શ્રી રાધા ચાલીસા
Radha Chalisa in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
શ્રી રાધા ચાલીસા રાધા રાનીની સ્તુતિમાં ચાલીસ છંદોવાળું હિન્દી ભજન છે, જે વૃષભાનુ-પુત્રી અને શ્રીકૃષ્ણની પ્રિયાનું ગુણગાન કરે છે. તે પ્રેમ, ભક્તિ અને સંબંધોમાં સામંજસ્ય માટે વાંચવામાં આવે છે. તે શીખવે છે કે રાધા નામના સ્મરણથી જ કૃષ્ણની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Hindi devotional chalisa · Traditional · Devotional era
બરસાનાના રાજા વૃષભાનુની પુત્રી રાધા કૃષ્ણની પ્રિયા અને વૃંદાવનમાં તેમની લીલાનું હૃદય છે. શુદ્ધ પ્રેમની મૂર્તિ અને કૃષ્ણની પોતાની આનંદ-શક્તિ તરીકે પૂજિત, તેમને કૃષ્ણ સાથે રાધા-કૃષ્ણ તરીકે પૂજવામાં આવે છે. આ ચાલીસા તેમની સુંદરતા, રાસ-નૃત્યમાં તેમના સ્થાન, અને આ સત્યનું ગુણગાન કરે છે કે કૃષ્ણ સ્વયં તપસ્યાથી નહીં, પરંતુ રાધા નામના પ્રેમપૂર્ણ સ્મરણથી જ પ્રાપ્ત થાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ચાલીસા ઘોષણા કરે છે કે ભલે કોઈ કરોડો યજ્ઞ અને તપસ્યા કરે, કૃષ્ણ ભક્તને ત્યાં સુધી પોતાનો માનતા નથી જ્યાં સુધી તે રાધા નામ ન ગાય; અને યશોદાના પુત્ર સ્વયં તેની પાછળ ચાલે છે જે તેમના નામનું સ્મરણ કરે છે, તેથી બ્રજના ભક્તો એકબીજાનું અભિવાદન માત્ર 'રાધે રાધે' થી કરે છે.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
શ્રી રાધે વૃષભાનુજા, ભક્તનિ પ્રાણાધાર। વૃન્દાવિપિન વિહારિણિ, પ્રણવૌં બારંબાર॥
Shri radhe vrishabhanuja, bhaktani pranadhara Vrindavipina viharini, pranavaum barambara
અર્થ:શ્રી રાધા, વૃષભાનુની પુત્રી, ભક્તોના પ્રાણસ્વરૂપા; હે વૃંદાવનના કુંજોમાં વિચરનારી, હું તમને વારંવાર પ્રણામ કરું છું.
જૈસૌ તૈસૌ રાવરૌ, કૃષ્ણ પ્રિયા સુખધામ। ચરણ શરણ નિજ દીજિયે, સુન્દર સુખદ લલામ॥
Jaisau taisau ravarau, krishna priya sukhadhama Charana sharana nija dijiye, sundara sukhada lalama
અર્થ:જેવો છું તેવો, હું પૂર્ણ રીતે તમારો છું, હે કૃષ્ણપ્રિયા, આનંદધામ; મને તમારા ચરણોની શરણ આપો, હે સુંદરી, આનંદદાયિની, મનોહારિણી.
જય વૃષભાનુ કુંવરિ શ્રી શ્યામા। કીરતિ નંદિની શોભા ધામા॥
Jaya vrishabhanu kumvari shri shyama Kirati namdini shobha dhama
અર્થ:તમારો જય હો, વૃષભાનુનંદિની, શ્રી શ્યામા; કીર્તિની પુત્રી, સમસ્ત સૌંદર્યનું ધામ.
નિત્ય વિહારિનિ શ્યામ અધારા। અમિત મોદ મંગલ દાતારા॥
Nitya viharini shyama adhara Amita moda mamgala datara
અર્થ:નિત્ય વિહાર કરનારી, શ્યામ (કૃષ્ણ)ની આધાર; અનંત આનંદ અને મંગળની દાત્રી.
રાસ વિલાસિનિ રસ વિસ્તારિનિ। સહચરિ સુભગ યૂથ મન ભાવનિ॥
Rasa vilasini rasa vistarini Sahachari subhaga yutha mana bhavani
અર્થ:રાસમાં આનંદિત થનારી, તેના રસને ફેલાવનારી; તમારી સખીઓની સુંદર મંડળીની પ્રિયા.
નિત્ય કિશોરી રાધા ગોરી। શ્યામ પ્રાણધન અતિ જિય ભોરી॥
Nitya kishori radha gori Shyama pranadhana ati jiya bhori
અર્થ:સદા યુવાન, ગૌરવર્ણ રાધા; શ્યામના જીવનની નિધિ, હૃદયથી અત્યંત નિષ્કપટ.
કરુણા સાગર હિય ઉમંગિની। લલિતાદિક સખિયન કી સંગિની॥
Karuna sagara hiya umamgini Lalitadika sakhiyana ki samgini
અર્થ:કરુણાની સાગર, તમારું હૃદય આનંદથી પરિપૂર્ણ; લલિતા અને અન્ય સખીઓની સંગિની.
દિન કર કન્યા કૂલ વિહારિનિ। કૃષ્ણ પ્રાણ પ્રિય હિય હુલસાવનિ॥
Dina kara kanya kula viharini Krishna prana priya hiya hulasavani
અર્થ:યમુનાના તટ પર વિહાર કરનારી, સૂર્યની પુત્રી (યમુના સાથે); કૃષ્ણને પ્રાણ સમાન પ્રિયા, તમે તેમના હૃદયને આનંદિત કરો છો.
નિત્ય શ્યામ તુમરૌ ગુણ ગાવૈં। રાધા રાધા કહિ હરષાવૈં॥
Nitya shyama tumarau guna gavaim Radha radha kahi harashavaim
અર્થ:શ્યામ સદા તમારા યશનું ગાન કરે છે; 'રાધા, રાધા' કહીને તેઓ આનંદિત થાય છે.
મુરલી મેં નિત નામ ઉચારેં। તુવ કારણ લીલા વપુ ધારેં॥
Murali mem nita nama ucharem Tuva karana lila vapu dharem
અર્થ:પોતાની વાંસળી પર તેઓ સદા તમારું નામ વગાડે છે; તમારા માટે તેઓ પોતાનું લીલા-રૂપ ધારણ કરે છે.
પ્રેમ સ્વરૂપિણિ અતિ સુકુમારી। શ્યામ પ્રિયા વૃષભાનુ દુલારી॥
Prema svarupini ati sukumari Shyama priya vrishabhanu dulari
અર્થ:પ્રેમની મૂર્તિ, અત્યંત કોમળ અને સુકુમાર; શ્યામની પ્રિયા, વૃષભાનુની વહાલી પુત્રી.
નવલ કિશોરી અતિ છવિ ધામા। દ્યુતિ લઘુ લગૈ કોટિ રતિ કામા॥
Navala kishori ati chhavi dhama Dyuti laghu lagai koti rati kama
અર્થ:નિત્ય-નવીન યુવતી, પરમ સૌંદર્યનું ધામ; તમારી કાંતિ સામે કરોડો રતિ અને કામદેવોની છટા પણ નાની લાગે છે.
ગૌરાંગી શશિ નિંદક બદના। સુભગ ચપલ અનિયારે નયના॥
Gauramgi shashi nimdaka badana Subhaga chapala aniyare nayana
અર્થ:સુંદર અંગોવાળી, તમારું મુખ ચંદ્રને પણ લજ્જિત કરે છે; મનોહર, ચંચળ, કટાક્ષ નેત્રોવાળી.
જાવક યુત યુગ પંકજ ચરના। નૂપુર ધુનિ પ્રીતમ મન હરના॥
Javaka yuta yuga pamkaja charana Nupura dhuni pritama mana harana
અર્થ:તમારા બે ચરણ-કમળ મહાવરથી લાલ; તમારા ઝાંઝરનો ધ્વનિ તમારા પ્રિયતમનું હૃદય હરી લે છે.
સંતત સહચરિ સેવા કરહીં। મહા મોદ મંગલ મન ભરહીં॥
Samtata sahachari seva karahim Maha moda mamgala mana bharahim
અર્થ:તમારી સખીઓ નિરંતર તમારી સેવા કરે છે, તેમના હૃદય મહાન આનંદ અને મંગળથી ભરેલા છે.
રસિકન જીવન પ્રાણ અધારા। રાધા નામ સકલ સુખ સારા॥
Rasikana jivana prana adhara Radha nama sakala sukha sara
અર્થ:રસિકોના (ભક્તિના પ્રેમીઓના) પ્રાણ અને શ્વાસના આધાર; રાધાનું નામ સમસ્ત સુખનો સાર છે.
અગમ અગોચર નિત્ય સ્વરૂપા। ધ્યાન ધરત નિશિદિન બ્રજ ભૂપા॥
Agama agochara nitya svarupa Dhyana dharata nishidina braja bhupa
અર્થ:નિત્ય સ્વરૂપવાળી, અગમ્ય અને ઇન્દ્રિયોથી પર; જેમના પર બ્રજના રાજા (કૃષ્ણ) દિવસ-રાત ધ્યાન કરે છે.
ઉપજેઉ જાસુ અંશ ગુણ ખાની। કોટિન ઉમા રમા બ્રહ્માની॥
Upajeu jasu amsha guna khani Kotina uma rama brahmani
અર્થ:જેમના એક અંશ માત્રથી, તે ગુણોની ખાણથી, કરોડો ઉમા, રમા (લક્ષ્મી) અને બ્રહ્માણીઓ પ્રગટ થાય છે.
નિત્ય ધામ ગોલોક વિહારિનિ। જન રક્ષક દુખ દોષ નસાવનિ॥
Nitya dhama goloka viharini Jana rakshaka dukha dosha nasavani
અર્થ:ગોલોકના શાશ્વત ધામમાં નિવાસ કરનારી; પોતાના જનોની રક્ષિકા, દુઃખ અને દોષની નાશિની.
શિવ અજ મુનિ સનકાદિક નારદ। પાર ન પાંઇ શેષ અરુ શારદ॥
Shiva aja muni sanakadika narada Para na pami shesha aru sharada
અર્થ:શિવ, અજન્મા બ્રહ્મા, સનક આદિ ઋષિ, અને નારદ, ન શેષ કે ન શારદા તમારી સીમા પામી શકે છે.
રાધા શુભ ગુણ રૂપ ઉજારી। નિરખિ પ્રસન્ન હોત બનબારી॥
Radha shubha guna rupa ujari Nirakhi prasanna hota banabari
અર્થ:રાધા, મંગળમય ગુણ અને સૌંદર્યથી સુશોભિત; તમને જોઈને બનવારી (કૃષ્ણ) આનંદથી ભરાઈ જાય છે.
બ્રજ જીવન ધન રાધા રાની। મહિમા અમિત ન જાય બખાની॥
Braja jivana dhana radha rani Mahima amita na jaya bakhani
અર્થ:રાધા રાણી, બ્રજના પ્રાણ અને નિધિ; તમારી અનંત મહિમા પૂર્ણ રીતે કહી શકાતી નથી.
પ્રીતમ સંગ દેઇ ગલબાંહી। બિહરત નિત વૃન્દાવન માંહી॥
Pritama samga dei galabamhi Biharata nita vrindavana mamhi
અર્થ:પોતાના પ્રિયતમ સાથે બાંહમાં બાંહ નાખીને, તમે વૃંદાવનમાં સદા વિહાર કરો છો.
રાધા કૃષ્ણ કૃષ્ણ કહૈં રાધા। એક રૂપ દોઉ પ્રીતિ અગાધા॥
Radha krishna krishna kahaim radha Eka rupa dou priti agadha
અર્થ:રાધા 'કૃષ્ણ' કહે છે અને કૃષ્ણ 'રાધા' કહે છે; બંને એક જ સ્વરૂપ છે, તેમનો પ્રેમ અથાહ છે.
શ્રી રાધા મોહન મન હરની। જન સુખ દાયક પ્રફુલિત બદની॥
Shri radha mohana mana harani Jana sukha dayaka praphulita badani
અર્થ:શ્રી રાધા, મોહન (કૃષ્ણ)ના મનને ચોરનારી; પોતાના ભક્તોને આનંદ આપનારી, તમારું મુખ સદા પ્રફુલ્લિત.
કોટિક રૂપ ધરેં નંદ નંદા। દર્શ કરન હિત ગોકુલ ચન્દા॥
Kotika rupa dharem namda namda Darsha karana hita gokula chanda
અર્થ:નંદના પુત્ર, ગોકુલના ચંદ્ર, તમારા દર્શન પામવા માટે કરોડો રૂપ ધારણ કરે છે.
રાસ કેલિ કરિ તુમ્હેં રિઝાવેં। માન કરૌ જબ અતિ દુઃખ પાવેં॥
Rasa keli kari tumhem rijhavem Mana karau jaba ati duhkha pavem
અર્થ:તેઓ રાસ-નૃત્યની લીલાથી તમને આનંદિત કરે છે; અને જ્યારે તમે પ્રેમપૂર્વક માન કરો છો, ત્યારે તેઓ અત્યંત વ્યાકુળ થઈ જાય છે.
પ્રફુલિત હોત દર્શ જબ પાવેં। વિવિધ ભાંતિ નિત વિનય સુનાવેં॥
Praphulita hota darsha jaba pavem Vividha bhamti nita vinaya sunavem
અર્થ:તમારા દર્શન પામીને તેઓ આનંદથી ખીલી ઊઠે છે, અને સદા અનેક રીતે તમને વિનંતી કરે છે.
વૃન્દારણ્ય વિહારિનિ શ્યામા। નામ લેત પૂરણ સબ કામા॥
Vrindaranya viharini shyama Nama leta purana saba kama
અર્થ:હે શ્યામા, જે વૃંદાના વનમાં વિહાર કરો છો; તમારું નામ માત્ર લેવાથી સમસ્ત કામનાઓ પૂર્ણ થાય છે.
કોટિન યજ્ઞ તપસ્યા કરહૂ। વિવિધ નેમ વ્રત હિય મેં ધરહૂ॥
Kotina yajna tapasya karahu Vividha nema vrata hiya mem dharahu
અર્થ:ભલે કોઈ કરોડો યજ્ઞ અને તપ કરે, અને હૃદયમાં સર્વ પ્રકારના વ્રત અને નિયમ ધારણ કરે,
તઊ ન શ્યામ ભક્તહિં અપનાવેં। જબ લગિ રાધા નામ ન ગાવેં॥
Tau na shyama bhaktahim apanavem Jaba lagi radha nama na gavem
અર્થ:તોપણ, શ્યામ તે ભક્તને પોતાનો માનતા નથી, જ્યાં સુધી તે ભક્ત રાધાનું નામ ન ગાય.
વૃન્દાવિપિન સ્વામિની રાધા। લીલા વપુ તબ અમિત અગાધા॥
Vrindavipina svamini radha Lila vapu taba amita agadha
અર્થ:રાધા, વૃંદાવનના કુંજોની સ્વામિની; તમારું લીલા-રૂપ અનંત અને અથાહ છે.
સ્વયં કૃષ્ણ પાવૈં નહિં પારા। ઔર તુમ્હેં કો જાનન હારા॥
Svayam krishna pavaim nahim para Aura tumhem ko janana hara
અર્થ:સ્વયં કૃષ્ણ પણ તમારા પાર સુધી પહોંચી શકતા નથી; તો પછી બીજું કોણ તમને જાણી શકે?
શ્રી રાધા રસ પ્રીતિ અભેદા। સાદર ગાન કરત નિત વેદા॥
Shri radha rasa priti abheda Sadara gana karata nita veda
અર્થ:શ્રી રાધા અને કૃષ્ણનો પ્રેમ-રસ એક અને અવિભાજ્ય છે; વેદ સદા શ્રદ્ધાપૂર્વક તેનું ગાન કરે છે.
રાધા ત્યાગિ કૃષ્ણ કો ભજિહૈં। તે સપનેહુ જગ જલધિ ન તરિ હૈં॥
Radha tyagi krishna ko bhajihaim Te sapanehu jaga jaladhi na tari haim
અર્થ:જે રાધાને છોડીને કેવળ કૃષ્ણની ઉપાસના કરે છે, તેઓ સ્વપ્નમાં પણ ભવસાગર પાર કરી શકતા નથી.
કીરતિ કુંવરિ લાડ़િલી રાધા। સુમિરત સકલ મિટહિં ભવબાધા॥
Kirati kumvari lada़ili radha Sumirata sakala mitahim bhavabadha
અર્થ:રાધા, કીર્તિની વહાલી પુત્રી; તેમનું સ્મરણ કરવાથી સાંસારિક જીવનની સમસ્ત બાધાઓ મટી જાય છે.
નામ અમંગલ મૂલ નસાવન। ત્રિવિધ તાપ હર હરિ મનભાવન॥
Nama amamgala mula nasavana Trividha tapa hara hari manabhavana
અર્થ:તમારું નામ સમસ્ત દુર્ભાગ્યના મૂળને નષ્ટ કરે છે; ત્રણેય તાપોની હર્તા, હરિની પ્રિયા.
રાધા નામ લેઇ જો કોઈ। સહજહિ દામોદર બસ હોઈ॥
Radha nama lei jo koi Sahajahi damodara basa hoi
અર્થ:જે કોઈ રાધાનું નામ લે છે, તેનાથી જ દામોદર (કૃષ્ણ) તેના વશમાં થઈ જાય છે.
રાધા નામ પરમ સુખદાઈ। ભજતહિં કૃપા કરહિં યદુરાઈ॥
Radha nama parama sukhadai Bhajatahim kripa karahim yadurai
અર્થ:રાધાનું નામ પરમ આનંદનું દાતા છે; જે તેનો જપ કરે છે, તેમના પર યદુપતિ પોતાની કૃપા વરસાવે છે.
યશુમતિ નન્દન પીછે ફિરિહૈં। જો કોઊ રાધા નામ સુમિરિહૈં॥
Yashumati nandana pichhe phirihaim Jo kou radha nama sumirihaim
અર્થ:યશોદાના પુત્ર (કૃષ્ણ) તેની પાછળ-પાછળ ચાલે છે જે રાધાનું નામ સ્મરે છે.
રાસ વિહારિનિ શ્યામા પ્યારી। કરહુ કૃપા બરસાને વારી॥
Rasa viharini shyama pyari Karahu kripa barasane vari
અર્થ:હે શ્યામા, રાસમાં વિહાર કરનારી પ્રિયા; તમારી કૃપા બતાવો, હે બરસાનાની દેવી.
વૃન્દાવન હૈ શરણ તિહારી। જય જય જય વૃષભાનુ દુલારી॥
Vrindavana hai sharana tihari Jaya jaya jaya vrishabhanu dulari
અર્થ:વૃંદાવન તમારો આશ્રય છે, અને હું તમારી શરણમાં છું; જય, જય, જય, હે વૃષભાનુની વહાલી પુત્રી!
શ્રીરાધા સર્વેશ્વરી, રસિકેશ્વર ઘનશ્યામ। કરહું નિરંતર બાસ મૈં, શ્રીવૃન્દાવન ધામ॥
Shriradha sarveshvari, rasikeshvara ghanashyama Karahun niramtara basa maim, shrivrindavana dhama
અર્થ:શ્રી રાધા સૌની પરમ દેવી છે, અને મેઘશ્યામ કૃષ્ણ રસિકોના સ્વામી; હું શ્રી વૃંદાવનના પાવન ધામમાં સદા નિવાસ કરું.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
Radha Chalisa પાઠના લાભ
પ્રેમ, ભક્તિ અને સંબંધો તથા વૈવાહિક જીવનમાં સામંજસ્ય માટે કૃષ્ણની પ્રિયા અને બ્રજની રાની શ્રી રાધા રાનીનું આહ્વાન કરવા માટે વાંચવામાં આવે છે.
રાધાને શુદ્ધ પ્રેમની મૂર્તિ અને કૃષ્ણ-કૃપાનો સ્રોત ગણાવી પ્રેમ-ભક્તિ અને સમર્પણને ગહન કરે છે.
માનવામાં આવે છે કે તે દુર્ભાગ્યના મૂળ અને ત્રિવિધ તાપોને દૂર કરે છે, કારણ કે ચાલીસા કહે છે કે કૃષ્ણ સ્વયં તેમને જ મળે છે જે રાધા નામ ગાય છે.
ખાસ કરીને રાધા અષ્ટમી (રાધાના પ્રાગટ્ય દિવસ), કાર્તિક માસ અને બરસાના-વૃંદાવનની બ્રજ યાત્રામાં તથા જન્માષ્ટમી પર વાંચવામાં આવે છે.
રાધા-કૃષ્ણની પૂજા પૂર્ણ કરવા માટે કૃષ્ણ ચાલીસા, કૃષ્ણ આરતી અને મધુરાષ્ટકમ સાથે તેનો પાઠ કરવામાં આવે છે.
Radha Chalisa જપ વિધિ
સ્નાન કર્યા પછી રાધા-કૃષ્ણની મૂર્તિ સામે બેસો, દીપક પ્રગટાવો અને પુષ્પ (ખાસ કરીને તુલસી) તથા ભોગ અર્પણ કરો. પ્રેમપૂર્વક ચાલીસા વાંચો, વૃંદાવનમાં રાધા અને કૃષ્ણની દિવ્ય લીલાઓ પર ધ્યાન કરતા, અને 'રાધે રાધે' અથવા 'જય શ્રી રાધે' નો જપ કરો. રાધા અષ્ટમી પર તેને વિશેષ ભક્તિથી વાંચવામાં આવે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Radha Chalisa શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ