ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟକମ୍ (ଭଜେ ଵ୍ରଜୈକମଣ୍ଡନମ୍)
శ్రీ కృష్ణాష్టకం (భజే వ్రజైక మండనమ్) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
'ଭଜେ ବ୍ରଜୈକ ମଣ୍ଡନମ୍'ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟକମ୍ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ଏକ ମଧୁର ଅଷ୍ଟପଦୀ ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଆରୋପିତ। ପ୍ରବାହମୟ ଅନ୍ତ୍ୟାନୁପ୍ରାସଯୁକ୍ତ ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ 'ନମାମି…' (ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ) ରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବ୍ରଜର ଆଭୂଷଣ, ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଉଠାଇଥିବା କମଳନୟନ, ଗୋପୀମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟତମ ଓ ହୃଦୟ-ଚୋର ରୂପେ ପୂଜା କରି। ସମାପନ ଶ୍ଲୋକ ଏହାର ପାଠକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତିର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Attributed to Adi Shankaracharya (Stotra literature) · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE
ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ଅବତାର, ତାଙ୍କ ଶୈଶବ ବ୍ରଜରେ (ବୃନ୍ଦାବନ) ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କ ବଂଶୀ ଓ ତାଙ୍କ ଚଞ୍ଚଳ ଲୀଳାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି — ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତ ଉଠାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅହଙ୍କାର ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଏବଂ ଗୋପ-ଗୋପୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ଚୋରି କରି। ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଆରୋପିତ ଏହି କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟକମ୍, ସେହି ଲୀଳାଗୁଡ଼ିକୁ ଆଠଟି ପ୍ରବାହମୟ ଶ୍ଲୋକରେ ସଂଗ୍ରହ କରେ। ଏହା ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଆରୋପିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୁଇ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଷ୍ଟକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଅନ୍ୟଟି 'ବାସୁଦେବ-ସୁତଂ ଦେବମ୍'ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ସମାପନ ଶ୍ଲୋକ ନିଜେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ ଫଳ (ଫଳ): ପରମ୍ପରା ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ, ଯିଏ ଏହି ଆଠଟି ଶ୍ଲୋକ ଆନ୍ତରିକ ଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ପାଠ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ-ଜନ୍ମ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ — ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେକୌଣସି ସାଂସାରିକ ଲାଭଠାରୁ ପ୍ରିୟ ବରଦାନ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଭଜେ ଵ୍ରଜୈକମଣ୍ଡନଂ ସମସ୍ତପାପଖଣ୍ଡନଂ ସ୍ଵଭକ୍ତଚିତ୍ତରଞ୍ଜନଂ ସଦୈଵ ନନ୍ଦନନ୍ଦନମ୍ । ସୁପିଚ୍ଛଗୁଚ୍ଛମସ୍ତକଂ ସୁନାଦଵେଣୁହସ୍ତକଂ ଅନଙ୍ଗରଙ୍ଗସାଗରଂ ନମାମି କୃଷ୍ଣନାଗରମ୍ ॥ ୧ ॥
Bhaje vrajaikamandanam samastapapakhandanam Svabhaktachittaranjanam sadaiva nandanandanam | Supicchagucchamastakam sunadavenuhastakam Anangarangasagaram namami krishnanagaram || 1 ||
ଅର୍ଥ:ବ୍ରଜର ଏକମାତ୍ର ଆଭୂଷଣକୁ, ସମସ୍ତ ପାପର ନାଶକକୁ, ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିବାଙ୍କୁ, ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ ନନ୍ଦନନ୍ଦନଙ୍କୁ ମୁଁ ଭଜନା କରେ; ଯାହାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ସୁନ୍ଦର ମୟୂରପୁଚ୍ଛର ଗୁଚ୍ଛ ଓ ହାତରେ ମଧୁର ଧ୍ୱନିଯୁକ୍ତ ବେଣୁ ଅଛି — ଯିଏ ପ୍ରେମ-ରସର ସାଗର — ସେହି ନାଗର (ରସିକ) କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ମନୋଜଗର୍ଵମୋଚନଂ ଵିଶାଲଲୋଲଲୋଚନଂ ଵିଧୂତଗୋପଶୋଚନଂ ନମାମି ପଦ୍ମଲୋଚନମ୍ । କରାରଵିନ୍ଦଭୂଧରଂ ସ୍ମିତାଵଲୋକସୁନ୍ଦରଂ ମହେନ୍ଦ୍ରମାନଦାରଣଂ ନମାମି କୃଷ୍ଣଵାରଣମ୍ ॥ ୨ ॥
Manojagarvamochanam vishalalolalochanam Vidhutagopashochanam namami padmalochanam | Kararavindabhudharam smitavalokasundaram Mahendramanadaranam namami krishnavaranam || 2 ||
ଅର୍ଥ:ଯିଏ କାମଦେବର ଗର୍ବ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ନେତ୍ର ବିଶାଳ ଓ ଚଞ୍ଚଳ, ଯିଏ ଗୋପମାନଙ୍କ ଶୋକ ଦୂର କରନ୍ତି — ସେହି କମଳନୟନଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ; ଯିଏ ନିଜ କରକମଳରେ ପର୍ବତ (ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ) ଧାରଣ କଲେ, ଯିଏ ହାସ୍ୟମୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସୁନ୍ଦର, ଯିଏ ମହେନ୍ଦ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଅଭିମାନ ଦମନ କଲେ — ସେହି ରକ୍ଷକ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
କଦମ୍ବସୂନକୁଣ୍ଡଲଂ ସୁଚାରୁଗଣ୍ଡମଣ୍ଡଲଂ ଵ୍ରଜାଙ୍ଗନୈକଵଲ୍ଲଭଂ ନମାମି କୃଷ୍ଣଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଯଶୋଦଯା ସମୋଦଯା ସଗୋପଯା ସନନ୍ଦଯା ଯୁତଂ ସୁଖୈକଦାଯକଂ ନମାମି ଗୋପନାଯକମ୍ ॥ ୩ ॥
Kadambasunakundalam sucharugandamandalam Vrajanganaikavallabham namami krishnadurlabham | Yashodaya samodaya sagopaya sanandaya Yutam sukhaikadayakam namami gopanayakam || 3 ||
ଅର୍ଥ:କଦମ୍ବ ଫୁଲର କୁଣ୍ଡଳଯୁକ୍ତ, ଅତି ସୁନ୍ଦର କପୋଳମଣ୍ଡଳଯୁକ୍ତ, ବ୍ରଜାଙ୍ଗନାମାନଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରିୟ — ସେହି ଦୁର୍ଲଭ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ; ଯଶୋଦା, ଗୋପ ଓ ନନ୍ଦଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦମଗ୍ନ, ଏକମାତ୍ର ସୁଖଦାତା — ସେହି ଗୋପନାୟକଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ସଦୈଵ ପାଦପଙ୍କଜଂ ମଦୀଯମାନସେ ନିଜଂ ଦଧାନମୁକ୍ତମାଲକଂ ନମାମି ନନ୍ଦବାଲକମ୍ । ସମସ୍ତଦୋଷଶୋଷଣଂ ସମସ୍ତଲୋକପୋଷଣଂ ସମସ୍ତଗୋପମାନସଂ ନମାମି ନନ୍ଦଲାଲସମ୍ ॥ ୪ ॥
Sadaiva padapankajam madiyamanase nijam Dadhanamuktamalakam namami nandabalakam | Samastadoshashoshanam samastalokaposhanam Samastagopamanasam namami nandalalasam || 4 ||
ଅର୍ଥ:ଯାହାଙ୍କ ଚରଣକମଳ ସଦା ମୋ ମନରେ ନିଜ ରୂପରେ ନିବାସ କରନ୍ତୁ — ଖୋଲା ଅଳକାବଳୀ ଧାରଣକାରୀ ସେହି ନନ୍ଦବାଳକଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ; ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଶୁଷ୍କକାରୀଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ପୋଷଣକାରୀଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଗୋପଙ୍କ ମନରେ ବାସକାରୀଙ୍କୁ — ସେହି ନନ୍ଦଲାଲଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଭୁଵୋ ଭରାଵତାରକଂ ଭଵାବ୍ଧିକର୍ଣଧାରକଂ ଯଶୋମତୀକିଶୋରକଂ ନମାମି ଚିତ୍ତଚୋରକମ୍ । ଦୃଗନ୍ତକାନ୍ତଭଙ୍ଗିନଂ ସଦା ସଦାଲସଙ୍ଗିନଂ ଦିନେ ଦିନେ ନଵଂ ନଵଂ ନମାମି ନନ୍ଦସମ୍ଭଵମ୍ ॥ ୫ ॥
Bhuvo bharavatarakam bhavabdhikarnadharakam Yashomatikishorakam namami chittachorakam | Drigantakantabhanginam sada sadalasanginam Dine dine navam navam namami nandasambhavam || 5 ||
ଅର୍ଥ:ପୃଥିବୀର ଭାର ଓହ୍ଲାଇବାକୁ ଅବତରିତ, ଭବସାଗରର କର୍ଣ୍ଣଧାର, ଯଶୋଦାଙ୍କ କିଶୋର — ସେହି ଚିତ୍ତଚୋରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ; ନେତ୍ରର ମନୋହର କଟାକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ସଦା ସତ୍ସଙ୍ଗୀ, ପ୍ରତିଦିନ ନବୀନ-ରୁ-ନବୀନ — ସେହି ନନ୍ଦନନ୍ଦନଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଗୁଣାକରଂ ସୁଖାକରଂ କୃପାକରଂ କୃପାପରଂ ସୁରଦ୍ଵିଷନ୍ନିକନ୍ଦନଂ ନମାମି ଗୋପନନ୍ଦନମ୍ । ନଵୀନଗୋପନାଗରଂ ନଵୀନକେଲିଲମ୍ପଟଂ ନମାମି ମେଘସୁନ୍ଦରଂ ତଡିତ୍ପ୍ରଭାଲସତ୍ପଟମ୍ ॥ ୬ ॥
Gunakaram sukhakaram kripakaram kripaparam Suradvishannikandanam namami gopanandanam | Navinagopanagaram navinakelilampatam Namami meghasundaram taditprabhalasatpatam || 6 ||
ଅର୍ଥ:ଗୁଣର ଆକର, ସୁଖର ଆକର, କୃପାର ଆକର, ପରମ କୃପାଳୁ, ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶକ — ସେହି ଗୋପନନ୍ଦନଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ; ନିତ୍ୟ ନବୀନ ଗୋପ-ନାଗର, ନବୀନ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ରତ, ମେଘ ସମାନ ସୁନ୍ଦର, ବିଦ୍ୟୁତ ପରି ଝଲସୁଥିବା ପୀତାମ୍ବରଧାରୀ — ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ସମସ୍ତଗୋପନନ୍ଦନଂ ହୃଦମ୍ବୁଜୈକମୋଦନଂ ନମାମି କୁଞ୍ଜମଧ୍ଯଗଂ ପ୍ରସନ୍ନଭାନୁଶୋଭନମ୍ । ନିକାମକାମଦାଯକଂ ଦୃଗନ୍ତଚାରୁସାଯକଂ ରସାଲଵେଣୁଗାଯକଂ ନମାମି କୁଞ୍ଜନାଯକମ୍ ॥ ୭ ॥
Samastagopanandanam hridambujaikamodanam Namami kunjamadhyagam prasannabhanushobhanam | Nikamakamadayakam drigantacharusayakam Rasalavenugayakam namami kunjanayakam || 7 ||
ଅର୍ଥ:ସମସ୍ତ ଗୋପଙ୍କ ଆନନ୍ଦ, ହୃଦୟକମଳର ଏକମାତ୍ର ହର୍ଷ — କୁଞ୍ଜ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜମାନ, ପ୍ରସନ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଶୋଭାଯୁକ୍ତ ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ; ସମସ୍ତ କାମନାର ଦାତା, କଟାକ୍ଷର ସୁନ୍ଦର ବାଣଯୁକ୍ତ, ମଧୁର ବେଣୁ-ଗାୟକ — ସେହି କୁଞ୍ଜନାୟକଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଵିଦଗ୍ଧଗୋପିକାମନୋମନୋଜ୍ଞତଲ୍ପଶାଯିନଂ ନମାମି କୁଞ୍ଜକାନନଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟରାସମଣ୍ଡନମ୍ । ଯଦା ତଦା ଯଥା ତଥା ତଥୈଵ କୃଷ୍ଣସତ୍କଥା ମଯା ସଦୈଵ ଗୀଯତାଂ ତଥା କୃପା ଵିଧୀଯତାମ୍ ॥ ୮ ॥
Vidagdhagopikamanomanojnatalpashayinam Namami kunjakananam pravishtarasamandanam | Yada tada yatha tatha tathaiva krishnasatkatha Maya sadaiva giyatam tatha kripa vidhiyatam || 8 ||
ଅର୍ଥ:ଚତୁର ଗୋପୀମାନଙ୍କ ମନୋହର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନକାରୀ — ରାସମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବିଷ୍ଟ କୁଞ୍ଜବନର ଆଭୂଷଣକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ; ଯେତେବେଳେ-ସେତେବେଳେ, ଯେପରି-ସେପରି, ସଦା ମୁଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସତ୍କଥା ଗାନ କରୁଥାଏ — ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ଉପରେ ସେପରି କୃପା କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରମାଣିକାଷ୍ଟକଦ୍ଵଯଂ ଜପତ୍ଯଧୀତ୍ଯ ଯଃ ପୁମାନ୍ ଭଵେତ୍ସ ନନ୍ଦନନ୍ଦନେ ଭଵେ ଭଵେ ସୁଭକ୍ତିମାନ୍ ॥
Pramanikashtakadvayam japatyadhitya yah puman Bhavetsa nandanandane bhave bhave subhaktiman ||
ଅର୍ଥ:ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ପ୍ରାମାଣିକ ଅଷ୍ଟକ-ଯୁଗଳ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ଜପ କରେ, ସେ ଜନ୍ମ-ଜନ୍ମାନ୍ତରରେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନଙ୍କ ପ୍ରତି ଉତ୍ତମ ଭକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
శ్రీ కృష్ణాష్టకం (భజే వ్రజైక మండనమ్) ପାଠର ଲାଭ
ବ୍ରଜର ମୋହନ ରୂପେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରେମମୟ ଭକ୍ତି (ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ଭକ୍ତି) ଜାଗ୍ରତ କରେ।
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରୂପ, ଲୀଳା ଓ କୃପାର ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ଯାହା ଧ୍ୟାନ ଓ ଗାନ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ।
ସମାପନ ଶ୍ଲୋକ ଏହାର ପାଠକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ-ଜନ୍ମରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଚଳ ଭକ୍ତିର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
ପ୍ରଥମ ଶ୍ଲୋକରେ ('ସମସ୍ତ-ପାପ-ଖଣ୍ଡନମ୍') ଘୋଷିତ ହୋଇଥିବା ପରି, ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ।
ଏହାର ପ୍ରବାହମୟ, ସଙ୍ଗୀତମୟ ଛନ୍ଦ ମାଧ୍ୟମରେ ହୃଦୟକୁ ଶାନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ଓ ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ଆଣେ।
ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଆରୋପିତ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହା ମହାନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କୃପା ବହନ କରେ।
ଦୈନିକ ପାଠ, ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଓ କୃଷ୍ଣ ପୂଜା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ।
శ్రీ కృష్ణాష్టకం (భజే వ్రజైక మండనమ్) ପାଠ ବିଧି
ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ ବସନ୍ତୁ, ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ ଏବଂ ଆଠଟି ଶ୍ଲୋକ ମଧୁର ଭାବେ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅନୁପ୍ରାସକୁ ଭକ୍ତିକୁ ଆଗକୁ ନେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ ଯେପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ସେପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ — ମୟୂରପୁଚ୍ଛଧାରୀ, ହାତରେ ବଂଶୀ, ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଉଠାଇ, କୁଞ୍ଜରେ ନୃତ୍ୟ କରି। ଏହା ବିଶେଷ ଭାବେ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ ଗାନ କରାଯାଏ। ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଯାଚନା କରୁଥିବା ଅନ୍ତିମ ଶ୍ଲୋକ ସହିତ ସମାପ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ శ్రీ కృష్ణాష్టకం (భజే వ్రజైక మండనమ్) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ