ಹಯಗ್ರೀವ ಸ್ತೋತ್ರಮ್ (ಹಯಗ್ರೀವ ಸಮ್ಪದಾ ಸ್ತೋತ್ರಮ್)
हयग्रीव स्तोत्रम् (हयग्रीव सम्पदा स्तोत्रम्) in Kannada · ಕನ್ನಡ
✦ ಅರ್ಥ
ಹಯಗ್ರೀವ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಶ್ವಮುಖ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಹಯಗ್ರೀವ — ಜ್ಞಾನ, ವಿದ್ಯೆ, ವೇದಗಳ ಪರಮ ದೇವ — ರ ಸ್ತುತಿ, ಇವರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರು ರಚಿಸಿದ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧಕರು ಮಾತಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿ, ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಪಠಿಸುವವರಿಗೆ ಮಾತು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Composed by Sri Vadiraja Tirtha · Sri Vadiraja Tirtha · 16th century
ಹಯಗ್ರೀವ ಸಂಪದ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಹಾ ಮಾಧ್ವ ಸಂತ ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರು ರಚಿಸಿದರು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಭಗವಾನ್ ಹಯಗ್ರೀವ — ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಶ್ವಮುಖ ಸ್ವರೂಪ, ಸಮಸ್ತ ಜ್ಞಾನದ ಒಡೆಯ — ಪ್ರತಿದಿನ ವಾದಿರಾಜರ ಬೇಯಿಸಿದ ಕಡಲೆಯ (ಹಯಗ್ರೀವ ಪ್ರಸಾದ) ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಹಯಗ್ರೀವನನ್ನು ಸಮಸ್ತ ವಿದ್ಯೆಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಈ ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವವರಿಗೆ ಮಾತು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ 'ಹಯಗ್ರೀವ' ನಾಮವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಮಾತು ಗಂಗಾ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ ಹರಿಯಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಕುಂಠದ ಬಾಗಿಲುಗಳೇ ತೆರೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ — ಶ್ಲೋಕಗಳು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಮಂದತೆ, ಬುದ್ಧಿಯ ದಾರಿದ್ರ್ಯ, ಅಜ್ಞಾನ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಮಂತ್ರ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಜ್ಞಾನಾನನ್ದಮಯಂ ದೇವಂ ನಿರ್ಮಲಸ್ಫಟಿಕಾಕೃತಿಮ್ । ಆಧಾರಂ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾನಾಂ ಹಯಗ್ರೀವಮುಪಾಸ್ಮಹೇ ॥ ೧॥ ಹಯಗ್ರೀವ ಹಯಗ್ರೀವ ಹಯಗ್ರೀವೇತಿ ವಾದಿನಮ್ । ನರಂ ಮುಞ್ಚನ್ತಿ ಪಾಪಾನಿ ದರಿದ್ರಮಿವ ಯೋಷಿತಃ ॥ ೨॥ ಹಯಗ್ರೀವ ಹಯಗ್ರೀವ ಹಯಗ್ರೀವೇತಿ ಯೋ ವದೇತ್ । ತಸ್ಯ ನಿಃಸರತೇ ವಾಣೀ ಜಹ್ನುಕನ್ಯಾ ಪ್ರವಾಹವತ್ ॥ ೩॥ ಹಯಗ್ರೀವ ಹಯಗ್ರೀವ ಹಯಗ್ರೀವೇತಿ ಯೋ ಧ್ವನಿಃ । ವಿಶೋಭತೇ ಸ ವೈಕುಣ್ಠಕವಾಟೋದ್ಘಾಟನಕ್ಷಮಃ ॥ ೪॥ ಶ್ಲೋಕತ್ರಯಮಿದಂ ಪುಣ್ಯಂ ಹಯಗ್ರೀವಪದಾಙ್ಕಿತಮ್ । ವಾದಿರಾಜಯತಿಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪಠತಾಂ ಸಮ್ಪದಾಂ ಪದಮ್ ॥ ೫॥
jñānānandamayaṃ devaṃ nirmalasphaṭikākṛtim | ādhāraṃ sarvavidyānāṃ hayagrīvamupāsmahe || 1|| hayagrīva hayagrīva hayagrīveti vādinam | naraṃ muñcanti pāpāni daridramiva yoṣitaḥ || 2|| hayagrīva hayagrīva hayagrīveti yo vadet | tasya niḥsarate vāṇī jahnukanyā pravāhavat || 3|| hayagrīva hayagrīva hayagrīveti yo dhvaniḥ | viśobhate sa vaikuṇṭhakavāṭodghāṭanakṣamaḥ || 4|| ślokatrayamidaṃ puṇyaṃ hayagrīvapadāṅkitam | vādirājayatiproktaṃ paṭhatāṃ sampadāṃ padam || 5||
ಅರ್ಥ:भगवान हयग्रीव — विष्णु के अश्व-मुख स्वरूप, ज्ञान व विद्या के दाता — की स्तुति। "हम हयग्रीव की उपासना करते हैं, जो ज्ञान व आनंद के स्वरूप, निर्मल स्फटिक के समान शुद्ध, और समस्त विद्याओं के आधार हैं।" माध्व संत श्री वादिराज तीर्थ रचित यह स्तोत्र भक्तों को वाणी, बुद्धि व सम्पदा प्रदान करने वाला माना जाता है।
हयग्रीव स्तोत्रम् (हयग्रीव सम्पदा स्तोत्रम्) ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಜ್ಞಾನ, ವಿದ್ಯೆ, ಸ್ಮೃತಿ, ಮಾತಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಾಗಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ — ಅಧ್ಯಯನ, ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮುನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಿಯ.
ವಿದ್ಯೆ, ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದ 'ಸಂಪದ' (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಪಠಿಸುವವರಿಗೆ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ.
ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತ, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ, ಮಂದತೆ ಮತ್ತು ಸಂಶಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಿತ್ಯ ಪಠಣಕ್ಕೆ ಆದರ್ಶ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುವಾರ ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿ, ವಿಜಯದಶಮಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ.
हयग्रीव स्तोत्रम् (हयग्रीव सम्पदा स्तोत्रम्) ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಭಗವಾನ್ ಹಯಗ್ರೀವ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮುಂದೆ ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ, ಉಸಿರನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಅರ್ಥದ ಮೇಲೆ ಗಮನವಿಟ್ಟು ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪಠಿಸಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮುನ್ನ ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಮೂರು ಬಾರಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬಹುದು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ हयग्रीव स्तोत्रम् (हयग्रीव सम्पदा स्तोत्रम्)ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ