श्री कृष्णाष्टकम् (भजे व्रजैकमण्डनम्) — Complete Lyrics
श्री कृष्णाष्टकम् (भजे व्रजैकमण्डनम्)
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
भजे व्रजैकमण्डनं समस्तपापखण्डनं
स्वभक्तचित्तरञ्जनं सदैव नन्दनन्दनम् ।
सुपिच्छगुच्छमस्तकं सुनादवेणुहस्तकं
अनङ्गरङ्गसागरं नमामि कृष्णनागरम् ॥ १ ॥
Bhaje vrajaikamandanam samastapapakhandanam
Svabhaktachittaranjanam sadaiva nandanandanam |
Supicchagucchamastakam sunadavenuhastakam
Anangarangasagaram namami krishnanagaram || 1 ||
व्रज के एकमात्र आभूषण, समस्त पापों के नाशक, अपने भक्तों के चित्त को आनन्दित करने वाले, सदा आनन्दमय नन्दनन्दन का मैं भजन करता हूँ; जिनके मस्तक पर सुन्दर मयूरपिच्छ का गुच्छ है और हाथ में मधुर ध्वनि वाली वेणु है — जो प्रेम-रस के सागर हैं — उन नागर (रसिक) कृष्ण को मैं नमस्कार करता हूँ।
Verse 2
मनोजगर्वमोचनं विशाललोललोचनं
विधूतगोपशोचनं नमामि पद्मलोचनम् ।
करारविन्दभूधरं स्मितावलोकसुन्दरं
महेन्द्रमानदारणं नमामि कृष्णवारणम् ॥ २ ॥
Manojagarvamochanam vishalalolalochanam
Vidhutagopashochanam namami padmalochanam |
Kararavindabhudharam smitavalokasundaram
Mahendramanadaranam namami krishnavaranam || 2 ||
जो कामदेव के गर्व को चूर करते हैं, जिनके नेत्र विशाल एवं चंचल हैं, जो गोपों के शोक को दूर करते हैं — उन कमलनयन को मैं नमस्कार करता हूँ; जिन्होंने अपने करकमल पर पर्वत (गोवर्धन) धारण किया, जो मुस्कानभरी दृष्टि से सुन्दर हैं, जिन्होंने महेन्द्र (इन्द्र) के अभिमान का दमन किया — उन रक्षक कृष्ण को मैं नमस्कार करता हूँ।
Verse 3
कदम्बसूनकुण्डलं सुचारुगण्डमण्डलं
व्रजाङ्गनैकवल्लभं नमामि कृष्णदुर्लभम् ।
यशोदया समोदया सगोपया सनन्दया
युतं सुखैकदायकं नमामि गोपनायकम् ॥ ३ ॥
Kadambasunakundalam sucharugandamandalam
Vrajanganaikavallabham namami krishnadurlabham |
Yashodaya samodaya sagopaya sanandaya
Yutam sukhaikadayakam namami gopanayakam || 3 ||
कदम्ब के फूलों के कुण्डल वाले, अति सुन्दर कपोलमण्डल वाले, व्रजांगनाओं के एकमात्र प्रिय — उन दुर्लभ कृष्ण को मैं नमस्कार करता हूँ; यशोदा, गोपों एवं नन्द के साथ आनन्दमग्न, एकमात्र सुखदाता — उन गोपनायक को मैं नमस्कार करता हूँ।
Verse 4
सदैव पादपङ्कजं मदीयमानसे निजं
दधानमुक्तमालकं नमामि नन्दबालकम् ।
समस्तदोषशोषणं समस्तलोकपोषणं
समस्तगोपमानसं नमामि नन्दलालसम् ॥ ४ ॥
Sadaiva padapankajam madiyamanase nijam
Dadhanamuktamalakam namami nandabalakam |
Samastadoshashoshanam samastalokaposhanam
Samastagopamanasam namami nandalalasam || 4 ||
जिनके चरणकमल सदा मेरे मन में अपने रूप में निवास करें — खुली अलकावली धारण करने वाले उन नन्दबालक को मैं नमस्कार करता हूँ; समस्त दोषों को सुखाने वाले, समस्त लोकों का पोषण करने वाले, समस्त गोपों के मन में बसने वाले — उन नन्दलाल को मैं नमस्कार करता हूँ।
Verse 5
भुवो भरावतारकं भवाब्धिकर्णधारकं
यशोमतीकिशोरकं नमामि चित्तचोरकम् ।
दृगन्तकान्तभङ्गिनं सदा सदालसङ्गिनं
दिने दिने नवं नवं नमामि नन्दसम्भवम् ॥ ५ ॥
Bhuvo bharavatarakam bhavabdhikarnadharakam
Yashomatikishorakam namami chittachorakam |
Drigantakantabhanginam sada sadalasanginam
Dine dine navam navam namami nandasambhavam || 5 ||
पृथ्वी के भार को उतारने के लिए अवतरित, भवसागर के कर्णधार, यशोदा के किशोर — उन चित्तचोर को मैं नमस्कार करता हूँ; नेत्रों के मनोहर कटाक्षों वाले, सदा सत्संगी, प्रतिदिन नवीन-से-नवीन — उन नन्दनन्दन को मैं नमस्कार करता हूँ।
Verse 6
गुणाकरं सुखाकरं कृपाकरं कृपापरं
सुरद्विषन्निकन्दनं नमामि गोपनन्दनम् ।
नवीनगोपनागरं नवीनकेलिलम्पटं
नमामि मेघसुन्दरं तडित्प्रभालसत्पटम् ॥ ६ ॥
Gunakaram sukhakaram kripakaram kripaparam
Suradvishannikandanam namami gopanandanam |
Navinagopanagaram navinakelilampatam
Namami meghasundaram taditprabhalasatpatam || 6 ||
गुणों के आकर, सुख के आकर, कृपा के आकर, परम कृपालु, देवशत्रुओं के नाशक — उन गोपनन्दन को मैं नमस्कार करता हूँ; नित्य नवीन गोप-नागर, नवीन क्रीडा में रत, मेघ के समान सुन्दर, बिजली-सी चमकती पीताम्बरधारी — उन्हें मैं नमस्कार करता हूँ।
Verse 7
समस्तगोपनन्दनं हृदम्बुजैकमोदनं
नमामि कुञ्जमध्यगं प्रसन्नभानुशोभनम् ।
निकामकामदायकं दृगन्तचारुसायकं
रसालवेणुगायकं नमामि कुञ्जनायकम् ॥ ७ ॥
Samastagopanandanam hridambujaikamodanam
Namami kunjamadhyagam prasannabhanushobhanam |
Nikamakamadayakam drigantacharusayakam
Rasalavenugayakam namami kunjanayakam || 7 ||
समस्त गोपों के आनन्द, हृदयकमल के एकमात्र हर्ष — कुंज के मध्य विराजमान, प्रसन्न सूर्य-सी शोभा वाले उन्हें मैं नमस्कार करता हूँ; समस्त कामनाओं के दाता, कटाक्ष के सुन्दर बाण वाले, मधुर वेणु-गायक — उन कुंजनायक को मैं नमस्कार करता हूँ।
Verse 8
विदग्धगोपिकामनोमनोज्ञतल्पशायिनं
नमामि कुञ्जकाननं प्रविष्टरासमण्डनम् ।
यदा तदा यथा तथा तथैव कृष्णसत्कथा
मया सदैव गीयतां तथा कृपा विधीयताम् ॥ ८ ॥
Vidagdhagopikamanomanojnatalpashayinam
Namami kunjakananam pravishtarasamandanam |
Yada tada yatha tatha tathaiva krishnasatkatha
Maya sadaiva giyatam tatha kripa vidhiyatam || 8 ||
चतुर गोपियों के मनोहर शय्या पर शयन करने वाले — रासमण्डल में प्रविष्ट कुंजवन के आभूषण को मैं नमस्कार करता हूँ; जब-तब, जैसे-वैसे, सदा मैं कृष्ण की सत्कथा गाता रहूँ — हे प्रभो, मुझ पर ऐसी ही कृपा कीजिए।
Verse 9
प्रमाणिकाष्टकद्वयं जपत्यधीत्य यः पुमान्
भवेत्स नन्दनन्दने भवे भवे सुभक्तिमान् ॥
Pramanikashtakadvayam japatyadhitya yah puman
Bhavetsa nandanandane bhave bhave subhaktiman ||
जो मनुष्य इस प्रामाणिक अष्टक-युगल का अध्ययन कर जप करता है, वह जन्म-जन्मान्तर में नन्दनन्दन के प्रति उत्तम भक्ति से युक्त हो जाता है।
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →