ਸ਼੍ਰੀ ਜਾਨਕੀ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍
Janaki Stotram in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਸ਼੍ਰੀ ਜਾਨਕੀ ਸਤੋਤਰਮ (ਜਾਨਕੀ ਸਤੁਤੀ), 'ਜਾਨਕਿ ਤ੍ਵਾਂ ਨਮਸ੍ਯਾਮਿ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸਤੋਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਆਦਰਸ਼ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਜਨਕ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵਜਨਨੀ — ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਉਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪਾਪ-ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵਜੋਂ — ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਇਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਦਾਂਪਤ ਸੁਖ, ਨਿਰਭੈਤਾ ਅਤੇ ਜਗਤ-ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Sanskrit hymn to Goddess Sita (Janaki Stuti) · Traditional (anonymous) · Classical / medieval devotional period
ਜਾਨਕੀ ਸਤੋਤਰਮ ਸੀਤਾ-ਸਤੁਤੀ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹੈ — ਉਹ ਸਤੋਤਰ ਜੋ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਤੋਂ ਅਭਿੰਨ ਦੇਵੀ (ਸ਼ਕਤੀ) ਵਜੋਂ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਰਾਮਾਇਣ ਸੀਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਜਨਕ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਵਯ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਖੀਰਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸਰਸਵਤੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਮਾ, ਅਤੇ ਆਦਿਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ 'ਨਮਾਮਿ' / 'ਨਮਸ੍ਯਾਮਿ' (ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਜਾਂ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਵਿਸ਼ਵਜਨਨੀ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਪ੍ਰਣਾਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਮਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਮ-ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਜੋ ਭਗਤ ਇਸ ਸਤੋਤਰ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉੱਧਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 'ਦਾਰਿਦ੍ਰਯਰਣਸੰਹਰਤ੍ਰੀ' — ਜੋ ਗਰੀਬੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਯੁੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਅਤੇ 'ਅਭੈਪ੍ਰਦਾ', ਅਭੈ ਦੀ ਦਾਤੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਜਾਨਕਿ ਤ੍ਵਾਂ ਨਮਸ੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀਮ੍। ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਰਣਸਂਹਰ੍ਤ੍ਰੀਂ ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਭਯਪ੍ਰਦਾਮ੍॥੧॥
Jaanaki tvaam namasyaami sarvapaapapranaashineem, Daaridryarana-samhartreem bhaktaanaam abhayapradaam. (1)
ਅਰਥ:ਹੇ ਜਾਨਕੀ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਤੁਸੀਂ ਸਮੂਹ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ।
ਵਿਦੇਹਰਾਜਤਨਯਾਂ ਰਾਘਵਾਨਨ੍ਦਕਾਰਿਣੀਮ੍। ਭੂਮੇਰ੍ਦੁਹਿਤਰਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਨਮਾਮਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍॥੨॥
Videhaaraajatanayaam raaghavaanandakaarineem, Bhoomerduhitaram vidyaam namaami prakritim shivaam. (2)
ਅਰਥ:ਵਿਦੇਹਰਾਜ (ਜਨਕ) ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਵਿਦਿਆਸਰੂਪਾ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣਮਈ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਂਹਤ੍ਰੀਂ ਭਕ੍ਤਾਭੀਸ਼੍ਟਾਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍। ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਧੁਰੀਣਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਨਮਾਮਿ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍॥੩॥
Paulastyaishwaryasamhatreem bhaktaabheeshtaam sarasvateem, Pativrataadhureenaam tvaam namaami janakaatmajaam. (3)
ਅਰਥ:ਰਾਵਣ ਦੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਰਸਵਤੀਸਰੂਪਾ; ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗ੍ਰਗਣਯ ਜਨਕਨੰਦਿਨੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਨੁਗ੍ਰਹਪਰਾਮ੍ਰਿਦ੍ਧਿਮਨਘਾਂ ਹਰਿਵਲ੍ਲਭਾਮ੍। ਆਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਯੀਰੂਪਾਮੁਮਾਰੂਪਾਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਮ੍॥੪॥
Anugrahaparaamriddhim anaghaam harivallabhaam, Aatmavidyaam trayeeroopaam umaaroopaam namaamyaham. (4)
ਅਰਥ:ਪਰਮ ਅਨੁਗ੍ਰਹਸ਼ੀਲਾ, ਸਦਾ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਮਈ, ਨਿਸ਼ਪਾਪ, ਹਰੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ; ਆਤਮਵਿਦਿਆਸਰੂਪਾ, ਤ੍ਰਯੀ (ਤਿੰਨ ਵੇਦ) ਰੂਪਾ ਅਤੇ ਉਮਾਸਰੂਪਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਸਾਦਾਭਿਮੁਖੀਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਬ੍ਧਿਤਨਯਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍। ਨਮਾਮਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਭਗਿਨੀਂ ਸੀਤਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀਮ੍॥੫॥
Prasaadaabhimukheem lakshmeem ksheeraabdhi-tanayaam shubhaam, Namaami chandrabhagineem seetaam sarvaanga-sundareem. (5)
ਅਰਥ:ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਕਿਰਪਾ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਲਕਸ਼ਮੀਸਰੂਪਾ, ਖੀਰਸਾਗਰ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਪੁੱਤਰੀ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਭੈਣ, ਸਰਵਾਂਗਸੁੰਦਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਨਮਾਮਿ ਧਰ੍ਮਨਿਲਯਾਂ ਕਰੁਣਾਂ ਵੇਦਮਾਤਰਮ੍। ਪਦ੍ਮਾਲਯਾਂ ਪਦ੍ਮਹਸ੍ਤਾਂ ਵਿਸ਼੍ਣੁਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਾਲਯਾਮ੍॥੬॥
Namaami dharmanilayaam karunaam vedamaataram, Padmaalayaam padmahastaam vishnuvakshahsthalaalayaam. (6)
ਅਰਥ:ਧਰਮ ਦੀ ਨਿਲਯਾ, ਕਰੁਣਾਸਰੂਪਾ, ਵੇਦਮਾਤਾ; ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਵਕਸ਼ਃਸਥਲ 'ਤੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਨਮਾਮਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਲਯਾਂ ਸੀਤਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਮ੍। ਆਹ੍ਲਾਦਰੂਪਿਣੀਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਸ਼ਿਵਾਂ ਸ਼ਿਵਕਰੀਂ ਸਤੀਮ੍॥੭॥
Namaami chandranilayaam seetaam chandranibhaananaam, Aahlaadaroopineem siddhim shivaam shivakareem sateem. (7)
ਅਰਥ:ਚੰਦ੍ਰਮਾ-ਸਮਾਨ ਸ਼ੀਤਲ ਨਿਵਾਸ ਵਾਲੀ, ਚੰਦ੍ਰਮੁਖੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਆਹਲਾਦਸਰੂਪਾ, ਸਿੱਧੀਸਰੂਪਾ, ਸ਼ਿਵਾ, ਕਲਿਆਣਕਾਰਿਣੀ ਅਤੇ ਸਤੀ ਹੈ।
ਨਮਾਮਿ ਵਿਸ਼੍ਵਜਨਨੀਂ ਰਾਮਚਨ੍ਦ੍ਰੇਸ਼੍ਟਵਲ੍ਲਭਾਮ੍। ਸੀਤਾਂ ਸਰ੍ਵਾਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀਂ ਭਜਾਮਿ ਸਤਤਂ ਹ੍ਰਿਦਾ॥੮॥
Namaami vishvajananeem raamachandreshtavallabhaam, Seetaam sarvaanavadyaangeem bhajaami satatam hridaa. (8)
ਅਰਥ:ਵਿਸ਼ਵਜਨਨੀ, ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਵੱਲਭਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਸਰਵਥਾ ਨਿਰਦੋਸ਼-ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਦਾ ਮੈਂ ਸਦਾ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਭਜਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Janaki Stotram ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਦਿਵਯ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਸੀਤਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੂਹ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ (ਸਰਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀ)
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ (ਦਾਰਿਦ੍ਰਯਰਣਸੰਹਰਤ੍ਰੀ) ਵਜੋਂ ਸਤੁਤ — ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤਾਤ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੀਤਾ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ 'ਅਭੈ' ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ
ਦਾਂਪਤ ਸੁਖ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ ਪਤਿਵ੍ਰਤ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਈ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੀਤਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗ੍ਰਗਣਯ ਹੈ
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਉਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਅਭਿੰਨ ਦੱਸ ਕੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਰਪਾ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਮੰਨ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਗੁਣ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਭਗਤ ਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ (ਸ਼ਿਵਾ, ਸਤੀ) ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ
Janaki Stotram ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਤਾ-ਰਾਮ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਦੀਪ ਜਗਾਓ। ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲਾਲ ਜਾਂ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਅੱਠੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਇਸ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਜਨਨੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ('ਨਮਾਮਿ') ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਸੀਤਾ ਨਵਮੀ (ਸੀਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦਾ ਦਿਨ) ਅਤੇ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ ਅਕਸਰ ਸੌਹਾਰਦ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਸੀਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Janaki Stotram ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ