Mantra.Tips

आदित्य हृदय स्तोत्र Meaning — Line by Line

आदित्य हृदय स्तोत्र

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of आदित्य हृदय स्तोत्र with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Tato yuddhaparishrantam samare chintaya sthitam
  2. Verse 2. Daivataishcha samagamya drashtumabhyagato ranam
  3. Verse 3. Rama rama mahabaho shrinu guhyam sanatanam
  4. Verse 4. Adityahridayam punyam sarvashatruvinashanam
  5. Verse 5. Sarvamangalamangalyam sarvapapapranashanam
  6. Verse 6. Rashmimantam samudyantam devasuranamaskritam
  7. Verse 7. Sarvadevatmako hyesha tejasvi rashmibhavanah
  8. Verse 8. Esha brahma cha vishnushcha shivah skandah prajapatih
  9. Verse 9. Pitaro vasavah sadhya hyashvinau maruto manuh
  10. Verse 10. Adityah savita suryah khagah pusha gabhastiman
  11. Verse 11. Haridashvah sahasrarchih saptasaptirmarichiman
  12. Verse 12. Hiranyagarbhah shishirastapano bhaskaro ravih
  13. Verse 13. Vyomanathastamobhedi rigyajuhsamaparagah
  14. Verse 14. Atapi mandali mrityuh pingalah sarvatapanah
  15. Verse 15. Nakshatragrahataranamadhipo vishvabhavanah
  16. Verse 16. Namah purvaya giraye pashchimayadraye namah
  17. Verse 17. Jayaya jayabhadraya haryashvaya namo namah
  18. Verse 18. Nama ugraya viraya sarangaya namo namah
  19. Verse 19. Brahmeshanachyuteshaya suryayadityavarchase
  20. Verse 20. Tamoghnaya himaghnaya shatrughnayamitatmane
  21. Verse 21. Taptachamikarabhaya vahnaye vishvakarmane
  22. Verse 22. Nashayatyesha vai bhutam tadeva srijati prabhuh
  23. Verse 23. Esha supteshu jagarti bhuteshu parinishthitah
  24. Verse 24. Vedashcha kratavashchaiva kratunam phalameva cha
  25. Verse 25. Enamapatsu krichchhreshu kantareshu bhayeshu cha
  26. Verse 26. Pujayasvainamekagro devadevam jagatpatim
  27. Verse 27. Asmin kshane mahabaho ravanam tvam vadhishyasi
  28. Verse 28. Etachchhrutva mahateja nashtashokobhavattada
  29. Verse 29. Adityam prekshya japtva tu param harshamavaptavan
  30. Verse 30. Ravanam prekshya hrishtatma yuddhaya samupagamat
  31. Verse 31. Atha raviravadannirikshya ramam
Verse 1#

Tato yuddhaparishrantam samare chintaya sthitam

ततो युद्धपरिश्रान्तं समरे चिन्तया स्थितम् रावणं चाग्रतो दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम्

Tato yuddhaparishrantam samare chintaya sthitam Ravanam chagrato drishtva yuddhaya samupasthitam

Meaningतब युद्ध से थके, चिन्ता में खड़े राम को, और सामने युद्ध के लिए तैयार रावण को देखकर —

Verse 2#

Daivataishcha samagamya drashtumabhyagato ranam

दैवतैश्च समागम्य द्रष्टुमभ्यागतो रणम् उपागम्याब्रवीद्राममगस्त्यो भगवानृषिः

Daivataishcha samagamya drashtumabhyagato ranam Upagamyabravidramamagastyo bhagavanrishih

Meaning— देवताओं के साथ युद्ध देखने आए भगवान अगस्त्य ने राम के पास जाकर कहा:

Verse 3#

Rama rama mahabaho shrinu guhyam sanatanam

राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम् येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि

Rama rama mahabaho shrinu guhyam sanatanam Yena sarvanarin vatsa samare vijayishyasi

Meaningहे राम, महाबाहो राम! वह सनातन रहस्य सुनो, जिससे, हे वत्स, तुम युद्ध में समस्त शत्रुओं को जीतोगे।

Verse 4#

Adityahridayam punyam sarvashatruvinashanam

आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम् जयावहं जपेन्नित्यमक्षय्यं परमं शिवम्

Adityahridayam punyam sarvashatruvinashanam Jayavaham japennityamakshayyam paramam shivam

Meaningयह पवित्र आदित्यहृदय समस्त शत्रुओं का नाशक और विजय देने वाला है; इसे नित्य जपो — यह अक्षय, परम और कल्याणकारी है।

Verse 5#

Sarvamangalamangalyam sarvapapapranashanam

सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम् चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम्

Sarvamangalamangalyam sarvapapapranashanam Chintashokaprashamanamayurvardhanamuttamam

Meaningयह समस्त मंगलों का मंगल, सब पापों का नाशक, चिन्ता-शोक का शमन करने वाला और उत्तम आयुवर्धक है।

Verse 6#

Rashmimantam samudyantam devasuranamaskritam

रश्मिमन्तं समुद्यन्तं देवासुरनमस्कृतम् पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम्

Rashmimantam samudyantam devasuranamaskritam Pujayasva vivasvantam bhaskaram bhuvaneshvaram

Meaningकिरणों वाले, उदित होते, देव-असुरों से नमस्कृत, तेजस्वी विवस्वान, भास्कर, लोकों के पोषक की पूजा करो।

Verse 7#

Sarvadevatmako hyesha tejasvi rashmibhavanah

सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः एष देवासुरगणाँल्लोकान् पाति गभस्तिभिः

Sarvadevatmako hyesha tejasvi rashmibhavanah Esha devasuragananllokan pati gabhastibhih

Meaningयह सर्वदेवस्वरूप, तेजस्वी, किरणों से जगत् को भावित करने वाला है; यह अपनी किरणों से देव-असुरगणों और सब लोकों की रक्षा करता है।

Verse 8#

Esha brahma cha vishnushcha shivah skandah prajapatih

एष ब्रह्मा विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः

Esha brahma cha vishnushcha shivah skandah prajapatih Mahendro dhanadah kalo yamah somo hyapam patih

Meaningयही ब्रह्मा, विष्णु, शिव, स्कन्द और प्रजापति है; महेन्द्र, कुबेर, काल, यम, सोम (चन्द्र) और वरुण है।

Verse 9#

Pitaro vasavah sadhya hyashvinau maruto manuh

पितरो वसवः साध्या ह्यश्विनौ मरुतो मनुः वायुर्वह्निः प्रजाप्राण ऋतुकर्ता प्रभाकरः

Pitaro vasavah sadhya hyashvinau maruto manuh Vayurvahnih prajaprana ritukarta prabhakarah

Meaningयही पितर, वसु, साध्य, अश्विनीकुमार, मरुत और मनु है; वायु, अग्नि, प्राण, ऋतुओं का कर्ता और ज्योति का स्वामी है।

Verse 10#

Adityah savita suryah khagah pusha gabhastiman

आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान् सुवर्णसदृशो भानुर्हिरण्यरेता दिवाकरः

Adityah savita suryah khagah pusha gabhastiman Suvarnasadrisho bhanurhiranyareta divakarah

Meaningआदित्य, सविता, सूर्य, खग, पूषा, किरणमान; स्वर्ण-सा भानु, हिरण्यरेता, दिन का कर्ता है।

Verse 11#

Haridashvah sahasrarchih saptasaptirmarichiman

हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्तिर्मरीचिमान् तिमिरोन्मथनः शम्भुस्त्वष्टा मार्ताण्ड अंशुमान्

Haridashvah sahasrarchih saptasaptirmarichiman Timironmathanah shambhustvashta martanda amshuman

Meaningहरिदश्व, सहस्रकिरण, सप्ताश्व, मरीचिमान; अन्धकार का नाशक, शम्भु, त्वष्टा, मार्तण्ड, महातेजस्वी।

Verse 12#

Hiranyagarbhah shishirastapano bhaskaro ravih

हिरण्यगर्भः शिशिरस्तपनो भास्करो रविः अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः

Hiranyagarbhah shishirastapano bhaskaro ravih Agnigarbhoditeh putrah shankhah shishiranashanah

Meaningहिरण्यगर्भ, शिशिर और तपन, भास्कर, रवि; अग्निगर्भ, अदिति-पुत्र, शंख-सा शुभ्र, शान्त।

Verse 13#

Vyomanathastamobhedi rigyajuhsamaparagah

व्योमनाथस्तमोभेदी ऋग्यजुःसामपारगः घनवृष्टिरपां मित्रो विन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः

Vyomanathastamobhedi rigyajuhsamaparagah Ghanavrishtirapam mitro vindhyavithiplavangamah

Meaningव्योमनाथ, तम का भेदक, ऋक्-यजुः-साम का पारगामी; घनवृष्टि करने वाला, जल का मित्र, विन्ध्यपथ पर तीव्र गति से चलने वाला।

Verse 14#

Atapi mandali mrityuh pingalah sarvatapanah

आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः कविर्विश्वो महातेजा रक्तः सर्वभवोद्भवः

Atapi mandali mrityuh pingalah sarvatapanah Kavirvishvo mahateja raktah sarvabhavodbhavah

Meaningआतपी, मण्डलाकार, मृत्यु, पिंगल, सर्वतापन; कवि, विश्व, महातेजा, रक्त, समस्त भूतों का उद्भव।

Verse 15#

Nakshatragrahataranamadhipo vishvabhavanah

नक्षत्रग्रहताराणामधिपो विश्वभावनः तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्मन्नमोऽस्तु ते

Nakshatragrahataranamadhipo vishvabhavanah Tejasamapi tejasvi dvadashatmannamostu te

Meaningनक्षत्र-ग्रह-ताराओं का अधिपति, विश्व का उद्भावक; तेजों का भी तेज — हे द्वादशात्मन्! तुम्हें नमस्कार।

Verse 16#

Namah purvaya giraye pashchimayadraye namah

नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः

Namah purvaya giraye pashchimayadraye namah Jyotirgananam pataye dinadhipataye namah

Meaningपूर्व पर्वत (उदय) को नमस्कार, पश्चिम पर्वत (अस्त) को नमस्कार; ज्योतिर्गणों के स्वामी, दिन के अधिपति को नमस्कार।

Verse 17#

Jayaya jayabhadraya haryashvaya namo namah

जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः

Jayaya jayabhadraya haryashvaya namo namah Namo namah sahasramsho adityaya namo namah

Meaningजय और शुभ जय देने वाले, हरिदश्व को बारम्बार नमस्कार; हे सहस्रकिरण आदित्य, बारम्बार नमस्कार।

Verse 18#

Nama ugraya viraya sarangaya namo namah

नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः नमः पद्मप्रबोधाय मार्ताण्डाय नमो नमः

Nama ugraya viraya sarangaya namo namah Namah padmaprabodhaya martandaya namo namah

Meaningउग्र, वीर और सारंग को बारम्बार नमस्कार; कमल को जगाने वाले मार्तण्ड को बारम्बार नमस्कार।

Verse 19#

Brahmeshanachyuteshaya suryayadityavarchase

ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूर्यायादित्यवर्चसे भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः

Brahmeshanachyuteshaya suryayadityavarchase Bhasvate sarvabhakshaya raudraya vapushe namah

Meaningब्रह्मा-ईशान-अच्युत स्वरूप, आदित्य-तेज वाले सूर्य को, भास्वान, सर्वभक्षी, रौद्र रूप को नमस्कार।

Verse 20#

Tamoghnaya himaghnaya shatrughnayamitatmane

तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नायामितात्मने कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः

Tamoghnaya himaghnaya shatrughnayamitatmane Kritaghnaghnaya devaya jyotisham pataye namah

Meaningतम, हिम और शत्रु के नाशक, अमित आत्मा वाले; कृतघ्नों के नाशक, देव, ज्योतियों के स्वामी को नमस्कार।

Verse 21#

Taptachamikarabhaya vahnaye vishvakarmane

तप्तचामीकराभाय वह्नये विश्वकर्मणे नमस्तमोऽभिनिघ्नाय रुचये लोकसाक्षिणे

Taptachamikarabhaya vahnaye vishvakarmane Namastamobhinighnaya ruchaye lokasakshine

Meaningतप्त स्वर्ण-सी कान्ति वाले, अग्नि, विश्वकर्मा; तम के नाशक, कान्तिस्वरूप, लोकसाक्षी को नमस्कार।

Verse 22#

Nashayatyesha vai bhutam tadeva srijati prabhuh

नाशयत्येष वै भूतं तदेव सृजति प्रभुः पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः

Nashayatyesha vai bhutam tadeva srijati prabhuh Payatyesha tapatyesha varshatyesha gabhastibhih

Meaningयह प्रभु समस्त भूतों का नाश करता और पुनः उन्हें रचता है; यही जल को सोखता, तपाता और किरणों से वर्षा करता है।

Verse 23#

Esha supteshu jagarti bhuteshu parinishthitah

एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः एष एवाग्निहोत्रं फलं चैवाग्निहोत्रिणाम्

Esha supteshu jagarti bhuteshu parinishthitah Esha evagnihotram cha phalam chaivagnihotrinam

Meaningयह सोए हुए प्राणियों में जागता रहता है, सबमें स्थित; यही अग्निहोत्र, उसका फल और अग्नि का यज्ञ है।

Verse 24#

Vedashcha kratavashchaiva kratunam phalameva cha

वेदाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव यानि कृत्यानि लोकेषु सर्व एष रविः प्रभुः

Vedashcha kratavashchaiva kratunam phalameva cha Yani krityani lokeshu sarva esha ravih prabhuh

Meaningयही वेद, यज्ञ और यज्ञों का फल है; लोकों में जो भी कृत्य हैं, सब यही रवि है।

Verse 25#

Enamapatsu krichchhreshu kantareshu bhayeshu cha

एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारेषु भयेषु कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव

Enamapatsu krichchhreshu kantareshu bhayeshu cha Kirtayan purushah kashchinnavasidati raghava

Meaningआपत्ति, संकट, वन और भय में जो कोई इस सूर्य का कीर्तन करता है, वह कभी दुःखी नहीं होता।

Verse 26#

Pujayasvainamekagro devadevam jagatpatim

पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम् एतत्त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि

Pujayasvainamekagro devadevam jagatpatim Etattrigunitam japtva yuddheshu vijayishyasi

Meaningएकाग्र होकर इस देवाधिदेव, जगत्पति की पूजा करो; इसे तीन बार जपकर तुम युद्ध में विजयी होगे।

Verse 27#

Asmin kshane mahabaho ravanam tvam vadhishyasi

अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं वधिष्यसि एवमुक्त्वा तदाऽगस्त्यो जगाम यथागतम्

Asmin kshane mahabaho ravanam tvam vadhishyasi Evamuktva tadagastyo jagama cha yathagatam

Meaningहे महाबाहो! इसी क्षण तुम रावण का वध करोगे। ऐसा कहकर अगस्त्य जैसे आए थे वैसे चले गए।

Verse 28#

Etachchhrutva mahateja nashtashokobhavattada

एतच्छ्रुत्वा महातेजा नष्टशोकोऽभवत्तदा धारयामास सुप्रीतो राघवः प्रयतात्मवान्

Etachchhrutva mahateja nashtashokobhavattada Dharayamasa suprito raghavah prayatatmavan

Meaningयह सुनकर महातेजस्वी राघव शोकरहित हो गए; अत्यन्त प्रसन्न होकर उन्होंने इसे मन में धारण किया।

Verse 29#

Adityam prekshya japtva tu param harshamavaptavan

आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वा तु परं हर्षमवाप्तवान् त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान्

Adityam prekshya japtva tu param harshamavaptavan Trirachamya shuchirbhutva dhanuradaya viryavan

Meaningसूर्य की ओर देखकर और जप करके उन्होंने परम हर्ष पाया; तीन बार आचमन कर, शुद्ध होकर धनुष उठाया।

Verse 30#

Ravanam prekshya hrishtatma yuddhaya samupagamat

रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा युद्धाय समुपागमत् सर्वयत्नेन महता वधे तस्य धृतोऽभवत्

Ravanam prekshya hrishtatma yuddhaya samupagamat Sarvayatnena mahata vadhe tasya dhritobhavat

Meaningप्रसन्नचित्त होकर रावण को देख वे युद्ध के लिए आगे बढ़े; पूरे प्रयत्न से उसके वध का संकल्प किया।

Verse 31#

Atha raviravadannirikshya ramam

अथ रविरवदन्निरीक्ष्य रामं मुदितमनाः परमं प्रहृष्यमाणः निशिचरपतिसङ्क्षयं विदित्वा सुरगणमध्यगतो वचस्त्वरेति

Atha raviravadannirikshya ramam Muditamanah paramam prahrishyamanah Nishicharapatisankshayam viditva Suraganamadhyagato vachastvareti

Meaningतब सूर्य ने अत्यन्त प्रसन्न मन से राम की ओर देखकर, रावण के संहार को निकट जानकर कहा — 'शीघ्रता करो!'

Word-by-Word Breakdown

आदित्य
Aditya
Son of Aditi; the Sun God
हृदयम्
Hridayam
Heart, essence
रश्मिमन्तं
Rashmimantam
The radiant one, full of rays
भास्करं
Bhaskaram
The light-maker, illuminator
भुवनेश्वरम्
Bhuvaneshvaram
Lord of the worlds
तेजस्वी
Tejaswi
The resplendent, radiant one
सर्वशत्रुविनाशनम्
Sarva Shatru Vinashanam
Destroyer of all enemies
जयावहं
Jayavaham
Bringer of victory
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं
Sarva Mangala Mangalyam
Most auspicious of all auspicious things
आयुर्वर्धनम्
Ayur Vardhanam
Increaser of life span
सविता
Savita
The Vivifier, generator of life
खगः
Khagah
Mover in the sky
दिवाकरः
Divakarah
Maker of the day
सहस्रार्चिः
Sahasrarchih
One with a thousand rays
तिमिरोन्मथनः
Timironmathanah
Destroyer of darkness
मार्ताण्ड
Martanda
The Sun born from the cosmic egg
तमोभेदी
Tamobhedi
Piercer of darkness
प्रभाकरः
Prabhakarah
Producer of light
हिरण्यगर्भः
Hiranyagarbhah
The Golden Womb, cosmic source
अग्निगर्भः
Agnigarbhah
One who carries fire within
ऋतुकर्ता
Ritukarta
Creator of the seasons

Origin & History

Source: Valmiki Ramayana, Yuddha Kanda (Book of War), Chapter 107

Author: Sage Valmiki (recorded); taught by Sage Agastya

Period: Ancient (Treta Yuga traditionally; c. 500 BCE scholarly)

On the battlefield of Lanka, Lord Rama faced the mighty Ravana for the final confrontation. Exhausted from prolonged combat and seeing Ravana's seemingly invincible power, Rama stood deep in thought. At that critical moment, Sage Agastya descended from among the watching gods and revealed this ancient secret hymn — the Heart of the Sun (Aditya Hridayam). After Rama chanted it three times, he was filled with radiant energy, picked up his bow, and slew Ravana. The stotra thus represents the moment when divine knowledge transforms despair into certain victory.

Frequently Asked Questions

Why did Sage Agastya teach Aditya Hridaya to Lord Rama?
During the final battle with Ravana, Lord Rama was exhausted and disheartened. Sage Agastya appeared on the battlefield and taught him this powerful Sun hymn to invoke divine energy, courage, and the certainty of victory.
Can Aditya Hridaya Stotra be chanted in the evening?
While sunrise is the ideal time, the stotra can be recited at any time of need. The Ramayana itself shows Rama reciting it on the battlefield, not at sunrise. The key is devotion and faith.
How many times should Aditya Hridaya be chanted?
In the Ramayana, Sage Agastya instructs Rama to chant it three times. Many practitioners follow this tradition of three recitations, though even a single devoted recitation is considered powerful.
What happened after Rama chanted Aditya Hridaya?
After chanting the stotra three times, Lord Rama was filled with divine energy and courage. He then engaged Ravana in battle and defeated him, ending the great war of Lanka. This is why the stotra is associated with certain victory.
Is Aditya Hridaya only for Sun worship?
While it is addressed to Surya, verse 8 declares that the Sun embodies all gods — Brahma, Vishnu, Shiva, Indra, and others. So chanting it is equivalent to worshipping all deities simultaneously.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →