Mantra.Tips

शनि चालीसा Meaning — Line by Line

शनि चालीसा

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of शनि चालीसा with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Doha 1. Jaya ganesha girija suvana, mamgala karana kripala
  2. Doha 2. Jaya jaya shri shanideva prabhu , sunahu vinaya maharaja
  3. Chaupai 1. Jayati jayati shanideva dayala
  4. Chaupai 2. Chari bhuja, tanu shyama virajai
  5. Chaupai 3. Parama vishala manohara bhala
  6. Chaupai 4. Kundala shravana chamachama chamake
  7. Chaupai 5. Kara mem gada trishula kuthara
  8. Chaupai 6. Pimgala, krishno, chhaya, nandana
  9. Chaupai 7. Sauri, manda shani dasha nama
  10. Chaupai 8. Japara prabhu prasanna havaim jahim
  11. Chaupai 9. Parvatahu trina hoi niharata
  12. Chaupai 10. Raja milata vana ramahim dinhayo
  13. Chaupai 11. Vanahum mem mriga kapata dikhai
  14. Chaupai 12. Lashanahim shakti vikala karidara
  15. Chaupai 13. Ravana ki gati-mati baurai
  16. Chaupai 14. Diyo kita kari kamchana lamka
  17. Chaupai 15. Nripa vikrama para tuhi pagu dhara
  18. Chaupai 16. Hara naulakha lagyo chori
  19. Chaupai 17. Bhari dasha nikrishta dikhayo
  20. Chaupai 18. Vinaya raga dipaka mahan kinhayom
  21. Chaupai 19. Harishchandra nripa nari bikani
  22. Chaupai 20. Taise nala para dasha sirani
  23. Chaupai 21. Shri shamkarahim gahyo jaba jai
  24. Chaupai 22. Tanika vikalokata hi kari risa
  25. Chaupai 23. Pandava para bhai dasha tumhari
  26. Chaupai 24. Kaurava ke bhi gati mati marayo
  27. Chaupai 25. Ravi kahan mukha mahan dhari tatkala
  28. Chaupai 26. Shesha deva-lakhi vinati lai
  29. Chaupai 27. Vahana prabhu ke sata sujana
  30. Chaupai 28. Jambuka siha adi nakha dhari
  31. Chaupai 29. Gaja vahana lakshmi griha avaim
  32. Chaupai 30. Gardabha hani karai bahu kaja
  33. Chaupai 31. Jambuka buddhi nashta kara darai
  34. Chaupai 32. Jaba avahim svana savari
  35. Chaupai 33. Taisahi chari charana yaha nama
  36. Chaupai 34. Lauha charana para jaba prabhu avaim
  37. Chaupai 35. Samata tamra rajata shubhakari
  38. Chaupai 36. Jo yaha shani charitra nita gavai
  39. Chaupai 37. Adbhuta natha dikhavaim lila
  40. Chaupai 38. Jo pandita suyogya bulavai
  41. Chaupai 39. Pipala jala shani divasa chadha़avata
  42. Chaupai 40. Kahata rama sundara prabhu dasa
  43. Closing Doha. Patha shanishchara deva ko, ki hom ‘bhakta’ taiyara
Doha 1#

Jaya ganesha girija suvana, mamgala karana kripala

जय गणेश गिरिजा सुवन, मंगल करण कृपाल दीनन के दुःख दूर करि , कीजै नाथ निहाल

Jaya ganesha girija suvana, mamgala karana kripala Dinana ke duhkha dura kari , kijai natha nihala

Meaningगिरिजा-पुत्र (गणेश) की जय हो, जो मंगलकारी और कृपालु हैं; हे नाथ, दीनों के दुःख दूर करें और उन्हें निहाल करें।

Doha 2#

Jaya jaya shri shanideva prabhu , sunahu vinaya maharaja

जय जय श्री शनिदेव प्रभु , सुनहु विनय महाराज करहु कृपा हे रवि तनय , राखहु जन की लाज

Jaya jaya shri shanideva prabhu , sunahu vinaya maharaja Karahu kripa he ravi tanaya , rakhahu jana ki laja

Meaningजय जय हे शनिदेव प्रभु; हे महाराज, मेरी विनती सुनें; हे रवि-पुत्र, कृपा करें और अपने भक्त की लाज रखें।

Chaupai 1#

Jayati jayati shanideva dayala

जयति जयति शनिदेव दयाला करत सदा भक्तन प्रतिपाला

Jayati jayati shanideva dayala Karata sada bhaktana pratipala

Meaningदयालु शनिदेव की जय हो, जय हो, जो सदा अपने भक्तों का पालन करते हैं।

Chaupai 2#

Chari bhuja, tanu shyama virajai

चारि भुजा, तनु श्याम विराजै माथे रतन मुकुट छवि छाजै

Chari bhuja, tanu shyama virajai Mathe ratana mukuta chhavi chhajai

Meaningचार भुजाओं वाले, श्याम वर्ण देह से सुशोभित; उनके मस्तक पर रत्नजड़ित मुकुट की छवि शोभा देती है।

Chaupai 3#

Parama vishala manohara bhala

परम विशाल मनोहर भाला टेढ़ी दृष्टि भृकुटि विकराला

Parama vishala manohara bhala Tedha़i drishti bhrikuti vikarala

Meaningउनका भाल अत्यंत विशाल और मनोहर है; उनकी दृष्टि टेढ़ी और भृकुटि विकराल है।

Chaupai 4#

Kundala shravana chamachama chamake

कुण्डल श्रवन चमाचम चमके हिये माल मुक्तन मणि दमकै

Kundala shravana chamachama chamake Hiye mala muktana mani damakai

Meaningउनके कानों में कुण्डल चमचम चमकते हैं; उनके वक्षस्थल पर मोती और मणियों की माला दमकती है।

Chaupai 5#

Kara mem gada trishula kuthara

कर में गदा त्रिशूल कुठारा पल बिच करैं अरिहिं संहारा

Kara mem gada trishula kuthara Pala bicha karaim arihim samhara

Meaningउनके हाथों में गदा, त्रिशूल और कुठार है; क्षण भर में वे शत्रुओं का संहार कर देते हैं।

Chaupai 6#

Pimgala, krishno, chhaya, nandana

पिंगल, कृष्णो, छाया, नन्दन यम, कोणस्थ, रौद्र, दुःख भंजन

Pimgala, krishno, chhaya, nandana Yama, konastha, raudra, duhkha bhamjana

Meaningपिंगल, कृष्ण (श्याम), छायानन्दन (छाया-पुत्र); यम, कोणस्थ, रौद्र, दुःख का नाश करने वाले —

Chaupai 7#

Sauri, manda shani dasha nama

सौरी, मन्द शनी दश नामा भानु पुत्र पूजहिं सब कामा

Sauri, manda shani dasha nama Bhanu putra pujahim saba kama

Meaning— सौरी, मन्द, शनि: ये उनके दस नाम हैं। भानु (सूर्य) के पुत्र, पूजे जाने पर हर कामना पूर्ण करते हैं।

Chaupai 8#

Japara prabhu prasanna havaim jahim

जापर प्रभु प्रसन्न हवैं जाहीं रंकहुं राव करैं क्षण माहीं

Japara prabhu prasanna havaim jahim Ramkahum rava karaim kshana mahim

Meaningजिस पर भी प्रभु प्रसन्न हो जाते हैं, उसे क्षण भर में रंक से राजा बना देते हैं।

Chaupai 9#

Parvatahu trina hoi niharata

पर्वतहू तृण होइ निहारत तृणहू को पर्वत करि डारत

Parvatahu trina hoi niharata Trinahu ko parvata kari darata

Meaningवे पर्वत को भी तिनके समान दिखा देते हैं, और तिनके को पर्वत बना डालते हैं।

Chaupai 10#

Raja milata vana ramahim dinhayo

राज मिलत वन रामहिं दीन्हयो कैकेइहुँ की मति हरि लीन्हयो

Raja milata vana ramahim dinhayo Kaikeihun ki mati hari linhayo

Meaningराज्याभिषेक के ठीक समय उन्होंने राम को वन भेज दिया, कैकेयी की बुद्धि हर ली।

Chaupai 11#

Vanahum mem mriga kapata dikhai

वनहुं में मृग कपट दिखाई मातु जानकी गई चुराई

Vanahum mem mriga kapata dikhai Matu janaki gai churai

Meaningवन में उन्होंने कपट का (स्वर्ण) मृग दिखाया, जिससे माता जानकी (सीता) चुरा ली गईं।

Chaupai 12#

Lashanahim shakti vikala karidara

लषणहिं शक्ति विकल करिडारा मचिगा दल में हाहाकारा

Lashanahim shakti vikala karidara Machiga dala mem hahakara

Meaningउन्होंने लक्ष्मण को शक्ति-बाण से विकल कर दिया; सेना में हाहाकार मच गया।

Chaupai 13#

Ravana ki gati-mati baurai

रावण की गति-मति बौराई रामचन्द्र सों बैर बढ़ाई

Ravana ki gati-mati baurai Ramachandra som baira badha़ai

Meaningउन्होंने रावण की बुद्धि और मति को भ्रष्ट कर दिया, रामचन्द्र से उसका बैर बढ़ा दिया।

Chaupai 14#

Diyo kita kari kamchana lamka

दियो कीट करि कंचन लंका बजि बजरंग बीर की डंका

Diyo kita kari kamchana lamka Baji bajaramga bira ki damka

Meaningउन्होंने स्वर्ण-लंका को भस्म करवा दिया; वीर बजरंग (हनुमान) का डंका बज उठा।

Chaupai 15#

Nripa vikrama para tuhi pagu dhara

नृप विक्रम पर तुहि पगु धारा चित्र मयूर निगलि गै हारा

Nripa vikrama para tuhi pagu dhara Chitra mayura nigali gai hara

Meaningउन्होंने राजा विक्रमादित्य पर पग धरा; चित्र का मयूर हार को निगल गया (सा प्रतीत हुआ)।

Chaupai 16#

Hara naulakha lagyo chori

हार नौलखा लाग्यो चोरी हाथ पैर डरवायो तोरी

Hara naulakha lagyo chori Hatha paira daravayo tori

Meaningनौलखा हार की चोरी का आरोप उन पर लगा; आपके प्रभाव से उसके हाथ-पैर भय से काँप उठे।

Chaupai 17#

Bhari dasha nikrishta dikhayo

भारी दशा निकृष्ट दिखायो तेलहिं घर कोल्हू चलवायो

Bhari dasha nikrishta dikhayo Telahim ghara kolhu chalavayo

Meaningउन्होंने भारी और निकृष्ट दशा दिखाई — उसे तेली के घर कोल्हू चलवाया।

Chaupai 18#

Vinaya raga dipaka mahan kinhayom

विनय राग दीपक महँ कीन्हयों तब प्रसन्न प्रभु ह्वै सुख दीन्हयों

Vinaya raga dipaka mahan kinhayom Taba prasanna prabhu hvai sukha dinhayom

Meaningजब विक्रम ने दीपक राग में विनती की, तब प्रभु प्रसन्न होकर उसे सुख प्रदान किया।

Chaupai 19#

Harishchandra nripa nari bikani

हरिश्चन्द्र नृप नारि बिकानी आपहुं भरे डोम घर पानी

Harishchandra nripa nari bikani Apahum bhare doma ghara pani

Meaningराजा हरिश्चन्द्र की पत्नी बिक गई, और स्वयं उन्होंने डोम के घर पानी भरा।

Chaupai 20#

Taise nala para dasha sirani

तैसे नल पर दशा सिरानी भूंजी-मीन कूद गई पानी

Taise nala para dasha sirani Bhumji-mina kuda gai pani

Meaningइसी प्रकार यह दशा राजा नल पर भी आई; भुनी हुई मछली पानी में कूदकर जीवित हो गई।

Chaupai 21#

Shri shamkarahim gahyo jaba jai

श्री शंकरहिं गह्यो जब जाई पारवती को सती कराई

Shri shamkarahim gahyo jaba jai Paravati ko sati karai

Meaningजब इसने भगवान शंकर को पकड़ा, तब ऐसा कष्ट दिया कि पार्वती को सती-सी विकल दशा में पहुँचा दिया।

Chaupai 22#

Tanika vikalokata hi kari risa

तनिक विकलोकत ही करि रीसा नभ उड़ि गतो गौरिसुत सीसा

Tanika vikalokata hi kari risa Nabha uda़i gato gaurisuta sisa

Meaningउनके तनिक क्रोध-भरी दृष्टि से ही गौरी-पुत्र (गणेश) का सिर आकाश में उड़ गया।

Chaupai 23#

Pandava para bhai dasha tumhari

पाण्डव पर भै दशा तुम्हारी बची द्रोपदी होति उधारी

Pandava para bhai dasha tumhari Bachi dropadi hoti udhari

Meaningआपकी यह दशा पाण्डवों पर भी आई; द्रौपदी बड़ी कठिनाई से अपमान से बची।

Chaupai 24#

Kaurava ke bhi gati mati marayo

कौरव के भी गति मति मारयो युद्ध महाभारत करि डारयो

Kaurava ke bhi gati mati marayo Yuddha mahabharata kari darayo

Meaningउन्होंने कौरवों की भी बुद्धि-मति मार दी, और महाभारत का महायुद्ध करवा दिया।

Chaupai 25#

Ravi kahan mukha mahan dhari tatkala

रवि कहँ मुख महँ धरि तत्काला लेकर कूदि परयो पाताला

Ravi kahan mukha mahan dhari tatkala Lekara kudi parayo patala

Meaningतत्काल सूर्य (रवि) को मुख में धरकर, वे पाताल में कूद पड़े।

Chaupai 26#

Shesha deva-lakhi vinati lai

शेष देव-लखि विनती लाई रवि को मुख ते दियो छुड़ाई

Shesha deva-lakhi vinati lai Ravi ko mukha te diyo chhuda़ai

Meaningशेष और देवताओं ने विनती की, और सूर्य को उनके मुख से छुड़ाया।

Chaupai 27#

Vahana prabhu ke sata sujana

वाहन प्रभु के सात सुजाना जग दिग्गज गर्दभ मृग स्वाना

Vahana prabhu ke sata sujana Jaga diggaja gardabha mriga svana

Meaningप्रभु के वाहन सात और सुजान हैं: हाथी, गधा, मृग, श्वान —

Chaupai 28#

Jambuka siha adi nakha dhari

जम्बुक सिह आदि नख धारी सो फल ज्योतिष कहत पुकारी

Jambuka siha adi nakha dhari So phala jyotisha kahata pukari

Meaning— सियार, सिंह आदि पर वे सवारी करते हैं; ज्योतिष प्रत्येक का फल पुकारकर कहता है।

Chaupai 29#

Gaja vahana lakshmi griha avaim

गज वाहन लक्ष्मी गृह आवैं हय ते सुख सम्पत्ति उपजावै

Gaja vahana lakshmi griha avaim Haya te sukha sampatti upajavai

Meaningहाथी पर (सवारी हो तो) लक्ष्मी (धन) घर आती हैं; घोड़े पर सुख और सम्पत्ति उत्पन्न होती है।

Chaupai 30#

Gardabha hani karai bahu kaja

गर्दभ हानि करै बहु काजा सिह सिद्ध्कर राज समाजा

Gardabha hani karai bahu kaja Siha siddhkara raja samaja

Meaningगधा कार्यों में बहुत हानि करता है; सिंह सिद्धि और राज-समाज प्रदान करता है।

Chaupai 31#

Jambuka buddhi nashta kara darai

जम्बुक बुद्धि नष्ट कर डारै मृग दे कष्ट प्राण संहारै

Jambuka buddhi nashta kara darai Mriga de kashta prana samharai

Meaningसियार बुद्धि का नाश कर डालता है; मृग कष्ट देता है और प्राण हर लेता है।

Chaupai 32#

Jaba avahim svana savari

जब आवहिं स्वान सवारी चोरी आदि होय डर भारी

Jaba avahim svana savari Chori adi hoya dara bhari

Meaningजब वे श्वान पर सवार होकर आते हैं, तब चोरी आदि होती है और भारी भय रहता है।

Chaupai 33#

Taisahi chari charana yaha nama

तैसहि चारि चरण यह नामा स्वर्ण लौह चाँदी अरु तामा

Taisahi chari charana yaha nama Svarna lauha chandi aru tama

Meaningइसी प्रकार उनके चार 'चरण' (दशाएँ) नाम धारण करते हैं: स्वर्ण, लोहा, चाँदी और ताम्र।

Chaupai 34#

Lauha charana para jaba prabhu avaim

लौह चरण पर जब प्रभु आवैं धन जन सम्पत्ति नष्ट करावैं

Lauha charana para jaba prabhu avaim Dhana jana sampatti nashta karavaim

Meaningजब प्रभु लोह-चरण पर आते हैं, तब धन, जन और सम्पत्ति का नाश करवा देते हैं।

Chaupai 35#

Samata tamra rajata shubhakari

समता ताम्र रजत शुभकारी स्वर्ण सर्वसुख मंगल भारी

Samata tamra rajata shubhakari Svarna sarvasukha mamgala bhari

Meaningताम्र और रजत मध्यम एवं शुभकारी हैं; स्वर्ण-चरण सर्वसुख और महा-मंगल लाता है।

Chaupai 36#

Jo yaha shani charitra nita gavai

जो यह शनि चरित्र नित गावै कबहुं दशा निकृष्ट सतावै

Jo yaha shani charitra nita gavai Kabahum na dasha nikrishta satavai

Meaningजो कोई सदा शनि का यह चरित्र गाता है — निकृष्ट दशा (कुदशा) उसे कभी नहीं सताती।

Chaupai 37#

Adbhuta natha dikhavaim lila

अद्भुत नाथ दिखावैं लीला करैं शत्रु के नशि बलि ढीला

Adbhuta natha dikhavaim lila Karaim shatru ke nashi bali dhila

Meaningप्रभु अद्भुत लीला दिखाते हैं; वे शत्रु के बल को क्षीण कर ढीला कर देते हैं।

Chaupai 38#

Jo pandita suyogya bulavai

जो पण्डित सुयोग्य बुलवाई विधिवत शनि ग्रह शांति कराई

Jo pandita suyogya bulavai Vidhivata shani graha shamti karai

Meaningजो विद्वान, सुयोग्य पण्डित को बुलाकर शनि-ग्रह की शांति विधिवत करवाता है,

Chaupai 39#

Pipala jala shani divasa chadha़avata

पीपल जल शनि दिवस चढ़ावत दीप दान दै बहु सुख पावत

Pipala jala shani divasa chadha़avata Dipa dana dai bahu sukha pavata

Meaning— शनिवार को पीपल पर जल चढ़ाता है और दीप-दान करता है, वह बहुत सुख पाता है।

Chaupai 40#

Kahata rama sundara prabhu dasa

कहत राम सुन्दर प्रभु दासा शनि सुमिरत सुख होत प्रकाशा

Kahata rama sundara prabhu dasa Shani sumirata sukha hota prakasha

Meaningकवि राम, प्रभु का विनम्र दास, कहते हैं: शनि का स्मरण करने से सुख प्रकाशित होता है।

Closing Doha#

Patha shanishchara deva ko, ki hom ‘bhakta’ taiyara

पाठ शनिश्चर देव को, की हों ‘भक्त’ तैयार करत पाठ चालीस दिन, हो भवसागर पार

Patha shanishchara deva ko, ki hom ‘bhakta’ taiyara Karata patha chalisa dina, ho bhavasagara para

Meaningशनिश्चर देव के इस स्तोत्र का पाठ करते हुए, जो भक्त तैयार होकर चालीस दिन इसका पाठ करता है, वह भवसागर पार कर जाता है।

Word-by-Word Breakdown

शनिदेव
Shanidev
भगवान शनि, शनि ग्रह के देवता
भानु पुत्र
Bhanu Putra
सूर्य (सूर्यदेव) के पुत्र
साढ़े साती
Sade Sati
शनि का साढ़े सात वर्ष का गोचर काल
पिंगल
Pingala
शनि के दस नामों में से एक
दशा
Dasha
ग्रह दशा / प्रभाव का काल
गदा त्रिशूल कुठार
Gada Trishul Kuthar
गदा, त्रिशूल और कुठार — शनि के शस्त्र
शनि शांति
Shani Shanti
शनि की शांति के लिए किया जाने वाला अनुष्ठान
पीपल जल
Pipal Jal
शनिवार को पीपल वृक्ष को जल अर्पित करना

Origin & History

Source: Traditional Hindi devotional hymn

Author: Traditional (signed 'Ram')

Period: Devotional era

शनि चालीसा शनिदेव की चालीस पदों वाली हिंदी स्तुति है, जो सूर्य के पुत्र और शनि ग्रह के स्वामी — कर्म के महान न्यायाधीश हैं। यह स्मरण कराती है कि शनि की दृष्टि ने राम, रावण, विक्रमादित्य, हरिश्चन्द्र और पांडवों तक को झुकाया, फिर भी भक्तों को फल दिया। इसी कारण ग्रह की कृपा और रक्षा पाने हेतु इसका पाठ विशेषकर साढ़ेसाती और शनि दशा में किया जाता है।

Frequently Asked Questions

शनि चालीसा क्या है और इसे किसे पढ़ना चाहिए?
शनि चालीसा शनिदेव की चालीस पदों वाली हिंदी स्तुति है। इसे साढ़ेसाती, ढैया या कठिन शनि काल से गुजर रहा कोई भी व्यक्ति, तथा वे सभी पढ़ते हैं जो शनि की कृपा, अनुशासन और विलंब व कष्टों से रक्षा चाहते हैं।
शनि चालीसा किस दिन पढ़नी चाहिए?
शनिवार शनिदेव का दिन है। परम्परा से इसे प्रत्येक शनिवार, और विशेषकर साढ़ेसाती या शनि दशा में चालीस दिन लगातार पढ़ा जाता है।
शनि चालीसा के साथ बताए गए उपाय क्या हैं?
सामान्य उपायों में शनि के समक्ष सरसों के तेल का दीपक जलाना, काले तिल, सरसों का तेल और नीले फूल अर्पित करना, शनिवार को पीपल को जल चढ़ाना, तथा गरीबों और मज़दूरों को भोजन या सहायता देना सम्मिलित है।
साढ़ेसाती के समय शनि चालीसा कैसे सहायक है?
माना जाता है कि यह शनि के परीक्षात्मक प्रभाव को कोमल करती है, धैर्य और रक्षा देती है ताकि कठिन काल कम कष्ट से बीते। शनि ईमानदारी, विनम्रता और परिश्रम को फल देते हैं — और चालीसा इन्हीं गुणों को विकसित करती है।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →