Mantra.Tips

श्री राधा चालीसा Meaning — Line by Line

श्री राधा चालीसा

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of श्री राधा चालीसा with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Doha 1. Shri radhe vrishabhanuja, bhaktani pranadhara
  2. Doha 2. Jaisau taisau ravarau, krishna priya sukhadhama
  3. Chaupai 1. Jaya vrishabhanu kumvari shri shyama
  4. Chaupai 2. Nitya viharini shyama adhara
  5. Chaupai 3. Rasa vilasini rasa vistarini
  6. Chaupai 4. Nitya kishori radha gori
  7. Chaupai 5. Karuna sagara hiya umamgini
  8. Chaupai 6. Dina kara kanya kula viharini
  9. Chaupai 7. Nitya shyama tumarau guna gavaim
  10. Chaupai 8. Murali mem nita nama ucharem
  11. Chaupai 9. Prema svarupini ati sukumari
  12. Chaupai 10. Navala kishori ati chhavi dhama
  13. Chaupai 11. Gauramgi shashi nimdaka badana
  14. Chaupai 12. Javaka yuta yuga pamkaja charana
  15. Chaupai 13. Samtata sahachari seva karahim
  16. Chaupai 14. Rasikana jivana prana adhara
  17. Chaupai 15. Agama agochara nitya svarupa
  18. Chaupai 16. Upajeu jasu amsha guna khani
  19. Chaupai 17. Nitya dhama goloka viharini
  20. Chaupai 18. Shiva aja muni sanakadika narada
  21. Chaupai 19. Radha shubha guna rupa ujari
  22. Chaupai 20. Braja jivana dhana radha rani
  23. Chaupai 21. Pritama samga dei galabamhi
  24. Chaupai 22. Radha krishna krishna kahaim radha
  25. Chaupai 23. Shri radha mohana mana harani
  26. Chaupai 24. Kotika rupa dharem namda namda
  27. Chaupai 25. Rasa keli kari tumhem rijhavem
  28. Chaupai 26. Praphulita hota darsha jaba pavem
  29. Chaupai 27. Vrindaranya viharini shyama
  30. Chaupai 28. Kotina yajna tapasya karahu
  31. Chaupai 29. Tau na shyama bhaktahim apanavem
  32. Chaupai 30. Vrindavipina svamini radha
  33. Chaupai 31. Svayam krishna pavaim nahim para
  34. Chaupai 32. Shri radha rasa priti abheda
  35. Chaupai 33. Radha tyagi krishna ko bhajihaim
  36. Chaupai 34. Kirati kumvari lada़ili radha
  37. Chaupai 35. Nama amamgala mula nasavana
  38. Chaupai 36. Radha nama lei jo koi
  39. Chaupai 37. Radha nama parama sukhadai
  40. Chaupai 38. Yashumati nandana pichhe phirihaim
  41. Chaupai 39. Rasa viharini shyama pyari
  42. Chaupai 40. Vrindavana hai sharana tihari
  43. Closing Doha. Shriradha sarveshvari, rasikeshvara ghanashyama
Doha 1#

Shri radhe vrishabhanuja, bhaktani pranadhara

श्री राधे वृषभानुजा, भक्तनि प्राणाधार। वृन्दाविपिन विहारिणि, प्रणवौं बारंबार॥

Shri radhe vrishabhanuja, bhaktani pranadhara Vrindavipina viharini, pranavaum barambara

Meaningश्री राधा, वृषभानु की पुत्री, भक्तों की प्राण-स्वरूपा; हे वृन्दावन के कुंजों में विचरने वाली, मैं आपको बार-बार प्रणाम करता हूँ।

Doha 2#

Jaisau taisau ravarau, krishna priya sukhadhama

जैसौ तैसौ रावरौ, कृष्ण प्रिया सुखधाम। चरण शरण निज दीजिये, सुन्दर सुखद ललाम॥

Jaisau taisau ravarau, krishna priya sukhadhama Charana sharana nija dijiye, sundara sukhada lalama

Meaningजैसा भी हूँ, मैं पूर्ण रूप से आपका हूँ, हे कृष्ण-प्रिया, आनन्द-धाम; मुझे अपने चरणों की शरण दीजिए, हे सुन्दरी, आनन्ददायिनी, मनोहारिणी।

Chaupai 1#

Jaya vrishabhanu kumvari shri shyama

जय वृषभानु कुंवरि श्री श्यामा। कीरति नंदिनी शोभा धामा॥

Jaya vrishabhanu kumvari shri shyama Kirati namdini shobha dhama

Meaningआपकी जय हो, वृषभानु-नन्दिनी, श्री श्यामा; कीर्ति की पुत्री, समस्त सौन्दर्य की धाम।

Chaupai 2#

Nitya viharini shyama adhara

नित्य विहारिनि श्याम अधारा। अमित मोद मंगल दातारा॥

Nitya viharini shyama adhara Amita moda mamgala datara

Meaningनित्य विहार करने वाली, श्याम (कृष्ण) की आधार; अनन्त आनन्द और मंगल की दात्री।

Chaupai 3#

Rasa vilasini rasa vistarini

रास विलासिनि रस विस्तारिनि। सहचरि सुभग यूथ मन भावनि॥

Rasa vilasini rasa vistarini Sahachari subhaga yutha mana bhavani

Meaningरास में आनन्दित होने वाली, उसके रस की विस्तारिणी; अपनी सखियों की सुन्दर मंडली की प्रिया।

Chaupai 4#

Nitya kishori radha gori

नित्य किशोरी राधा गोरी। श्याम प्राणधन अति जिय भोरी॥

Nitya kishori radha gori Shyama pranadhana ati jiya bhori

Meaningसदा युवा, गौरवर्णी राधा; श्याम के जीवन की निधि, हृदय से अत्यन्त निष्कपट।

Chaupai 5#

Karuna sagara hiya umamgini

करुणा सागर हिय उमंगिनी। ललितादिक सखियन की संगिनी॥

Karuna sagara hiya umamgini Lalitadika sakhiyana ki samgini

Meaningकरुणा की सागर, आपका हृदय आनन्द से परिपूर्ण; ललिता और अन्य सखियों की संगिनी।

Chaupai 6#

Dina kara kanya kula viharini

दिन कर कन्या कूल विहारिनि। कृष्ण प्राण प्रिय हिय हुलसावनि॥

Dina kara kanya kula viharini Krishna prana priya hiya hulasavani

Meaningयमुना के तट पर विहार करने वाली, सूर्य की पुत्री (यमुना के साथ); कृष्ण को प्राणों के समान प्रिय, आप उनके हृदय को आनन्दित करती हैं।

Chaupai 7#

Nitya shyama tumarau guna gavaim

नित्य श्याम तुमरौ गुण गावैं। राधा राधा कहि हरषावैं॥

Nitya shyama tumarau guna gavaim Radha radha kahi harashavaim

Meaningश्याम सदा आपके यश का गान करते हैं; 'राधा, राधा' कहकर वे आनन्दित होते हैं।

Chaupai 8#

Murali mem nita nama ucharem

मुरली में नित नाम उचारें। तुव कारण लीला वपु धारें॥

Murali mem nita nama ucharem Tuva karana lila vapu dharem

Meaningअपनी बाँसुरी पर वे सदा आपका नाम बजाते हैं; आपके लिए वे अपना लीला-रूप धारण करते हैं।

Chaupai 9#

Prema svarupini ati sukumari

प्रेम स्वरूपिणि अति सुकुमारी। श्याम प्रिया वृषभानु दुलारी॥

Prema svarupini ati sukumari Shyama priya vrishabhanu dulari

Meaningप्रेम की मूर्ति, अत्यन्त कोमल और सुकुमार; श्याम की प्रिया, वृषभानु की दुलारी पुत्री।

Chaupai 10#

Navala kishori ati chhavi dhama

नवल किशोरी अति छवि धामा। द्युति लघु लगै कोटि रति कामा॥

Navala kishori ati chhavi dhama Dyuti laghu lagai koti rati kama

Meaningनित्य-नवीन युवती, परम सौन्दर्य की धाम; आपकी कान्ति के सामने करोड़ों रति और कामदेवों की छटा भी छोटी प्रतीत होती है।

Chaupai 11#

Gauramgi shashi nimdaka badana

गौरांगी शशि निंदक बदना। सुभग चपल अनियारे नयना॥

Gauramgi shashi nimdaka badana Subhaga chapala aniyare nayana

Meaningसुन्दर अंगों वाली, आपका मुख चन्द्रमा को भी लज्जित करता है; मनोहर, चंचल, कटाक्ष नेत्रों वाली।

Chaupai 12#

Javaka yuta yuga pamkaja charana

जावक युत युग पंकज चरना। नूपुर धुनि प्रीतम मन हरना॥

Javaka yuta yuga pamkaja charana Nupura dhuni pritama mana harana

Meaningआपके दोनों चरण-कमल महावर से लाल; आपके पायल की ध्वनि आपके प्रियतम का हृदय हर लेती है।

Chaupai 13#

Samtata sahachari seva karahim

संतत सहचरि सेवा करहीं। महा मोद मंगल मन भरहीं॥

Samtata sahachari seva karahim Maha moda mamgala mana bharahim

Meaningआपकी सखियाँ निरन्तर आपकी सेवा करती हैं, उनके हृदय महान आनन्द और मंगल से भरे हैं।

Chaupai 14#

Rasikana jivana prana adhara

रसिकन जीवन प्राण अधारा। राधा नाम सकल सुख सारा॥

Rasikana jivana prana adhara Radha nama sakala sukha sara

Meaningरसिकों (भक्ति के प्रेमियों) के प्राण और श्वास के आधार; राधा का नाम समस्त सुख का सार है।

Chaupai 15#

Agama agochara nitya svarupa

अगम अगोचर नित्य स्वरूपा। ध्यान धरत निशिदिन ब्रज भूपा॥

Agama agochara nitya svarupa Dhyana dharata nishidina braja bhupa

Meaningनित्य स्वरूप वाली, अगम्य और इन्द्रियों से परे; जिन पर ब्रज के राजा (कृष्ण) दिन-रात ध्यान करते हैं।

Chaupai 16#

Upajeu jasu amsha guna khani

उपजेउ जासु अंश गुण खानी। कोटिन उमा रमा ब्रह्मानी॥

Upajeu jasu amsha guna khani Kotina uma rama brahmani

Meaningजिनके एक अंश मात्र से, उस गुणों की खान से, करोड़ों उमा, रमा (लक्ष्मी) और ब्रह्माणियाँ प्रकट होती हैं।

Chaupai 17#

Nitya dhama goloka viharini

नित्य धाम गोलोक विहारिनि। जन रक्षक दुख दोष नसावनि॥

Nitya dhama goloka viharini Jana rakshaka dukha dosha nasavani

Meaningगोलोक के शाश्वत धाम में निवास करने वाली; अपने जनों की रक्षिका, दुःख और दोष की नाशिनी।

Chaupai 18#

Shiva aja muni sanakadika narada

शिव अज मुनि सनकादिक नारद। पार पांइ शेष अरु शारद॥

Shiva aja muni sanakadika narada Para na pami shesha aru sharada

Meaningशिव, अजन्मा ब्रह्मा, सनक आदि ऋषि, और नारद, न शेष और न शारदा आपकी सीमा पा सकते हैं।

Chaupai 19#

Radha shubha guna rupa ujari

राधा शुभ गुण रूप उजारी। निरखि प्रसन्न होत बनबारी॥

Radha shubha guna rupa ujari Nirakhi prasanna hota banabari

Meaningराधा, मंगलमय गुण और सौन्दर्य से सुशोभित; आपको देखकर बनवारी (कृष्ण) आनन्द से भर जाते हैं।

Chaupai 20#

Braja jivana dhana radha rani

ब्रज जीवन धन राधा रानी। महिमा अमित जाय बखानी॥

Braja jivana dhana radha rani Mahima amita na jaya bakhani

Meaningराधा रानी, ब्रज की प्राण और निधि; आपकी अनन्त महिमा पूर्ण रूप से कही नहीं जा सकती।

Chaupai 21#

Pritama samga dei galabamhi

प्रीतम संग देइ गलबांही। बिहरत नित वृन्दावन मांही॥

Pritama samga dei galabamhi Biharata nita vrindavana mamhi

Meaningअपने प्रियतम के साथ बाँह में बाँह डाले, आप वृन्दावन में सदा विहार करती हैं।

Chaupai 22#

Radha krishna krishna kahaim radha

राधा कृष्ण कृष्ण कहैं राधा। एक रूप दोउ प्रीति अगाधा॥

Radha krishna krishna kahaim radha Eka rupa dou priti agadha

Meaningराधा 'कृष्ण' कहती हैं और कृष्ण 'राधा' कहते हैं; दोनों एक ही स्वरूप हैं, उनका प्रेम अथाह है।

Chaupai 23#

Shri radha mohana mana harani

श्री राधा मोहन मन हरनी। जन सुख दायक प्रफुलित बदनी॥

Shri radha mohana mana harani Jana sukha dayaka praphulita badani

Meaningश्री राधा, मोहन (कृष्ण) के मन की चुराने वाली; अपने भक्तों को आनन्द देने वाली, आपका मुख सदा प्रफुल्लित।

Chaupai 24#

Kotika rupa dharem namda namda

कोटिक रूप धरें नंद नंदा। दर्श करन हित गोकुल चन्दा॥

Kotika rupa dharem namda namda Darsha karana hita gokula chanda

Meaningनन्द के पुत्र, गोकुल के चन्द्र, आपके दर्शन पाने के लिए करोड़ों रूप धारण करते हैं।

Chaupai 25#

Rasa keli kari tumhem rijhavem

रास केलि करि तुम्हें रिझावें। मान करौ जब अति दुःख पावें॥

Rasa keli kari tumhem rijhavem Mana karau jaba ati duhkha pavem

Meaningवे रास-नृत्य की लीला से आपको आनन्दित करते हैं; और जब आप प्रेमपूर्वक मान करती हैं, तब वे अत्यन्त व्याकुल हो जाते हैं।

Chaupai 26#

Praphulita hota darsha jaba pavem

प्रफुलित होत दर्श जब पावें। विविध भांति नित विनय सुनावें॥

Praphulita hota darsha jaba pavem Vividha bhamti nita vinaya sunavem

Meaningआपके दर्शन पाकर वे आनन्द से खिल उठते हैं, और सदा अनेक प्रकार से आपसे विनती करते हैं।

Chaupai 27#

Vrindaranya viharini shyama

वृन्दारण्य विहारिनि श्यामा। नाम लेत पूरण सब कामा॥

Vrindaranya viharini shyama Nama leta purana saba kama

Meaningहे श्यामा, जो वृन्दा के वन में विहार करती हैं; आपका नाम मात्र लेने से समस्त कामनाएँ पूर्ण हो जाती हैं।

Chaupai 28#

Kotina yajna tapasya karahu

कोटिन यज्ञ तपस्या करहू। विविध नेम व्रत हिय में धरहू॥

Kotina yajna tapasya karahu Vividha nema vrata hiya mem dharahu

Meaningचाहे कोई करोड़ों यज्ञ और तप करे, और हृदय में सब प्रकार के व्रत और नियम धारण करे,

Chaupai 29#

Tau na shyama bhaktahim apanavem

तऊ श्याम भक्तहिं अपनावें। जब लगि राधा नाम गावें॥

Tau na shyama bhaktahim apanavem Jaba lagi radha nama na gavem

Meaningतब भी, श्याम उस भक्त को अपना नहीं मानते, जब तक वह भक्त राधा का नाम न गाए।

Chaupai 30#

Vrindavipina svamini radha

वृन्दाविपिन स्वामिनी राधा। लीला वपु तब अमित अगाधा॥

Vrindavipina svamini radha Lila vapu taba amita agadha

Meaningराधा, वृन्दावन के कुंजों की स्वामिनी; आपका लीला-रूप अनन्त और अथाह है।

Chaupai 31#

Svayam krishna pavaim nahim para

स्वयं कृष्ण पावैं नहिं पारा। और तुम्हें को जानन हारा॥

Svayam krishna pavaim nahim para Aura tumhem ko janana hara

Meaningस्वयं कृष्ण भी आपके पार तक नहीं पहुँच सकते; तो फिर और कौन आपको जान सकता है?

Chaupai 32#

Shri radha rasa priti abheda

श्री राधा रस प्रीति अभेदा। सादर गान करत नित वेदा॥

Shri radha rasa priti abheda Sadara gana karata nita veda

Meaningश्री राधा और कृष्ण का प्रेम-रस एक और अविभाज्य है; वेद सदा श्रद्धापूर्वक उसका गान करते हैं।

Chaupai 33#

Radha tyagi krishna ko bhajihaim

राधा त्यागि कृष्ण को भजिहैं। ते सपनेहु जग जलधि तरि हैं॥

Radha tyagi krishna ko bhajihaim Te sapanehu jaga jaladhi na tari haim

Meaningजो राधा को छोड़कर केवल कृष्ण की उपासना करते हैं, वे स्वप्न में भी भवसागर पार नहीं कर सकते।

Chaupai 34#

Kirati kumvari lada़ili radha

कीरति कुंवरि लाड़िली राधा। सुमिरत सकल मिटहिं भवबाधा॥

Kirati kumvari lada़ili radha Sumirata sakala mitahim bhavabadha

Meaningराधा, कीर्ति की प्यारी पुत्री; उनका स्मरण करने से सांसारिक जीवन की समस्त बाधाएँ मिट जाती हैं।

Chaupai 35#

Nama amamgala mula nasavana

नाम अमंगल मूल नसावन। त्रिविध ताप हर हरि मनभावन॥

Nama amamgala mula nasavana Trividha tapa hara hari manabhavana

Meaningआपका नाम समस्त दुर्भाग्य की जड़ को नष्ट करता है; तीनों तापों की हर्ता, हरि की प्रिया।

Chaupai 36#

Radha nama lei jo koi

राधा नाम लेइ जो कोई। सहजहि दामोदर बस होई॥

Radha nama lei jo koi Sahajahi damodara basa hoi

Meaningजो कोई राधा का नाम लेता है, उसी से दामोदर (कृष्ण) उसके वश में हो जाते हैं।

Chaupai 37#

Radha nama parama sukhadai

राधा नाम परम सुखदाई। भजतहिं कृपा करहिं यदुराई॥

Radha nama parama sukhadai Bhajatahim kripa karahim yadurai

Meaningराधा का नाम परम आनन्द का दाता है; जो इसका जप करते हैं, उन पर यदुपति अपनी कृपा बरसाते हैं।

Chaupai 38#

Yashumati nandana pichhe phirihaim

यशुमति नन्दन पीछे फिरिहैं। जो कोऊ राधा नाम सुमिरिहैं॥

Yashumati nandana pichhe phirihaim Jo kou radha nama sumirihaim

Meaningयशोदा के पुत्र (कृष्ण) उसके पीछे-पीछे चलते हैं जो राधा का नाम स्मरण करता है।

Chaupai 39#

Rasa viharini shyama pyari

रास विहारिनि श्यामा प्यारी। करहु कृपा बरसाने वारी॥

Rasa viharini shyama pyari Karahu kripa barasane vari

Meaningहे श्यामा, रास में विहार करने वाली प्रिया; अपनी कृपा दिखाइए, हे बरसाना की देवी।

Chaupai 40#

Vrindavana hai sharana tihari

वृन्दावन है शरण तिहारी। जय जय जय वृषभानु दुलारी॥

Vrindavana hai sharana tihari Jaya jaya jaya vrishabhanu dulari

Meaningवृन्दावन आपका आश्रय है, और मैं आपकी शरण में हूँ; जय, जय, जय, हे वृषभानु की दुलारी पुत्री!

Closing Doha#

Shriradha sarveshvari, rasikeshvara ghanashyama

श्रीराधा सर्वेश्वरी, रसिकेश्वर घनश्याम। करहुँ निरंतर बास मैं, श्रीवृन्दावन धाम॥

Shriradha sarveshvari, rasikeshvara ghanashyama Karahun niramtara basa maim, shrivrindavana dhama

Meaningश्री राधा सबकी परम देवी हैं, और मेघश्याम कृष्ण रसिकों के स्वामी; मैं श्री वृन्दावन के पावन धाम में सदा निवास करूँ।

Word-by-Word Breakdown

वृषभानुजा
Vrishabhanuja
'वृषभानु की पुत्री', बरसाना के राजा वृषभानु राधा के पिता हैं
कीरति नंदिनी
Kirti Nandini
'कीर्ति की पुत्री', कीर्ति राधा की माता हैं
रास
Rasa
वृन्दावन में कृष्ण की राधा और गोपियों के संग दिव्य रास-नृत्य (मंडलाकार नृत्य)
मान
Maan
राधा का प्रेमपूर्ण 'मान' या रूठना, कृष्ण के प्रति उनके प्रेम का एक प्रसिद्ध भाव
गोलोक
Goloka
राधा और कृष्ण का शाश्वत परम धाम (गोलोक), जो भौतिक लोकों से परे है

Origin & History

Source: Traditional Hindi devotional chalisa

Author: Traditional

Period: Devotional era

बरसाने के राजा वृषभानु की पुत्री राधा कृष्ण की प्रिया और वृन्दावन में उनकी लीला का हृदय हैं। शुद्ध प्रेम की मूर्ति और कृष्ण की अपनी आनन्द-शक्ति के रूप में पूजित, उन्हें कृष्ण के साथ राधा-कृष्ण के रूप में पूजा जाता है। यह चालीसा उनकी सुन्दरता, रास-नृत्य में उनके स्थान, और इस सत्य का गुणगान करती है कि कृष्ण स्वयं तपस्या से नहीं, बल्कि राधा नाम के प्रेमपूर्ण स्मरण से ही प्राप्त होते हैं।

Frequently Asked Questions

राधा चालीसा क्या है?
यह भगवान कृष्ण की प्रिया श्री राधा रानी की स्तुति में चालीस छन्दों वाला हिन्दी भजन है। यह उनकी सुन्दरता, उनके प्रेम और ब्रज में उनके सर्वोच्च स्थान का गुणगान करता है, और प्रेम, भक्ति तथा कृष्ण की कृपा के लिए पढ़ा जाता है, जो राधा नाम के माध्यम से ही प्राप्त होती है।
राधा रानी कौन हैं?
राधा बरसाने के राजा वृषभानु और कीर्ति की पुत्री हैं, और वृन्दावन में कृष्ण की प्रिया हैं। उन्हें शुद्ध, निःस्वार्थ प्रेम (प्रेम) की मूर्ति और कृष्ण की अपनी ह्लादिनी शक्ति (आनन्द-शक्ति) के रूप में पूजा जाता है, इसलिए दोनों को राधा-कृष्ण के रूप में एक साथ पूजा जाता है — दो रूपों में एक ही आत्मा।
राधा चालीसा कब पढ़नी चाहिए?
इसे प्रतिदिन प्रातः या संध्या को पढ़ा जा सकता है, और यह विशेष रूप से राधा अष्टमी (उनके प्रकट दिवस) पर, जन्माष्टमी पर, तथा कार्तिक मास और बरसाने-वृन्दावन की यात्रा के दौरान शुभ है।
भक्त 'राधे राधे' क्यों कहते हैं?
ब्रज में भक्त एक-दूसरे का अभिवादन 'राधे राधे' या 'जय श्री राधे' से करते हैं क्योंकि चालीसा सिखाती है कि कृष्ण केवल तपस्या से नहीं, बल्कि राधा नाम के प्रेमपूर्ण स्मरण से सबसे अधिक प्रसन्न होते हैं; उनके नाम का जप तुरन्त कृष्ण की कृपा खींचता है।
राधा चालीसा और कृष्ण चालीसा में क्या अन्तर है?
कृष्ण चालीसा भगवान कृष्ण और उनके कार्यों का गुणगान करती है, जबकि राधा चालीसा श्री राधा को समर्पित है, जो उनके प्रेम की आत्मा और ब्रज की रानी हैं। राधा-कृष्ण के भक्त प्रायः दोनों का पाठ करते हैं, विशेष रूप से राधा अष्टमी और जन्माष्टमी के आसपास।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →