कृष्णकर्णामृतम् (चयनिका) Meaning — Line by Line
कृष्णकर्णामृतम् (चयनिका)
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of कृष्णकर्णामृतम् (चयनिका) with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
cintāmaṇir jayati somagirir gurur me
चिन्तामणिर्जयति सोमगिरिर्गुरुर्मे शिक्षागुरुश्च भगवान् शिखिपिञ्छमौलिः । यत्पादकल्पतरुपल्लवशेखरेषु लीलास्वयंवररसं लभते जयश्रीः ॥ १॥
cintāmaṇir jayati somagirir gurur me śikṣā-guruś ca bhagavān śikhi-piñcha-mauliḥ | yat-pāda-kalpataru-pallava-śekhareṣu līlā-svayaṁvara-rasaṁ labhate jaya-śrīḥ || 1||
Meaningमेरे गुरु सोमगिरि की जय हो, जो चिन्तामणि के समान हैं, और मेरे शिक्षागुरु स्वयं भगवान् की जय हो, जिनके मुकुट पर मयूरपंख है — जिनके कल्पवृक्ष-सदृश चरणकमलों के नवीन पल्लवों पर जयश्री (लक्ष्मी/राधा) लीलापूर्ण स्वयंवर के रस को प्राप्त करती हैं।
asti svastaruṇī-karāgra-vigalat-kalpa-prasūnārpita-
अस्ति स्वस्तरुणीकराग्रविगलत्कल्पप्रसूनापित- स्वच्छन्दोच्चलमन्दमारुतचलत्प्रालम्बलोलालकम् । आलोलाधरबिम्बफाण्टमधुरं वक्त्रं स्मरामि प्रभोः ॥ २॥
asti svastaruṇī-karāgra-vigalat-kalpa-prasūnārpita- svacchandoccala-manda-māruta-calat-prālamba-lolālakam | āloolādhara-bimba-phāṇṭa-madhuraṁ vaktraṁ smarāmi prabhoḥ || 2||
Meaningमैं प्रभु के उस मुख का स्मरण करता हूँ — जो सुन्दर तरुणियों के करकमलों से अर्पित कल्पवृक्ष के पुष्पों से सज्जित है, जिसकी लटें मन्द पवन से स्वच्छन्द रूप से झूल रही हैं, और जो बिम्बफल-सदृश अधरों के मधुर रस से युक्त है।
cāturyaika-nidhāna-sīma-capalāpāṅga-cchaṭā-mantharaṁ
चातुर्यैकनिधानसीमचपलापाङ्गच्छटामन्थरं लावण्यामृतवीचिलोलितदृशं लक्ष्मीकटाक्षाश्रितम् । कालिन्दीपुलिनाङ्गणप्रणयिनं कामावतारांकुरं बालं नीलममी विलोचनचमत्कारं वहन्तश्चिरम् ॥ ३॥
cāturyaika-nidhāna-sīma-capalāpāṅga-cchaṭā-mantharaṁ lāvaṇyāmṛta-vīci-lolita-dṛśaṁ lakṣmī-kaṭākṣāśritam | kālindī-pulināṅgaṇa-praṇayinaṁ kāmāvatārāṅkuraṁ bālaṁ nīlam amī vilocana-camatkāraṁ vahantaś ciram || 3||
Meaningमेरे ये नेत्र उस श्याम बालक के दर्शन का चमत्कार चिरकाल तक धारण करें — जो समस्त चातुर्य (सौन्दर्य) का एकमात्र निधान है, जिसके चंचल कटाक्षों की छटा से मन्थर है, जिसके नेत्र लावण्य के अमृत-सागर की तरंगों के समान लहराते हैं, जो लक्ष्मी के कटाक्ष का आश्रय है, जो कालिन्दी (यमुना) के पुलिन-प्रांगण का प्रेमी है, और जो स्वयं कामदेव के अवतार का अंकुर है।
madhuraṁ madhuraṁ vapur asya vibhor
मधुरं मधुरं वपुरस्य विभोर् मधुरं मधुरं वदनं मधुरम् । मधुगन्धि मृदुस्मितमेतदहो मधुरं मधुरं मधुरं मधुरम् ॥ ४॥
madhuraṁ madhuraṁ vapur asya vibhor madhuraṁ madhuraṁ vadanaṁ madhuram | madhu-gandhi mṛdu-smitam etad aho madhuraṁ madhuraṁ madhuraṁ madhuram || 4||
Meaningइस प्रभु का शरीर मधुर-मधुर है, मुख मधुर-मधुर है, और अहो! मधु की गन्ध से युक्त यह उनकी मृदु मुस्कान मधुर-मधुर-मधुर-मधुर है!
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Krishna Karnamritam by Lilashuka Bilvamangala Thakura (opening verses, Chapter 1)
Author: Lilashuka Bilvamangala Thakura
Period: c. 13th–14th century CE (South India)
The Krishna Karnamritam is the masterwork of Lilashuka Bilvamangala Thakura, a poet-saint of the South who, according to tradition, turned from a life of attachment to become utterly absorbed in Krishna. His verses pour out the sweetness of the Lord's beauty, His flute, His glances and His childhood play in Vraja. The poem opens with the benediction 'cintamanir jayati', glorifying his initiating guru Somagiri (compared to the wish-fulfilling chintamani jewel) and his instructing guru, the peacock-crowned Lord Krishna Himself. Sri Chaitanya Mahaprabhu is said to have treasured a copy of this text, and it remains one of the most beloved devotional poems in the Vaishnava world.
Frequently Asked Questions
What is the Krishna Karnamritam?▼
Who wrote the Krishna Karnamritam?▼
What is the 'Madhuram Madhuram' verse?▼
Why is only a selection given here?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →