్యులకు ఆపాదించబడింది. ఇవి తోటకాచార్యులు తమ గురువు ఆది శంకరాచార్యుల స్తుతిలో పాడిన ఎనిమిది శ్లోకాలు — "ఓ సమస్త శాస్త్రాల అమృత సాగరమా, సంసార దుఃఖ నాశకుడా, గురువులకు గురువా, నాకు శరణు అవ్వు." శిష్యుని గురుభక్తికి ఆదర్శం.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
శుద్ధమైన, భక్తిపూర్వక హృదయంతో తోటకాష్టకం పఠించడం, ప్రేమతో పిలిచేవారిని ఎన్నడూ విడవని ఆ దివ్య అనుగ్రహానికి దగ్గరవ్వడమేనని చెబుతారు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
విదితాఖిలశాస్త్రసుధాజలధే మహితోపనిషత్ కథితార్థనిధే । హృదయే కలయే విమలం చరణం భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ ౧॥ కరుణావరుణాలయ పాలయ మాం భవసాగరదుఃఖవిదూనహృదమ్ । రచయాఖిలదర్శనతత్త్వవిదం భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ ౨॥ భవతా జనతా సుహితా భవితా నిజబోధవిచారణ చారుమతే । కలయేశ్వరజీవవివేకవిదం భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ ౩॥ భవ ఏవ భవానితి మే నితరాం సమజాయత చేతసి కౌతుకితా । మమ వారయ మోహమహాజలధిం భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ ౪॥ సుకృతేఽధికృతే బహుధా భవతో భవితా సమదర్శనలాలసతా । అతిదీనమిమం పరిపాలయ మాం భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ ౫॥ జగతీమవితుం కలితాకృతయో విచరన్తి మహామహసశ్ఛలతః । అహిమాంశురివాత్ర విభాసి గురో భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ ౬॥ గురుపుంగవ పుంగవకేతన తే సమతామయతాం నహి కోఽపి సుధీః । శరణాగతవత్సల తత్త్వనిధే భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ ౭॥ విదితా న మయా విశదైకకలా న చ కించన కాఞ్చనమస్తి గురో । ద్రుతమేవ విధేహి కృపాం సహజాం భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ ౮॥ ఇతి శ్రీమత్తోటకాచార్యవిరచితం శ్రీశఙ్కరదేశికాష్టకం సమ్పూర్ణమ్ ।
viditākhilaśāstrasudhājaladhe mahitopaniṣat kathitārthanidhe | hṛdaye kalaye vimalaṃ caraṇaṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 1|| karuṇāvaruṇālaya pālaya māṃ bhavasāgaraduḥkhavidūnahṛdam | racayākhiladarśanatattvavidaṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 2|| bhavatā janatā suhitā bhavitā nijabodhavicāraṇa cārumate | kalayeśvarajīvavivekavidaṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 3|| bhava eva bhavāniti me nitarāṃ samajāyata cetasi kautukitā | mama vāraya mohamahājaladhiṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 4|| sukṛte'dhikṛte bahudhā bhavato bhavitā samadarśanalālasatā | atidīnamimaṃ paripālaya māṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 5|| jagatīmavituṃ kalitākṛtayo vicaranti mahāmahasaśchalataḥ | ahimāṃśurivātra vibhāsi guro bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 6|| gurupuṃgava puṃgavaketana te samatāmayatāṃ nahi ko'pi sudhīḥ | śaraṇāgatavatsala tattvanidhe bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 7|| viditā na mayā viśadaikakalā na ca kiṃcana kāñcanamasti guro | drutameva vidhehi kṛpāṃ sahajāṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 8|| iti śrīmattoṭakācāryaviracitaṃ śrīśaṅkaradeśikāṣṭakaṃ sampūrṇam |
అర్థం:తోటకాచార్యులు తన గురువు ఆది శంకరాచార్యుల స్తుతిలో పాడిన ఎనిమిది శ్లోకాలు — "ఓ సమస్త శాస్త్రామృత సాగరమా, లోక దుఃఖ నాశకా, గురువులకు గురువా, నాకు శరణమవ్వు." శిష్యుని గురుభక్తికి ఒక ఆదర్శం.
तोटकाष्टकम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
తోటకాష్టకం పఠించడం వల్ల దేవుని అనుగ్రహం, ఆశీర్వాదం, రక్షణ లభిస్తాయని విశ్వాసం.
భక్తిని పెంపొందించి, మనసును శాంతింపజేసి, హృదయాన్ని భగవంతుని స్మరణలో నిలుపుతుంది.
సోమవారాలు, అలాగే మహాశివరాత్రి, శ్రావణ మాసంలో అత్యంత శుభప్రదం.
ఒక అమూల్యమైన సంస్కృత స్తోత్రం, శ్రద్ధతో నిత్య పఠనానికి అనుకూలం.
तोटकाष्टकम् పారాయణ విధి
స్నానం చేసి దేవుని విగ్రహం ముందు తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశగా కూర్చోండి. దీపం వెలిగించి తోటకాష్టకాన్ని నెమ్మదిగా, భక్తితో పఠించండి. దీనిని ప్రతిదినం, లేదా ముఖ్యంగా సోమవారాలు, మహాశివరాత్రి, శ్రావణ మాసంలో పఠించవచ్చు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి तोटकाष्टकम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి