శివానన్దలహరీ
शिवानन्दलहरी in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
మూలం & కథ
Shivananda Lahari, composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE
The Shivananda Lahari was composed by Adi Shankaracharya, the great teacher of Advaita Vedanta, as an outpouring of personal devotion to Lord Shiva. Tradition holds that he composed it at Srisailam, one of the most sacred Shiva shrines. Where his Soundarya Lahari sings of the Divine Mother's beauty, the Shivananda Lahari sings of the bliss of Shiva, presenting the path of loving surrender (bhakti) as inseparable from the highest knowledge. Its 100 verses overflow with images of grace as a river, the heart as its resting lake, and the devotee asking for nothing but Shiva's feet.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
Tradition tells that Adi Shankaracharya sang the Shivananda Lahari at the holy hill of Srisailam, and that Lord Shiva, moved by the depth of his devotion, granted him a vision of his presence. The poem itself answers the seeker in Shiva's own voice — 'Tell me, what do you seek?' — and the devotee asks for nothing but the endless worship of his feet.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
కలాభ్యాం చూడాలంకృతశశికలాభ్యాం నిజతపః- ఫలాభ్యాం భక్తేషు ప్రకటితఫలాభ్యాం భవతు మే। శివాభ్యామస్తోకత్రిభువనశివాభ్యాం హృది పునర్ భవాభ్యామానన్దస్ఫురదనుభవాభ్యాం నతిరియమ్॥
Kalabhyam Choodalankrita-shashikalabhyam Nija-tapah- phalabhyam Bhakteshu Prakatita-phalabhyam Bhavatu Me Shivabhyam-astoka-tribhuvana-shivabhyam Hridi Punar Bhavabhyam-ananda-sphurad-anubhavabhyam Natir-iyam
అర్థం:मस्तक पर चन्द्रकला से अलंकृत, एक-दूसरे की तपस्या के फलस्वरूप, भक्तों पर अपना फल (कृपा) प्रकट करने वाले, तीनों लोकों में अपार कल्याण करने वाले, तथा आनन्द के अनुभव रूप में प्रस्फुटित होने वाले — उन शिव और शिवा (युगल) को मेरा यह नमस्कार बार-बार हृदय में अर्पित हो।
గలన్తీ శమ్భో త్వచ్చరితసరితః కిల్బిషరజో దలన్తీ ధీకుల్యాసరణిషు పతన్తీ విజయతామ్। దిశన్తీ సంసారభ్రమణపరితాపోపశమనం వసన్తీ మచ్చేతోహృదభువి శివానన్దలహరీ॥
Galanti Shambho Tvach-charita-saritah Kilbisha-rajo Dalanti Dhi-kulyaa-saranishu Patanti Vijayataam Dishanti Samsara-bhramana-paritapopashamanam Vasanti Mach-cheto-hrida-bhuvi Shivananda-lahari
అర్థం:हे शम्भो! आपके चरित्र की नदी रूप में बहती हुई, पापों की धूल को नष्ट करती, बुद्धि की नालियों में प्रवाहित होती, संसार-भ्रमण के सन्ताप को शान्त करती, तथा मेरे चित्तरूपी हृदय-सरोवर में निवास करती हुई — यह 'शिवानन्दलहरी' विजयी हो।
త్రయీవేద్యం హృద్యం త్రిపురహరమాద్యం త్రినయనం జటాభారోదారం చలదురగహారం మృగధరమ్। మహాదేవం దేవం మయి సదయభావం పశుపతిం చిదాలమ్బం సామ్బం శివమతివిడమ్బం హృది భజే॥
Trayee-vedyam Hridyam Tripura-haram-aadyam Trinayanam Jata-bharodaram Chalad-uraga-haram Mriga-dharam Mahadevam Devam Mayi Sadaya-bhavam Pashupatim Chidalambam Saambam Shivam-ati-vidambam Hridi Bhaje
అర్థం:मैं अपने हृदय में उन महादेव का भजन करता हूँ — जो तीनों वेदों से ज्ञेय, हृदयंगम, त्रिपुर के संहारक, आदि, त्रिनयन हैं; जिनकी जटाएँ उदार हैं, जो चलते हुए सर्प को हार रूप में तथा मृग को धारण करते हैं; जो महादेव, मुझ पर सदय, पशुपति, चिदालम्ब, अम्बा सहित (साम्ब), और सब अनुकरण से परे शिव हैं।
సహస్రం వర్తన్తే జగతి విబుధాః క్షుద్రఫలదా న మన్యే స్వప్నే వా తదనుసరణం తత్కృతఫలమ్। హరిబ్రహ్మాదీనామపి నికటభాజామసులభం చిరం యాచే శమ్భో శివ తవ పదామ్భోజభజనమ్॥
Sahasram Vartante Jagati Vibudhaah Kshudra-phaladaa Na Manye Svapne Va Tad-anusaranam Tat-krita-phalam Hari-brahmadinaam-api Nikata-bhajaam-asulabham Chiram Yache Shambho Shiva Tava Padambhoja-bhajanam
అర్థం:इस जगत में सहस्रों क्षुद्र फल देने वाले देवता हैं; स्वप्न में भी मैं उनका अनुसरण या उनके फल की कामना नहीं करता। हे शम्भो, हे शिव! जो हरि-ब्रह्मा आदि समीपवर्ती देवों के लिए भी दुर्लभ है, उस आपके चरणकमलों के भजन को मैं चिरकाल तक माँगता हूँ।
త్వత్పాదామ్బుజమర్చయామి పరమం త్వాం చిన్తయామ్యన్వహం త్వామీశం శరణం వ్రజామి వచసా త్వామేవ యాచే విభో। వీక్షే త్వాం సకలం భవన్తమసమం సర్వత్ర సమ్భావయన్ భావో భక్తిభరేణ చ ప్రతిదినం కిం యాచసే బ్రూహి మామ్॥
Tvat-padambujam-archayami Paramam Tvam Chintayamy-anvaham Tvam-isham Sharanam Vrajami Vachasa Tvam-eva Yache Vibho Veekshe Tvam Sakalam Bhavantam-asamam Sarvatra Sambhavayan Bhavo Bhakti-bharena Cha Pratidinam Kim Yachase Broohi Maam
అర్థం:हे विभो! मैं आपके चरणकमलों की अर्चना करता हूँ, प्रतिदिन आपका परम चिन्तन करता हूँ, आप ईश की शरण में जाता हूँ, वाणी से केवल आपसे ही याचना करता हूँ; मैं आपको सर्वत्र, असम, सबमें विद्यमान देखता हूँ, प्रतिदिन भक्ति से परिपूर्ण भाव से — (और आप पूछते हैं) 'मुझे बताओ, तुम क्या माँगते हो?'
ఆద్యాయామితతేజసే శ్రుతిపదైర్వేద్యాయ సాధ్యాయ తే విద్యానన్దమయాత్మనే త్రిజగతః సంరక్షణోద్యోగినే। ధ్యేయాయాఖిలయోగిభిః సురగణైర్గేయాయ మాయావినే సమ్యక్ తాండవసంభ్రమాయ జటినే సేయం నతిః శమ్భవే॥
Aadyaayaamita-tejase Shruti-padair-vedyaaya Saadhyaaya Te Vidyaananda-mayaatmane Tri-jagatah Samrakshanodyogine Dhyeyaayaakhila-yogibhih Sura-ganair-geyaaya Maayaavine Samyak Tandava-sambhramaaya Jatine Seyam Natih Shambhave
అర్థం:यह मेरा नमस्कार उन शम्भु को है — जो आदि, अपरिमित तेजवाले, वेदवाक्यों से ज्ञेय, साध्य, विद्या और आनन्दमय स्वरूप वाले, तीनों लोकों की रक्षा में उद्यत, समस्त योगियों द्वारा ध्येय, देवगणों द्वारा गेय, मायावी, सम्यक् तांडव के उल्लास में लीन, तथा जटाधारी हैं।
నాలం వా పరమోపకారకమిదం త్వేకం పశూనాం పతే పశ్యన్ కుక్షిగతాన్ చరాచరజగత్ సాక్షాత్ సహన్తేఽపి వా। పీత్వా యత్ర విలోలకాలకలనాం మత్వైవ దుర్వాసనాం కాలక్షేపణమామనన్తి విబుధాః క్షేమంకరం తే వపుః॥
Naalam Va Paramopakaarakam-idam Tv-ekam Pashoonam Pate Pashyan Kukshi-gataan Charaachara-jagat Saakshaat Sahante'pi Va Peetva Yatra Vilola-kala-kalanaam Matvaiva Durvaasanaam Kaala-kshepanamaamananti Vibudhaah Kshemankaram Te Vapuh
అర్థం:हे पशुपति! क्या यह आपका एक ही परम उपकार पर्याप्त नहीं — कि आप अपने उदर में स्थित समस्त चराचर जगत को साक्षात् देखते और सहन भी करते हैं? जहाँ उस उमड़ते कालकूट विष को, जिसे लोग भय का कारण मानते हैं, पीकर — विद्वान कहते हैं कि समय व्यतीत करने वाला आपका वह शरीर ही सबका कल्याणकारी है।
రుద్రం పశుపతిం స్థాణుం నీలకణ్ఠముమాపతిమ్। నమామి శిరసా దేవం కిం నో మృత్యుః కరిష్యతి॥
Rudram Pashupatim Sthaanum Neelakantham Umaapatim Namaami Shirasaa Devam Kim No Mrityuh Karishyati
అర్థం:रुद्र, पशुपति, स्थाणु, नीलकण्ठ, उमापति — उन देव को मैं शीश झुकाकर नमन करता हूँ। फिर मृत्यु हमारा क्या कर सकती है?
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
शिवानन्दलहरी పారాయణ ప్రయోజనాలు
Kindles intense, melting devotion (bhakti) toward Lord Shiva
Fills the heart with the 'wave of bliss' that washes away sin and sorrow
Teaches the seeker to ask for nothing but the worship of Shiva's feet
Calms the torment of worldly wandering and brings inner peace
Recited for spiritual wisdom, surrender, and freedom from fear of death
Composed by Adi Shankaracharya — carries the grace of the great Acharya
Deepens the understanding of Shiva as both the personal Lord and the Absolute
शिवानन्दलहरी పారాయణ విధి
Sit calmly before an image or Lingam of Shiva and recite the verses slowly, savouring their meaning rather than hurrying. Shivananda Lahari is a poem of feeling, so chant it as an offering of love, letting the heart soften into the 'wave of Shiva's bliss.' Those who learn the full 100-verse work often recite it daily; reciting even these verses with devotion is greatly blessed.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి शिवानन्दलहरीను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి