श्री भैरव चालीसा Meaning — Line by Line
श्री भैरव चालीसा
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of श्री भैरव चालीसा with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Doha 1. Shri ganapati guru gauri pada, prema sahita dhari matha
- Doha 2. Shri bhairava samkata harana, mamgala karana kripala
- Chaupai 1. Jaya jaya shri kali ke lala
- Chaupai 2. Jayati batuka bhairava bhayahari
- Chaupai 3. Jayati natha bhairava vikhyata
- Chaupai 4. Bhairava rupa kiyo shiva dharana
- Chaupai 5. Bhairava rava suni havai bhaya duri
- Chaupai 6. Shesha mahesha adi guna gayo
- Chaupai 7. Jatajuta shira chandra virajata
- Chaupai 8. Kati karadhani ghumgharu bajata
- Chaupai 9. Jivana dana dasa ko dinhyo
- Chaupai 10. Basi rasana bani sarada kali
- Chaupai 11. Dhanya dhanya bhairava bhayabhamjana
- Chaupai 12. Kara trishula damaru shuchi koda़a
- Chaupai 13. Jo bhairava nirbhaya guna gavata
- Chaupai 14. Rupa vishala kathina dukha mochana
- Chaupai 15. Aganita bhuta preta samga dolata
- Chaupai 16. Rudrakaya kali ke lala
- Chaupai 17. Batuka natha ho kala gambhira
- Chaupai 18. Karata tinahum rupa prakasha
- Chaupai 19. Ratna jada़ita kamchana simhasana
- Chaupai 20. Tumhahi jai kashihim jana dhyavahim
- Chaupai 21. Jaya prabhu samharaka sunanda jaya
- Chaupai 22. Bhima trilochana svana satha jaya
- Chaupai 23. Maha bhima bhishana sharira jaya
- Chaupai 24. Vananatha jaya pretanatha jaya
- Chaupai 25. Nimisha digambara chakranatha jaya
- Chaupai 26. Trishulesha bhutesha chandra jaya
- Chaupai 27. Shri vamana nakulesha chanda jaya
- Chaupai 28. Rudra batuka krodhesha kaladhara
- Chaupai 29. Kari mada pana shambhu gunagavata
- Chaupai 30. Karata kripa jana para bahu dhamga
- Chaupai 31. Deyam kala bhairava jaba sota
- Chaupai 32. Janakara nirmala hoya sharira
- Chaupai 33. Shri bhairava bhutom ke raja
- Chaupai 34. Ailadi ke dukha nivarayo
- Chaupai 35. Sundara dasa sahita anuraga
- Chaupai 36. Shri bhairava ji ki jaya lekhyo
- Closing Doha. Jaya jaya jaya bhairava batuka svami, samkata tara
Shri ganapati guru gauri pada, prema sahita dhari matha
श्री गणपति गुरु गौरी पद, प्रेम सहित धरि माथ । चालीसा वन्दन करों, श्री शिव भैरवनाथ ॥
Shri ganapati guru gauri pada, prema sahita dhari matha Chalisa vandana karom, shri shiva bhairavanatha
Meaningप्रेम सहित श्री गणपति, गुरु और गौरी के चरण अपने मस्तक पर धारण कर, मैं श्री शिव-भैरवनाथ की वन्दना में यह चालीसा अर्पित करता हूँ।
Shri bhairava samkata harana, mamgala karana kripala
श्री भैरव संकट हरण, मंगल करण कृपाल । श्याम वरण विकराल वपु, लोचन लाल विशाल ॥
Shri bhairava samkata harana, mamgala karana kripala Shyama varana vikarala vapu, lochana lala vishala
Meaningश्री भैरव, संकट के हरने वाले, मंगल करने वाले, कृपालु; श्याम वर्ण और विकराल शरीर वाले, विशाल लाल नेत्रों वाले।
Jaya jaya shri kali ke lala
जय जय श्री काली के लाला । जयति जयति काशी कुतवाला ॥
Jaya jaya shri kali ke lala Jayati jayati kashi kutavala
Meaningकाली के लाल की जय-जय; काशी के कोतवाल की जय-जय।
Jayati batuka bhairava bhayahari
जयति बटुक भैरव भयहारी । जयति काल भैरव बलकारी ॥
Jayati batuka bhairava bhayahari Jayati kala bhairava balakari
Meaningभय हरने वाले बटुक भैरव की जय; बलशाली काल भैरव की जय।
Jayati natha bhairava vikhyata
जयति नाथ भैरव विख्याता । जयति सर्व भैरव सुखदाता ॥
Jayati natha bhairava vikhyata Jayati sarva bhairava sukhadata
Meaningविख्यात भैरवनाथ की जय; सुख देने वाले समस्त भैरवों की जय।
Bhairava rupa kiyo shiva dharana
भैरव रूप कियो शिव धारण । भव के भार उतारण कारण ॥
Bhairava rupa kiyo shiva dharana Bhava ke bhara utarana karana
Meaningशिव ने भैरव का रूप संसार के भार को उतारने के लिए धारण किया।
Bhairava rava suni havai bhaya duri
भैरव रव सुनि हवै भय दूरी । सब विधि होय कामना पूरी ॥
Bhairava rava suni havai bhaya duri Saba vidhi hoya kamana puri
Meaningभैरव की गर्जना सुनकर भय दूर हो जाता है; सब प्रकार से कामना पूरी होती है।
Shesha mahesha adi guna gayo
शेष महेश आदि गुण गायो । काशी कोतवाल कहलायो ॥
Shesha mahesha adi guna gayo Kashi kotavala kahalayo
Meaningशेष, महेश आदि ने उनके गुण गाए; वे काशी के कोतवाल कहलाए।
Jatajuta shira chandra virajata
जटाजूट शिर चन्द्र विराजत । बाला मुकुट बिजायठ साजत ॥
Jatajuta shira chandra virajata Bala mukuta bijayatha sajata
Meaningसिर पर जटाजूट और उसमें चन्द्रमा सुशोभित है; छोटा मुकुट और आभूषण उन्हें सजाते हैं।
Kati karadhani ghumgharu bajata
कटि करधनी घुंघरू बाजत । दर्शन करत सकल भय भाजत ॥
Kati karadhani ghumgharu bajata Darshana karata sakala bhaya bhajata
Meaningकमर पर घुंघरुओं की करधनी बजती है; उनके दर्शन से समस्त भय भाग जाते हैं।
Jivana dana dasa ko dinhyo
जीवन दान दास को दीन्ह्यो । कीन्ह्यो कृपा नाथ तब चीन्ह्यो ॥
Jivana dana dasa ko dinhyo Kinhyo kripa natha taba chinhyo
Meaningउन्होंने अपने दास को जीवन-दान दिया; कृपा करके फिर उसे अपना मान लिया।
Basi rasana bani sarada kali
बसि रसना बनि सारद काली । दीन्ह्यो वर राख्यो मम लाली ॥
Basi rasana bani sarada kali Dinhyo vara rakhyo mama lali
Meaningवे जिह्वा पर शारदा (सरस्वती) और काली रूप में बसते हैं; वर देकर उन्होंने मेरी लाज रखी।
Dhanya dhanya bhairava bhayabhamjana
धन्य धन्य भैरव भयभंजन । जय मनरंजन खलदल भंजन ॥
Dhanya dhanya bhairava bhayabhamjana Jaya manaramjana khaladala bhamjana
Meaningधन्य-धन्य हैं भैरव, भय के भंजन; मन को प्रसन्न करने वाले, दुष्ट-दल के संहारक की जय।
Kara trishula damaru shuchi koda़a
कर त्रिशूल डमरू शुचि कोड़ा । कृपा कटाक्ष सुयश नहिं थोड़ा ॥
Kara trishula damaru shuchi koda़a Kripa kataksha suyasha nahim thoda़a
Meaningउनके हाथों में त्रिशूल, डमरू और पवित्र कोड़ा है; उनकी कृपामयी तिरछी दृष्टि का यश कम नहीं।
Jo bhairava nirbhaya guna gavata
जो भैरव निर्भय गुण गावत । अष्ट सिद्धि नव निधि फल पावत ॥
Jo bhairava nirbhaya guna gavata Ashta siddhi nava nidhi phala pavata
Meaningजो निर्भय होकर भैरव के गुण गाता है, वह अष्ट सिद्धि और नव निधि का फल पाता है।
Rupa vishala kathina dukha mochana
रूप विशाल कठिन दुख मोचन । क्रोध कराल लाल दुहुं लोचन ॥
Rupa vishala kathina dukha mochana Krodha karala lala duhum lochana
Meaningविशाल रूप वाले, कठिन दुःख के मोचक; प्रचण्ड क्रोध वाले, दोनों नेत्र लाल।
Aganita bhuta preta samga dolata
अगणित भूत प्रेत संग डोलत । बम बम बम शिव बम बम बोलत ॥
Aganita bhuta preta samga dolata Bama bama bama shiva bama bama bolata
Meaningअसंख्य भूत-प्रेत उनके संग विचरते हैं; 'बम बम बम, शिव, बम बम' वे बोलते हैं।
Rudrakaya kali ke lala
रुद्रकाय काली के लाला । महाकालहू के हो काला ॥
Rudrakaya kali ke lala Mahakalahu ke ho kala
Meaningरुद्र-शरीर वाले, काली के लाल; वे महाकाल के भी काल हैं।
Batuka natha ho kala gambhira
बटुक नाथ हो काल गंभीरा । श्वेत रक्त अरु श्याम शरीरा ॥
Batuka natha ho kala gambhira Shveta rakta aru shyama sharira
Meaningबटुक नाथ, काल के समान गम्भीर; श्वेत, रक्त और श्याम शरीर वाले।
Karata tinahum rupa prakasha
करत तीनहुं रूप प्रकाशा । भरत सुभक्तन कहं शुभ आशा ॥
Karata tinahum rupa prakasha Bharata subhaktana kaham shubha asha
Meaningअपने तीनों रूपों को प्रकाशित करते हुए, वे अपने सुभक्तों में शुभ आशा भरते हैं।
Ratna jada़ita kamchana simhasana
रत्न जड़ित कंचन सिंहासन । व्याघ्र चर्म शुचि नर्म सुआसन ॥
Ratna jada़ita kamchana simhasana Vyaghra charma shuchi narma suasana
Meaningरत्नजड़ित स्वर्ण सिंहासन पर, व्याघ्र-चर्म उनका कोमल और पवित्र आसन है।
Tumhahi jai kashihim jana dhyavahim
तुम्हहि जाइ काशिहिं जन ध्यावहिं । विश्वनाथ कहं दर्शन पावहिं ॥
Tumhahi jai kashihim jana dhyavahim Vishvanatha kaham darshana pavahim
Meaningजो भक्त काशी जाकर आपका ध्यान करता है, वह विश्वनाथ का दर्शन पाता है।
Jaya prabhu samharaka sunanda jaya
जय प्रभु संहारक सुनन्द जय । जय उन्नत हर उमानन्द जय ॥
Jaya prabhu samharaka sunanda jaya Jaya unnata hara umananda jaya
Meaningजय हे प्रभु, संहारक और आनन्ददाता; जय हे उन्नत, हर और उमा के आनन्द।
Bhima trilochana svana satha jaya
भीम त्रिलोचन स्वान साथ जय । वैजनाथ श्री जगतनाथ जय ॥
Bhima trilochana svana satha jaya Vaijanatha shri jagatanatha jaya
Meaningभीम, त्रिलोचन, श्वान के साथ — जय; वैजनाथ, श्री जगतनाथ — जय।
Maha bhima bhishana sharira jaya
महा भीम भीषण शरीर जय । रुद्र त्र्यम्बक धीर वीर जय ॥
Maha bhima bhishana sharira jaya Rudra tryambaka dhira vira jaya
Meaningमहाभीम, भीषण शरीर वाले — जय; रुद्र, त्र्यम्बक, धीर और वीर — जय।
Vananatha jaya pretanatha jaya
वननाथ जय प्रेतनाथ जय । श्वानारूढ़ शशिचन्द्रनाथ जय ॥
Vananatha jaya pretanatha jaya Shvanarudha़ shashichandranatha jaya
Meaningवननाथ — जय; प्रेतनाथ — जय; श्वान पर सवार, चन्द्रमा को शीश पर धारण करने वाले नाथ — जय।
Nimisha digambara chakranatha jaya
निमिष दिगम्बर चक्रनाथ जय । गहत अनाथन नाथ हाथ जय ॥
Nimisha digambara chakranatha jaya Gahata anathana natha hatha jaya
Meaningक्षण भर में, दिगम्बर, चक्र के नाथ — जय; जो अनाथों को हाथ से थामते हैं, हे अनाथों के नाथ — जय।
Trishulesha bhutesha chandra jaya
त्रिशूलेश भूतेश चन्द्र जय । क्रोध वत्स अमरेश नन्द जय ॥
Trishulesha bhutesha chandra jaya Krodha vatsa amaresha nanda jaya
Meaningत्रिशूल के ईश, भूतों के ईश, चन्द्रमुकुट — जय; क्रोध के स्वामी, प्रिय, अमरों के ईश — जय।
Shri vamana nakulesha chanda jaya
श्री वामन नकुलेश चण्ड जय । कृत्याऊ कीरति प्रचण्ड जय ॥
Shri vamana nakulesha chanda jaya Krityau kirati prachanda jaya
Meaningश्री वामन, नकुल के ईश, प्रचण्ड — जय; महान कर्मों और प्रचण्ड कीर्ति वाले — जय।
Rudra batuka krodhesha kaladhara
रुद्र बटुक क्रोधेश कालधर । चक्र तुण्ड दश पाणि व्याल धर ॥
Rudra batuka krodhesha kaladhara Chakra tunda dasha pani vyala dhara
Meaningरुद्र बटुक, क्रोध के ईश, काल को धारण करने वाले; अपनी दस भुजाओं में चक्र, दण्ड और सर्प धारण करते हुए।
Kari mada pana shambhu gunagavata
करि मद पान शम्भु गुणगावत । चौंसठ योगिन संग नचावत ॥
Kari mada pana shambhu gunagavata Chaumsatha yogina samga nachavata
Meaningमदिरा-पान करते हुए वे शम्भु के गुण गाते हैं; चौंसठ योगिनियों को अपने संग नचाते हैं।
Karata kripa jana para bahu dhamga
करत कृपा जन पर बहु ढंगा । काशी कोतवाल अड़बंगा ॥
Karata kripa jana para bahu dhamga Kashi kotavala ada़bamga
Meaningवे अपने भक्तों पर अनेक प्रकार से कृपा करते हैं — काशी के अड़िग कोतवाल।
Deyam kala bhairava jaba sota
देयं काल भैरव जब सोटा । नसै पाप मोटा सें मोटा ॥
Deyam kala bhairava jaba sota Nasai papa mota sem mota
Meaningजब काल भैरव अपना सोटा (दण्ड) मारते हैं, तब बड़े-से-बड़े पाप नष्ट हो जाते हैं।
Janakara nirmala hoya sharira
जनकर निर्मल होय शरीरा । मिटै सकल संकट भव पीरा ॥
Janakara nirmala hoya sharira Mitai sakala samkata bhava pira
Meaningभक्त का शरीर निर्मल हो जाता है, और समस्त संकट तथा संसार की पीड़ा मिट जाती है।
Shri bhairava bhutom ke raja
श्री भैरव भूतों के राजा । बाधा हरत करत शुभ काजा ॥
Shri bhairava bhutom ke raja Badha harata karata shubha kaja
Meaningश्री भैरव, भूतों के राजा, बाधाओं को हरते हैं और शुभ कार्य सम्पन्न करते हैं।
Ailadi ke dukha nivarayo
ऐलादी के दुख निवारयो । सदा कृपाकरि काज सम्हारयो ॥
Ailadi ke dukha nivarayo Sada kripakari kaja samharayo
Meaningउन्होंने ऐलादी के दुःख दूर किए; सदा कृपा करके उसके कार्य सँवारे।
Sundara dasa sahita anuraga
सुन्दर दास सहित अनुरागा । श्री दुर्वासा निकट प्रयागा ॥
Sundara dasa sahita anuraga Shri durvasa nikata prayaga
Meaningसुन्दरदास ने, गहरी अनुरक्ति के साथ, प्रयाग में श्री दुर्वासा के आश्रम के निकट —
Shri bhairava ji ki jaya lekhyo
श्री भैरव जी की जय लेख्यो । सकल कामना पूरण देख्यो ॥
Shri bhairava ji ki jaya lekhyo Sakala kamana purana dekhyo
Meaning— श्री भैरव जी की स्तुति में यह रचा; (जो इसे पढ़ता है) उसकी समस्त कामनाएँ पूरी होती हैं।
Jaya jaya jaya bhairava batuka svami, samkata tara
जय जय जय भैरव बटुक स्वामी, संकट टार । कृपा दास पर कीजिए, शंकर के अवतार ॥
Jaya jaya jaya bhairava batuka svami, samkata tara Kripa dasa para kijie, shamkara ke avatara
Meaningजय-जय-जय भैरव, प्रभु बटुक, संकट के हरने वाले; अपने दास पर कृपा कीजिए, हे शंकर के अवतार।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Traditional Hindi devotional chalisa
Author: Sundardas
Period: Devotional era
जब ब्रह्मा को अहंकार हुआ, तब भगवान शिव काल भैरव — समय और मृत्यु के मूर्त रूप — के रूप में प्रकट हुए और उन्हें विनम्र किया, फिर काशी में उसके शाश्वत कोतवाल के रूप में निवास किया — वह उग्र रक्षक जो कुत्ते पर सवार होता है और त्रिशूल धारण करता है। रूप में भयानक किन्तु भक्तों के प्रति कोमल (बटुक भैरव नामक बाल-रूप में भी पूजित), वे भय, पाप और बुराई के शीघ्र विनाशक हैं। यह चालीसा, कवि सुन्दरदास द्वारा रचित, चालीस पदों में उनकी स्तुति करती है।
Frequently Asked Questions
भैरव चालीसा क्या है?▼
काल भैरव कौन हैं?▼
भैरव चालीसा कब पढ़नी चाहिए?▼
भैरव को क्या अर्पित करना चाहिए?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →