ऋणमोचक मङ्गल स्तोत्रम् Meaning — Line by Line
ऋणमोचक मङ्गल स्तोत्रम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ऋणमोचक मङ्गल स्तोत्रम् with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. || śrīgaṇeśāya namaḥ ||
- Verse 2. maṅgalo bhūmiputraśca ṛṇahartā dhanapradaḥ |
- Verse 3. lohito lohitākṣaśca sāmagānāṃ kṛpākaraḥ |
- Verse 4. aṅgārako yamaścaiva sarvarogāpahārakaḥ |
- Verse 5. etāni kujanāmāni nityaṃ yaḥ śraddhayā paṭhet |
- Verse 6. dharaṇīgarbhasambhūtaṃ vidyutkāntisamaprabham |
- Verse 7. stotramaṅgārakasyaitatpaṭhanīyaṃ sadā nṛbhiḥ |
- Verse 8. aṅgāraka mahābhāga bhagavanbhaktavatsala |
- Verse 9. ṛṇarogādidāridryaṃ ye cānye hyapamṛtyavaḥ |
- Verse 10. ativakra durārādhya bhogamukta jitātmanaḥ |
- Verse 11. viriñciśakraviṣṇūnāṃ manuṣyāṇāṃ tu kā kathā |
- Verse 12. putrāndehi dhanaṃ dehi tvāmasmi śaraṇaṃ gataḥ |
- Verse 13. ebhirdvādaśabhiḥ ślokairyaḥ stauti ca dharāsutam |
- Verse 14. || iti śrīskandapurāṇe bhārgavaproktaṃ ṛṇamocakamaṅgalastotraṃ sampūrṇam ||
maṅgalo bhūmiputraśca ṛṇahartā dhanapradaḥ |
मङ्गलो भूमिपुत्रश्च ऋणहर्ता धनप्रदः । स्थिरासनो महाकायः सर्वकर्माविरोधकः ॥ १॥
maṅgalo bhūmiputraśca ṛṇahartā dhanapradaḥ | sthirāsano mahākāyaḥ sarvakarmāvirodhakaḥ || 1||
Meaningमङ्गल, पृथ्वी के पुत्र, ऋण हरने वाले, धन देने वाले; स्थिर आसन वाले, महाकाय, समस्त कर्मों की बाधा दूर करने वाले।
lohito lohitākṣaśca sāmagānāṃ kṛpākaraḥ |
लोहितो लोहिताक्षश्च सामगानां कृपाकरः । धरात्मजः कुजो भौमो भूतिदो भूमिनन्दनः ॥ २॥
lohito lohitākṣaśca sāmagānāṃ kṛpākaraḥ | dharātmajaḥ kujo bhaumo bhūtido bhūminandanaḥ || 2||
Meaningलोहित, लाल नेत्रों वाले, सामगान करने वालों पर कृपा करने वाले; धरा के पुत्र, कुज, भौम, ऐश्वर्य देने वाले, पृथ्वी के आनन्द।
aṅgārako yamaścaiva sarvarogāpahārakaḥ |
अङ्गारको यमश्चैव सर्वरोगापहारकः । वृष्टेः कर्ताऽपहर्ता च सर्वकामफलप्रदः ॥ ३॥
aṅgārako yamaścaiva sarvarogāpahārakaḥ | vṛṣṭeḥ kartā'pahartā ca sarvakāmaphalapradaḥ || 3||
Meaningअङ्गारक, यम (नियन्ता), समस्त रोगों को हरने वाले; वृष्टि के कर्ता एवं अपहर्ता, समस्त कामनाओं का फल देने वाले।
etāni kujanāmāni nityaṃ yaḥ śraddhayā paṭhet |
एतानि कुजनामानि नित्यं यः श्रद्धया पठेत् । ऋणं न जायते तस्य धनं शीघ्रमवाप्नुयात् ॥ ४॥
etāni kujanāmāni nityaṃ yaḥ śraddhayā paṭhet | ṛṇaṃ na jāyate tasya dhanaṃ śīghramavāpnuyāt || 4||
Meaningजो इन कुज-नामों का नित्य श्रद्धा से पाठ करता है — उसका ऋण उत्पन्न नहीं होता, और वह शीघ्र धन प्राप्त करता है।
dharaṇīgarbhasambhūtaṃ vidyutkāntisamaprabham |
धरणीगर्भसम्भूतं विद्युत्कान्तिसमप्रभम् । कुमारं शक्तिहस्तं च मङ्गलं प्रणमाम्यहम् ॥ ५॥
dharaṇīgarbhasambhūtaṃ vidyutkāntisamaprabham | kumāraṃ śaktihastaṃ ca maṅgalaṃ praṇamāmyaham || 5||
Meaningपृथ्वी के गर्भ से उत्पन्न, विद्युत् की कान्ति के समान प्रभा वाले, हाथ में शक्ति धारण किए कुमार मङ्गल को मैं प्रणाम करता हूँ।
stotramaṅgārakasyaitatpaṭhanīyaṃ sadā nṛbhiḥ |
स्तोत्रमङ्गारकस्यैतत्पठनीयं सदा नृभिः । न तेषां भौमजा पीडा स्वल्पापि भवति क्वचित् ॥ ६॥
stotramaṅgārakasyaitatpaṭhanīyaṃ sadā nṛbhiḥ | na teṣāṃ bhaumajā pīḍā svalpāpi bhavati kvacit || 6||
Meaningअङ्गारक का यह स्तोत्र मनुष्यों को सदा पढ़ना चाहिए; उन्हें भौम-जनित तनिक भी पीड़ा कभी नहीं होती।
aṅgāraka mahābhāga bhagavanbhaktavatsala |
अङ्गारक महाभाग भगवन्भक्तवत्सल । त्वां नमामि ममाशेषमृणमाशु विनाशय ॥ ७॥
aṅgāraka mahābhāga bhagavanbhaktavatsala | tvāṃ namāmi mamāśeṣamṛṇamāśu vināśaya || 7||
Meaningहे महाभाग अङ्गारक, हे भगवन्, हे भक्तवत्सल, मैं आपको प्रणाम करता हूँ — मेरे समस्त ऋण को शीघ्र नष्ट कर दीजिए।
ṛṇarogādidāridryaṃ ye cānye hyapamṛtyavaḥ |
ऋणरोगादिदारिद्र्यं ये चान्ये ह्यपमृत्यवः । भयक्लेशमनस्तापा नश्यन्तु मम सर्वदा ॥ ८॥
ṛṇarogādidāridryaṃ ye cānye hyapamṛtyavaḥ | bhayakleśamanastāpā naśyantu mama sarvadā || 8||
Meaningऋण, रोग आदि दरिद्रता, तथा अन्य अपमृत्यु, भय, क्लेश एवं मनस्ताप — ये सब मेरे सदा के लिए नष्ट हो जाएँ।
ativakra durārādhya bhogamukta jitātmanaḥ |
अतिवक्र दुराराध्य भोगमुक्त जितात्मनः । तुष्टो ददासि साम्राज्यं रुष्टो हरसि तत्क्षणात् ॥ ९॥
ativakra durārādhya bhogamukta jitātmanaḥ | tuṣṭo dadāsi sāmrājyaṃ ruṣṭo harasi tatkṣaṇāt || 9||
Meaningहे अत्यन्त वक्र, दुराराध्य, भोग से मुक्त, जितात्मा — प्रसन्न होने पर आप साम्राज्य देते हैं, और रुष्ट होने पर उसी क्षण उसे हर लेते हैं।
viriñciśakraviṣṇūnāṃ manuṣyāṇāṃ tu kā kathā |
विरिञ्चिशक्रविष्णूनां मनुष्याणां तु का कथा । तेन त्वं सर्वसत्त्वेन ग्रहराजो महाबलः ॥ १०॥
viriñciśakraviṣṇūnāṃ manuṣyāṇāṃ tu kā kathā | tena tvaṃ sarvasattvena graharājo mahābalaḥ || 10||
Meaningब्रह्मा, इन्द्र और विष्णु तक (आपकी शक्ति का अनुभव करते हैं), तब मनुष्यों की क्या कथा? उसी सामर्थ्य से आप महाबली ग्रहराज हैं।
putrāndehi dhanaṃ dehi tvāmasmi śaraṇaṃ gataḥ |
पुत्रान्देहि धनं देहि त्वामस्मि शरणं गतः । ऋणदारिद्र्यदुःखेन शत्रूणां च भयात्ततः ॥ ११॥
putrāndehi dhanaṃ dehi tvāmasmi śaraṇaṃ gataḥ | ṛṇadāridryaduḥkhena śatrūṇāṃ ca bhayāttataḥ || 11||
Meaningमुझे पुत्र दीजिए, धन दीजिए; मैं आपकी शरण में आया हूँ — ऋण, दरिद्रता एवं दुःख से तथा शत्रुओं के भय से।
ebhirdvādaśabhiḥ ślokairyaḥ stauti ca dharāsutam |
एभिर्द्वादशभिः श्लोकैर्यः स्तौति च धरासुतम् । महतीं श्रियमाप्नोति ह्यपरो धनदो युवा ॥ १२॥
ebhirdvādaśabhiḥ ślokairyaḥ stauti ca dharāsutam | mahatīṃ śriyamāpnoti hyaparo dhanado yuvā || 12||
Meaningजो इन बारह श्लोकों से धरासुत (मङ्गल) की स्तुति करता है, वह महती श्री (समृद्धि) प्राप्त करता है, मानो दूसरा युवा कुबेर (धनद) हो जाता है।
|| iti śrīskandapurāṇe bhārgavaproktaṃ ṛṇamocakamaṅgalastotraṃ sampūrṇam ||
॥ इति श्रीस्कन्दपुराणे भार्गवप्रोक्तं ऋणमोचकमङ्गलस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
|| iti śrīskandapurāṇe bhārgavaproktaṃ ṛṇamocakamaṅgalastotraṃ sampūrṇam ||
Meaningइस प्रकार स्कन्दपुराण में भार्गव द्वारा कथित ऋणमोचक मङ्गल स्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Skanda Purana (Rinamochaka / Rina-Vimochana Angaraka Stotram, spoken by Bhargava)
Author: Bhargava (Shukracharya) — as narrated in the Skanda Purana
Period: Puranic
The Rinamochaka Mangala Stotram appears in the Skanda Purana as a teaching of Bhargava (Shukracharya) on how to win freedom from debt through the grace of Mars. In Hindu astrology Mars (Mangala / Kuja / Bhauma), the fiery son of the Earth goddess Bhumi, governs energy, courage, land and — significantly — loans and debt. This hymn gathers his names and offers a heartfelt surrender, asking the 'king of the planets' to dissolve the devotee's debts, poverty and fears. It remains one of the most widely recited remedies in the Navagraha tradition for those burdened by financial difficulty.
Frequently Asked Questions
What is the Rinamochaka Mangala Stotram?▼
How does the Rinamochaka Mangala Stotram help with debt?▼
When should it be recited?▼
How is it different from the Angaraka Stotram?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →