गणाधिप स्तोत्रम् (गणाधिपताष्टकम्) Meaning — Line by Line
गणाधिप स्तोत्रम् (गणाधिपताष्टकम्)
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of गणाधिप स्तोत्रम् (गणाधिपताष्टकम्) with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. śriyam anapāyinīṁ pradiśatu śrita-kalpataruḥ
- Verse 2. dvirada-mukho dhunotu duritāni duranta-mada-
- Verse 3. gaja-vadano dhinotu dhiyam ādhi-payodhi-vala-
- Verse 4. atula-balo'ti-velam aghavan-mati-darpa-hara-
- Verse 5. haratu vipattim eṣa bhagavān sakalāpad-udāra-
- Verse 6. jagati vibhūtayaḥ sakala-siddhi-vidhāyi-gaṇā-
- Verse 7. paṭhatu gaṇādhipāṣṭakam idaṁ su-jano'nudinaṁ
śriyam anapāyinīṁ pradiśatu śrita-kalpataruḥ
श्रियमनपायिनीं प्रदिशतु श्रितकल्पतरुः शिवतनयः शिरोविधृतशीतमयूखशिशुः । सकलसुरासुरादिशरणीकरणीयपदः करटिमुखः करोतु करुणाजलधिः कुशलम् ॥१॥
śriyam anapāyinīṁ pradiśatu śrita-kalpataruḥ śiva-tanayaḥ śiro-vidhṛta-śīta-mayūkha-śiśuḥ । sakala-surāsurādi-śaraṇī-karaṇīya-padaḥ karaṭi-mukhaḥ karotu karuṇā-jaladhiḥ kuśalam ॥1॥
Meaningशिवपुत्र अक्षय श्री (सम्पत्ति) प्रदान करें — जो शरणागतों के लिए कल्पवृक्ष हैं, जो शीतल किरणों वाले बालचन्द्र को मस्तक पर धारण करते हैं, जिनके चरण समस्त सुर-असुरों के शरण्य हैं; वे करुणा के सागर, गजमुख, हमारा कुशल करें।
dvirada-mukho dhunotu duritāni duranta-mada-
द्विरदमुखो धुनोतु दुरितानि दुरन्तमद- त्रिदशविरोधियूथकुमुदाकरतिग्मकरः । कलुषमपाकरोतु कृपया कलभेन्द्रमुखः कुलगिरिनन्दिनीकुतुकदोहनसंहननः ॥२॥
dvirada-mukho dhunotu duritāni duranta-mada- tridaśa-virodhi-yūtha-kumudākara-tigma-karaḥ । kaluṣam apākarotu kṛpayā kalabhendra-mukhaḥ kula-giri-nandinī-kutuka-dohana-saṁhananaḥ ॥2॥
Meaningगजमुख हमारे पापों को दूर करें — जो दुर्दम मद वाले देवविरोधियों के कुमुद-समूह के लिए प्रचण्ड सूर्य के समान हैं; वे कलभेन्द्रमुख, कुलपर्वत की नन्दिनी (पार्वती) के आलिंगन से उत्पन्न, कृपा से हमारा कलुष धो दें।
gaja-vadano dhinotu dhiyam ādhi-payodhi-vala-
गजवदनो धिनोतु धियमाधिपयोधिवल- त्सुजनमनःप्लवायितपदाम्बुरुहोऽविरतम् । दिशतु शतक्रतुप्रभृतिनिर्जरतर्जनकृ- द्दितिजचमूचमूरुमृगराडिभराजमुखः ॥३॥
gaja-vadano dhinotu dhiyam ādhi-payodhi-vala- t su-jana-manaḥ-plavāyita-padāmburuho'viratam । diśatu śata-kratu-prabhṛti-nirjara-tarjana-kṛ- d ditija-chamū-chamūru-mṛga-rāḍ ibha-rāja-mukhaḥ ॥3॥
Meaningगजवदन हमारी बुद्धि को सदा प्रसन्न एवं समृद्ध करें — जिनके चरणकमल सज्जनों के मन के लिए चिन्ता के समुद्र में नौका के समान हैं; वे इन्द्रादि का तर्जन करने वाले, दैत्यसेना के लिए सिंहमुख के समान गजराजमुख, हमें अभीष्ट प्रदान करें।
atula-balo'ti-velam aghavan-mati-darpa-hara-
अतुलबलोऽतिवेलमघवन्मतिदर्पहर- स्फुरदहितापकारिमहिमा वपुषीढविधुः । निजरदशूलपाशनवशालिशिरोरिगदा- कुवलयमातुलुङ्गकमलेक्षुशरासकरः ॥४॥
atula-balo'ti-velam aghavan-mati-darpa-hara- sphurad-ahitāpakāri-mahimā vapuṣīḍha-vidhuḥ । nija-rada-śūla-pāśa-nava-śāli-śiro'ri-gadā- kuvalaya-mātuluṅga-kamalekṣu-śarāsa-karaḥ ॥4॥
Meaningजो अतुलबल वाले, दुष्टों के अति मद एवं दर्प को हरने वाले, अहितकारियों के विरुद्ध प्रकाशमान महिमा वाले, चन्द्र को भी आच्छादित करने वाली देहकान्ति वाले हैं — जो अपने हाथों में अपना दाँत, त्रिशूल, पाश, नवीन धान की बाली, शत्रु का कटा शिर, गदा, नीलकमल, मातुलुङ्ग (बिजौरा), कमल एवं इक्षु-धनुष धारण करते हैं।
haratu vipattim eṣa bhagavān sakalāpad-udāra-
हरतु विपत्तिमेष भगवान् सकलापदुदार- श्रवणसुधाधुनीमुदितमानसकैरवकः । रचयतु संपदः सपदि देवशिखामणिर- प्यनुदिनमुन्नतिं वितनुतां वरकुञ्जरवक्त्रः ॥५॥
haratu vipattim eṣa bhagavān sakalāpad-udāra- śravaṇa-sudhā-dhunī-mudita-mānasa-kairavakaḥ । rachayatu saṁpadaḥ sapadi deva-śikhā-maṇir- apy anu-dinam unnatiṁ vitanutāṁ vara-kuñjara-vaktraḥ ॥5॥
Meaningये भगवान् समस्त विपत्ति हरें — जो प्रत्येक आपत्ति में उदार हैं, जिनका मन भक्तों की स्तुति-रूपी अमृत-धारा से कुमुद के समान खिल उठता है; वे देवशिखामणि, श्रेष्ठ गजमुख, शीघ्र सम्पत्ति रचें और प्रतिदिन उन्नति का विस्तार करें।
jagati vibhūtayaḥ sakala-siddhi-vidhāyi-gaṇā-
जगति विभूतयः सकलसिद्धिविधायि-गणा- धिपपदपङ्कजस्मरणमात्रत एव नृणाम् । प्रभवति यस्य तस्य परमेश्वरमेकमजं शरणमुपास्महे जगति सर्वहितैकपरम् ॥६॥
jagati vibhūtayaḥ sakala-siddhi-vidhāyi-gaṇā- dhipa-pada-paṅkaja-smaraṇa-mātrata eva nṛṇām । prabhavati yasya tasya parameśvaram ekam ajaṁ śaraṇam upāsmahe jagati sarva-hitaika-param ॥6॥
Meaningजिस मनुष्य के लिए केवल समस्त सिद्धियों के दाता गणाधिप के चरणकमल के स्मरणमात्र से जगत् की समस्त विभूतियाँ प्रकट हो जाती हैं — उस एकमात्र अज परमेश्वर की, जो जगत् के सर्वहित में तत्पर हैं, हम शरण रूप में उपासना करते हैं।
paṭhatu gaṇādhipāṣṭakam idaṁ su-jano'nudinaṁ
पठतु गणाधिपाष्टकमिदं सुजनोऽनुदिनं कठिनशुचाकुठावलिकठोरकुठारवरम् । विमतपराभवोद्भटनिदाघनवीनघनं विमलवचोविलासकमलाकरबालरविम् ॥७॥
paṭhatu gaṇādhipāṣṭakam idaṁ su-jano'nudinaṁ kaṭhina-śuchā-kuṭhāvali-kaṭhora-kuṭhāra-varam । vimata-parābhavod-bhaṭa-nidāgha-navīna-ghanaṁ vimala-vacho-vilāsa-kamalākara-bāla-ravim ॥7॥
Meaningसज्जन प्रतिदिन इस गणाधिपाष्टक का पाठ करें — जो कठिन शोक की सघन झाड़ी के लिए तीक्ष्ण कुठार (कुल्हाड़ा) है, शत्रुओं की पराजय रूपी प्रचण्ड ग्रीष्म के लिए नवीन मेघ है, तथा निर्मल वाणी के विलास रूपी कमल-सरोवर के लिए बालसूर्य है।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Traditional Sanskrit stotra (Ganadhipati Ashtakam), attributed to Adi Shankaracharya
Author: Attributed to Adi Shankaracharya
Period: Classical (traditionally 8th century CE)
This Ashtakam belongs to the rich tradition of devotional hymns ascribed to Adi Shankaracharya, who is said to have praised every major deity in flawless Sanskrit verse. Composed in an ornate metre dense with alliteration, it portrays Ganesha as Shiva's son and the leader of the ganas — the elephant-faced ocean of compassion who, by His mere remembrance, showers prosperity, wisdom and protection upon His devotees, and who bears in His many hands the emblems of His sovereignty.
Frequently Asked Questions
What is the Ganadhipa Stotram?▼
What does 'Ganadhipa' mean?▼
Who composed the Ganadhipati Ashtakam?▼
What does each verse of the hymn ask for?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →